یک «کهکشان شکست‌خورده» دریچه‌ای نادر به سوی کیهان تاریک می‌گشاید

به گزارش مجله خبری نگار، دانشمندان این جرم را «ابر-۹» نامیده‌اند، ابری عظیم از گاز که عمدتاً از ماده تاریک تشکیل شده و کاملاً عاری از ستاره است و در فاصله حدود ۱۴ میلیون سال نوری از زمین قرار دارد.

هسته این ابر از یک کره متراکم از هیدروژن خنثی با قطر تقریبی ۴۹۰۰ سال نوری تشکیل شده است، بیش از هزار برابر فاصله بین زمین و نزدیکترین ستاره به آن، پروکسیما قنطورس. با وجود دارا بودن مقادیر زیادی سوخت لازم برای تشکیل ستاره، مشاهدات تلسکوپ فضایی هابل عدم وجود هرگونه ستاره‌ای را در آن تأیید کرده است.

دانشمندان معتقدند که «ابر ۹» بازمانده‌ای نادر از کیهان اولیه است و یک واحد سازنده‌ی اساسی از یک کهکشان «شکست‌خورده» را تشکیل می‌دهد که جرم کافی برای عبور از آستانه‌ی تشکیل ستاره را نداشته است.

در همین زمینه، دکتر اندرو فاکس، محقق آژانس فضایی اروپا و موسسه علوم تلسکوپ فضایی، گفت: «می توان آن را کهکشانی دانست که قرار نبود تکمیل شود.»

ابر ۹ در یک دسته نظری به نام ابر‌های هیدروژن خنثی یونیزه شده یا RELHIC طبقه‌بندی می‌شود، که گمان می‌رود عمدتاً از ماده تاریک تشکیل شده‌اند، ماده‌ای که حدود ۲۶٪ از جرم جهان را تشکیل می‌دهد.

اگرچه ماده تاریک را نمی‌توان مستقیماً مشاهده کرد، اما وجود آن از تأثیر گرانشی‌اش استنباط می‌شود. فاکس توضیح می‌دهد که حفظ اندازه عظیم ابر بدون نیروی گرانشی قوی غیرممکن است و خاطرنشان می‌کند که گاز هیدروژن به تنهایی کافی نیست و ماده تاریک را به عامل اساسی نگه‌داشتن ابر در کنار هم تبدیل می‌کند.

دانشمندان با تجزیه و تحلیل تابش ساطع شده از گازها، تخمین زدند که جرم هیدروژن موجود در ابر حدود یک میلیون برابر جرم خورشید است، در حالی که پایداری آن مستلزم وجود تقریباً پنج میلیارد جرم خورشیدی از ماده تاریک است.

این کشف از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است، زیرا مدلی واضح از مرحله‌ای بسیار اولیه در تاریخ جهان ارائه می‌دهد. طبق نظریه‌های شکل‌گیری کهکشان‌ها، حداقل مقداری از ماده تاریک وجود دارد که باید قبل از شروع تشکیل ستاره از آن تجاوز شود و ابر ۹ نمونه‌ای از جسمی است که مستقیماً زیر این حد قرار دارد.

اگرچه دانشمندان سال‌هاست که در مورد وجود چنین اجرامی نظریه‌پردازی کرده‌اند، اما مشاهده آنها همچنان بسیار دشوار بوده است، زیرا اندازه بزرگ آنها منجر به تشکیل ستاره‌ها شده است، در حالی که اندازه کوچک آنها باعث فروپاشی و ناپدید شدن آنها شده است.

دکتر آلخاندرو بنیتز-لامبای، محقق دانشگاه میلان-بیکوکا، گفت که «ابر-۹ نشان‌دهنده‌ی یک حالت تعادل نادر است» و توضیح داد که کمتر از ۱۰٪ از اجرام در این محدوده‌ی جرمی در این حالت خالص باقی می‌مانند و این، آن را به حلقه‌ی گمشده در درک منشأ کهکشان‌ها تبدیل می‌کند.

این ابر برای اولین بار سه سال پیش توسط تلسکوپ غول پیکر چینی FAST مشاهده شد، قبل از اینکه مشاهدات اخیر تلسکوپ هابل تأیید کند که کاملاً عاری از ستاره است.

این کشف که در مجله Astrophysical Journal Letters منتشر شده است، وجود ابر‌های گازی تیره بیشتری را در نزدیکی زمین نشان می‌دهد. دانشمندان امیدوارند با استفاده از قابلیت‌های منحصر‌به‌فرد تلسکوپ FAST، در آینده تعداد بیشتری از این اجرام را رصد کنند تا بفهمند که آیا Cloud ۹ یک مورد استثنایی است یا یک الگوی رایج در کیهان.

منبع: دیلی میل