جنگ ایران و آمریکا به دنیای کریپتو کشیده شد؟!

به گزارش مجله خبری نگار، بازار رمزارز برای بسیاری از سرمایه‌گذاران ایرانی در سال‌های اخیر چیزی فراتر از یک ابزار سرمایه‌گذاری بود؛ یک مسیر دسترسی به اقتصاد جهانی. در شرایطی که شبکه بانکی ایران زیر فشار تحریم‌ها قرار داشت، کریپتوکارنسی‌ها به پلی برای نقل‌وانتقال سرمایه، خرید دارایی و حتی حفظ ارزش پول تبدیل شدند. اما اکنون نشانه‌های روشنی دیده می‌شود که این مسیر نیز در حال ورود به همان میدان فشار‌های ژئو‌اقتصادی است. تحریم چند صرافی بزرگ ایرانی، گزارش‌های رسانه‌های آمریکایی درباره گردش میلیارد‌ها دلار رمزارز مرتبط با ایران و سخت‌گیری صرافی‌های بین‌المللی در بررسی منشأ دارایی‌ها، همگی نشان می‌دهد جنگ تحریم‌ها آرام‌آرام به زیرساخت‌های بازار کریپتو نیز کشیده شده است؛ بازاری که قرار بود «بدون مرز» باشد، اما حالا برای برخی کشور‌ها مرز‌های تازه‌ای پیدا کرده است.

​​​​​​​آغاز موج تازه فشار‌ها

نقطه شروع موج تازه فشار‌ها را باید در اقدام دفتر کنترل دارایی‌های خارجی وزارت خزانه‌داری آمریکا (OFAC) جست‌و‌جو کرد. این نهاد در خرداد ۱۴۰۵ چهار صرافی بزرگ ایرانی یعنی نوبیتکس، والکس، بیت‌پین و رمزینکس را در فهرست تحریم‌های خود قرار داد.

اهمیت این تصمیم فقط به خود این پلتفرم‌ها محدود نمی‌شود. در اکوسیستم جهانی رمزارز، بسیاری از صرافی‌ها برای حفظ دسترسی به نظام مالی بین‌المللی مجبورند استاندارد‌های سخت‎گیرانه مبارزه با پول‌شویی و تحریم‌ها را رعایت کنند. به همین دلیل، هرگاه یک بازیگر در فهرست تحریم قرار می‌گیرد، اثر آن به سرعت به دیگر پلتفرم‌ها نیز منتقل می‌شود.

در عمل، این روند برای کاربران ایرانی به شکل افزایش بررسی‌های تطبیقی، تأخیر در واریز‌ها و گاه توقف موقت تراکنش‌ها ظاهر شده است. در روز‌های اخیر برخی کاربران گزارش داده‌اند که واریز دارایی به صرافی‌های خارجی با تأخیر انجام شده یا از آن‎ها درباره منشأ رمزارز و مسیر انتقال سؤال شده است.

زیر ذره‌بین رفتن کوینکس

در این میان، نام صرافی بین‌المللی کوینکس بیش از دیگران مطرح شده است. گزارش‌هایی که در رسانه‌هایی مانند وال‌استریت ژورنال منتشر شده، با استناد به داده‌های شرکت تحلیل بلاک‌چین TRM Labs ادعا می‌کند از سال ۲۰۱۹ تاکنون بیش از ۳.۸ میلیارد دلار تراکنش مرتبط با کاربران یا نهاد‌های ایرانی از طریق این پلتفرم انجام شده است.

بر اساس همین تحلیل‌ها، بیش از ۶۰ نهاد یا کسب‌وکار ایرانی از زیرساخت این صرافی برای انتقال دارایی‌های دیجیتال استفاده کرده‌اند و بخشی از این جریان مالی نیز به ارتباطات با صرافی‌های داخلی نسبت داده شده است. هرچند کوینکس این ادعا‌ها را رد و تأکید کرده که به قوانین بین‌المللی پایبند است، اما صرف مطرح شدن چنین ارقامی کافی بوده تا این پلتفرم در کانون توجه ناظران قرار گیرد.

در واکنش به همین فشارها، کوینکس نیز نشانه‌هایی از تغییر سیاست نشان داده است. این صرافی به کاربران خود هشدار داده که انتقال مستقیم دارایی از صرافی‌های ایرانی تحریم‌شده می‌تواند منجر به بررسی‌های ضدپول‌شویی، تأخیر در واریز یا حتی محدود شدن حساب شود. چنین پیام‌هایی نشان می‌دهد که حتی پلتفرم‌هایی که پیشتر انعطاف بیشتری در قبال کاربران ایرانی داشتند، اکنون در حال بازنگری در سیاست‌های خود هستند.

حتی کیف پول واسط هم دیگر امن نیست

یکی از باور‌های رایج در میان کاربران رمزارز این بود که با انتقال دارایی از صرافی ایرانی به یک کیف پول شخصی و سپس ارسال آن به صرافی خارجی می‌توان ردپای مبدأ را پنهان کرد. اما پیشرفت ابزار‌های تحلیل بلاک‌چین این تصور را تا حد زیادی تغییر داده است.

