بازپس گیری قله ۶ ماهه بورس با زمزمه تجدید ارزیابی

به گزارش مجله خبری نگار/خراسان: شاخص بورس دیروز بعد از شش ماه، سطح دو میلیون و ۲۰۰ هزار واحد را در روند صعودی رد کرد. این در حالی است که اخیراً سازمان بورس در اقدامی جدید، تجدید ارزیابی شرکت‌های بورسی را با اولویت هلدینگ‌ها و بانک‌ها در پیش گرفته است؛ موضوعی که اگرچه معایبی می‌تواند به همراه داشته باشد، اما مزایای قابل توجهی را نیز برای آن‌ها به همراه خواهد داشت. در مجموع، به نظر می‌رسد هفته‌های آتی بورس، روندی متفاوت از ماه‌های گذشته را طی خواهد کرد. 

شاخص کل بازار سرمایه در پایان معاملات دیروز و در حالی که مدتی است روند صعودی در پیش گرفته، ۳۵ هزار واحد افزایش یافت و با رشد ۱.۶۵ درصدی روزانه به سطح حساس دو میلیون و ۲۰۰ هزار واحد رسید.

این اولین بار بعد از حدود ۶ ماه است که شاخص کل به این سطح می‌رسد. دیروز و در حالی که رشد تقاضا خود را در ورود ۱۰۵ میلیارد تومان پول حقیقی به بورس نشان داد، نزدیک به سه چهارم نماد‌ها با رشد قیمت مواجه شدند. به این ترتیب شاخص هم وزن نیز افزایش ۱.۱۲ درصدی را تجربه کرد. در این شرایط، نماد‌های بزرگ بازهم بار شاخص سازی بورس را به دوش کشیدند. به طوری که نماد‌های فولاد مبارکه، ملی مس، پتروشیمی خلیج فارس، هلدینگ نفت و گاز و پتروشیمی تأمین، بانک ملت، شستا و گروه مپنا بیشترین اثر افزایشی در شاخص بورس را از خود به جای گذاشتند.

اصلاح ۷ ماهه شاخص کل تمام می‌شود؟

شاخص کل بورس که در نتیجه مجموعه‌ای از عوامل از جمله رشد نرخ ارز، در ۱۵ اردیبهشت امسال به قله ۲ میلیون و ۵۳۵ هزار واحد رسید، با آرام شدن بازار ارز، روندی ساکن و نزولی به خود گرفت. به طوری که در ۱۰ آبان به زیر دو میلیون واحد یعنی یک میلیون و ۹۶۷ هزار واحد نیز کاهش یافت. با این حال، به نظر می‌رسد تصمیمات جدید سازمان بورس، می‌تواند تکانی به شاخص کل داده و به این اصلاح بیش از ۷ ماهه خاتمه دهد. ماجرا به یک موضوع فنی حسابداری برای شرکت‌های بورسی مربوط می‌شود که می‌تواند صورت‌های مالی شرکت‌ها و در نهایت بورس را با تحولات مثبتی روبه‎رو کند. در این زمینه اخیراً سازمان بورس هلدینگ‌ها و بانک‌ها را با محوریت «تجدید ارزیابی» دارایی‌ها فراخوانده و از آن‌ها دعوت کرده تا دارایی‌های خود را تجدید ارزیابی کنند. در ادامه نیز گزارش‌ها نشان می‌دهد که این فراخوان برای همه شرکت‌های بورسی نیز انجام شده است.

تجدید ارزیابی چیست؟

در یک تعریف ساده باید گفت اگرچه در صورت‌های مالی، ارزش دارایی‌های یک شرکت در یک تاریخ خاص ثبت می‌شود، اما با افزایش ارزش این دارایی‌ها در نتیجه تورم یا هر عامل دیگر، این رقم دائماً تغییر نمی‌کند و همین موضوع، تبعات منفی بعدی را به همراه دارد. مگر آن که به موجب عملیات تجدید ارزیابی، ارزش جدید آن‌ها به قیمت به روزتر، در صورت‌های مالی (ترازنامه) ثبت شود.