صرافی‌های بزرگ امروزه از سامانه‌های پیشرفته تحلیل داده استفاده می‌کنند که می‌توانند زنجیره کامل تراکنش‌ها را بررسی کنند. این ابزار‌ها با استفاده از روش‌هایی مانند خوشه‌بندی آدرس‌ها و تحلیل الگو‌های رفتاری قادرند مسیر حرکت دارایی‌ها را در شبکه بلاک‌چین بازسازی کنند.

به همین دلیل، حتی اگر یک تراکنش از چندین کیف پول عبور کرده باشد، در بسیاری از موارد همچنان امکان شناسایی منشأ اولیه آن وجود دارد. برای نهاد‌های نظارتی، آنچه اهمیت دارد صرفاً آدرس نهایی نیست، بلکه تاریخچه کامل جابه‌جایی دارایی است.

فشار جهانی بر فعالیت‌های مشکوک

افزایش فشار نظارتی در حوزه رمزارزها، به بهانه نظارت بر فعالیت‌هایی که مشکوک خوانده می‌شود، انجام می‌شود. گزارش‌های تحلیلی نشان می‌دهد حجم فعالیت‌های غیرقانونی (از نظر نهاد‌های ناظر) در بازار کریپتو در سال ۲۰۲۵ به حدود ۱۵۸ میلیارد دلار رسیده است؛ رقمی که توجه جدی رگولاتور‌ها را به این حوزه جلب کرده است.

در همین حال، استیبل‌کوین‌ها (نظیر تتر) که بخش مهمی از زیرساخت مالی بازار رمزارز را تشکیل می‌دهند، سهم قابل توجهی از تراکنش‌های پرریسک را به خود اختصاص داده‌اند. چنین آماری باعث شده صرافی‌ها و ارائه‌دهندگان خدمات مالی مجازی استاندارد‌های مبارزه با پول‌شویی را به‌طور قابل توجهی سخت‌گیرانه‌تر اجرا کنند.

در این فضای جدید، هر تراکنش می‌تواند از چندین لایه نظارتی عبور کند؛ از اسکنر‌های ریسک گرفته تا سیستم‌های تحلیل زنجیره‌ای. همین مسئله سرعت و سهولت انتقال دارایی را برای کاربران در برخی مناطق، از جمله کشور‌های تحت تحریم، کاهش داده است.

آینده‌ای پیچیده‌تر برای کاربران ایرانی

با توجه به روند‌های موجود، به نظر می‌رسد کاربران ایرانی در سال‌های آینده با محیط پیچیده‌تری در بازار رمزارز مواجه شوند. تحریم صرافی‌های داخلی، افزایش حساسیت صرافی‌های خارجی و پیشرفت ابزار‌های ردیابی بلاک‌چین همگی نشان می‌دهند که فضای فعالیت در این بازار به سمت انضباط و شفافیت بیشتر حرکت می‌کند.

برای بسیاری از کاربران حرفه‌ای، این تغییر به معنای ضرورت مدیریت دقیق‌تر ریسک است. استفاده بیشتر از کیف پول‌های شخصی، بررسی دقیق سیاست‌های هر صرافی و پرهیز از انتقال‌های شتاب‌زده از جمله اقداماتی است که می‌تواند احتمال بروز مشکل را کاهش دهد.

در عین حال، گستردگی زیرساخت‌های غیرمتمرکز در بازار رمزارز نیز باعث شده مسیر‌های تعامل با اقتصاد جهانی به‌طور کامل بسته نشود. شبکه‌های بلاک‌چین، صرافی‌های غیرمتمرکز و کیف پول‌های مستقل همچنان امکان‌هایی را برای کاربران فراهم می‌کنند، هرچند استفاده از این ابزار‌ها نیازمند دانش فنی و مدیریت ریسک بیشتری است.

پیام این فضای جدید مشخص است: بازار رمزارز دیگر صرفاً یک بازار فناورانه نیست، بلکه به بخشی از پازل فشار‌های تحریمی علیه ایران نیز تبدیل شده است؛ جنگی که اثر آن اکنون مستقیماً در کیف پول دیجیتال سرمایه‌گذاران ایرانی قابل مشاهده است.

دیدگاه مرتبط

دنیای کریپتو متصل به دنیای سیاست

الیاس‌کردی؛ کارشناس مالی-آمریکا فشار حداکثری و تحریم‌های خود را حتی در حین مذاکرات رها نکرده است. تحریم ۱۴ نهاد و فرد جدید برای بستن راه‌های دور زدن تحریم و دست پر داشتن در مذاکرات آتی است. این با ماهیت تمرکززدای رمزارز‌ها تضاد دارد، اما نشان می‌دهد دنیای کریپتو از سیاست جدا نیست و آمریکا هر جا که بتواند دخالت می‌کند.

منبع: خراسان