عدم تجدید ارزیابی چه اشکالاتی را پدید می‌آورد؟

به‎طور خلاصه در نبود فرایند تجدید ارزیابی، برای دارایی‌هایی که استهلاک برای آن‌ها منظور می‌شود، ذخیره استهلاک کمتری برای دارایی‌ها در صورت‌های مالی ثبت می‌شود و در نتیجه، امکان شناسایی سود‌های موهومی در شرکت‌ها افزایش می‌یابد. برای دارایی‌هایی نظیر زمین که استهلاک برای آن‌ها منظور نمی‌شود نیز، ارزش کمتری در صورت‌های مالی منظور خواهد شد و این موضوع منجر به انعکاس کمتر از واقع دارایی‌های شرکت خواهد شد. به این موارد باید محروم شدن شرکت‌ها از مزایای تجدید ارزیابی که در ادامه ذکر می‌شود، اضافه کرد.

مزایای تجدید ارزیابی سرمایه برای شرکت‌ها

با توجه به آن چه گفته شد، بدیهی است که تجدید ارزیابی یک فرایند حسابداری است و در ابتدای امر به تنهایی پول جدیدی وارد شرکت‌ها نخواهد کرد. اما منافع بعدی برای شرکت به همراه خواهد داشت. به عنوان مثال، افزایش ارزش دارایی ها، زیان انباشته شرکت‌ها را کاهش خواهد داد. به‎خصوص برای شرکت‌هایی که ذیل اصل ۱۴۱ قانون تجارت و در معرض ورشکستگی قرار گرفته اند، می‌تواند امکان خروج آن‌ها را از این شرایط فراهم کند. مجموع این شرایط، اعتبار شرکت را برای دریافت تسهیلات افزایش می‎دهد. از منظری کلان‌تر نیز موجب خواهد شد تا اساساً صورت‌های مالی شرکت‌ها دقیق‌تر شوند.

معایب تجدید ارزیابی برای شرکت‌ها چیست؟

تجدید ارزیابی البته همان طور که در بخش «عدم تجدید ارزیابی...» ذکر شد، می‌تواند معایبی را هم برای شرکت به همراه داشته باشد؛ از جمله این که امکان شناسایی سود به دلیل بالارفتن ارزش استهلاک دارایی‌ها (ی استهلاک پذیر) کاهش می‌یابد. حتی در رابطه با دارایی‌های مستهلک شده می‌تواند زیان را برای شرکت به همراه داشته باشد. در نتیجه امکان کاهش قیمت سهام شرکت وجود خواهد داشت.

اثر کنونی تجدید ارزیابی بر بازار سرمایه چه خواهد بود؟

اثر تجدید ارزیابی شرکت‌ها بر بازار سرمایه، به برآیند اثرات مثبت و منفی ذکر شده بر شرکت‌ها بستگی دارد. اما از آن جایی که بورس کشور تحت الشعاع نماد‌های بزرگ قرار دارد، احتمالاً اثرات مثبت آن به اثرات منفی اش خواهد چربید. به عنوان مثال خودروساز‌ها تا حد زیادی امکان کاهش زیان انباشته و در نتیجه ادامه فعالیت با تسهیلات بانکی را خواهند یافت. به گزارش همشهری، اخبار غیررسمی نیز نشان می‌دهد که هم اینک اغلب هلدینگ‌ها از برنامه سازمان بورس برای تجدید ارزیابی دارایی‌ها موافقت کرده و حتی سه هلدینگ بزرگ بورس (در حوزه‌های صنعت فولاد، نیروگاهی و پالایش نفت) نیز توافق کرده اند تا به سرعت وارد عمل شوند. گلستانی کارشناس بازار سرمایه در این باره معتقد است: شواهد نشان می‌دهد اصلاح بورس که از اردیبهشت آغاز شده بود، رو به اتمام است. وی حتی پیش بینی می‌کند که طی یک تا دو فصل آینده قیمت سهام شرکت‌ها نیز سقف امسال خود را رد کنند.