مصطفی علیمددی و تحول در عرصه حسابداری

مصطفی علیمدد یکی از فعالان نام آشنا و با اخلاق حرفه حسابداری ایران بود که نقش و تاثیر در خور توجهی در ارتقای ادبیات حسابداری و شیوه تنظیم و تالیف منابع حسابداری در کشور داشت.

به گزارش مجله خبری نگار،تمام پیشرفت های معنوی و مادی بشر ریشه در تربیت افراد دارد که از منبع زلال ایمان، معرفت، تعهد و ایثار معلم سیراب می‌شوند. از این منظر، کشور وامدار همه استادانی است که به حق چراغ هدایت بشریت را روشن و فروزان نگاه داشته اند. تنها عاشقان می‌توانند بدون هرگونه چشم داشتی بخش درخور ملاحظه ای از زندگی خود را برای ارتقای حوزه ای از علم و دانش وقف کنند.

او درک عمیقی از دانش حسابداری داشت و به همین دلیل، با وجود آنکه عمری را در حوزه حسابداری مالی واحدهای انتفاعی سپری کرده بود، به محض ورود به حوزه حسابداری بخش عمومی و همکاری برای تدوین بیانیه‌های مفاهیم و اصول حسابداری شهرداری‌ها خوش درخشید. نامش مصطفی علیمدد یکی از برجسته ترین فعالان خوش نام در حرفه حسابداری است. وی، نقطه اتکای حسابداری ایران با کمک افرادی که دغدغه‌ای درباره حسابداری دارند، به شمار می رفت.

بی‌تردید نقش بی‌بدیل علیمدد در گسترش دانش و حرفه حسابداری را باید همواره گرامی داشت و دانش پژوهان حسابداری کشور، تلاش مستمر و سخت‌کوشی همراه با تواضع مصطفی علیمدد را برای گسترش دانش حسابداری کشور سرمشق خود قرار دهند. او علاوه ‏بر ارائه ۳۰ مقاله ارزشمند در زمینه مسایل مالی، اقتصادی، حسابداری، حسابرسی و مالیاتی، بیش از ۲۰ کتاب در زمینه حسابداری و حسابرسی به جامعه حسابداری ایران تقدیم کرد و دانش وسیع و شخصیت متواضعش در عرصه دانش حسابداری مورد اتفاق‌نظر همگان بود.

او از آغاز به‌کار این حرفه در کشور نقش بسزایی در توسعه علمی و تثبیت جایگاه حسابداری و حسابرسی داشت و با درستکاری، صداقت و حرفه ای عمل کردن، از چنان جایگاهی برخوردار بود که بی چون و چرا مورد قبول همه طیف های حسابداری بود. جایگاهی که کمتر فردی در این حرفه توانسته به آن نایل شود.

زندگینامه استاد علیمدد

مصطفی علی‌مدد در آذر ۱۳۱۵خورشیدی در تهران چشم به جهان گشود. پس از گذراندن دوره متوسطه در رشته ریاضی  به عنوان کارمند در بنگاه عمران دهات مشغول به کار شد و سه سال را در گرمسار کار کرد. در ۱۳۳۷ خورشیدی به تهران منتقل و در همان سال در مؤسسه علوم اداری دانشگاه تهران پذیرفته شد. در سال ۱۳۴۳ در مؤسسه عالی حسابداری ادامه تحصیل داد و در ۱۳۴۷ خورشیدی دوره کارشناسی خود را به پایان برد. پس از آن در دوره فوق لیسانس دانشکده اقتصاد دانشگاه تهران پذیرفته شد و این دوره را به پایان رساند. در نخستین سال‌های دهه‌ ۱۳۵۰ به‌تناوب به انگلیس رفت و مطالعه و پژوهش کرد که به قول خودش «به مدرکی نینجامید».

فعالیت علمی و اجرایی

علیمدد از اواسط ۱۳۴۷ به وزارت علوم و آموزش عالی منتقل شده بود و در ۱۳۵۰ به سمت مدیرکل طرح‌ها و بررسی‌های وزارت علوم منصوب شد. او در تأسیس دانشگاه بلوچستان نقش کلیدی داشت و در فاصله سال های  ۱۳۵۳ تا ۱۳۵۷، با عنوان معاون و قائم مقام رییس دانشگاه بلوچستان خدمت کرد. چندسالی در سال‌های پس از انقلاب در سمت معاون اجرایی وزارت علوم مشغول به کار و در نهایت در ۱۳۵۹ خورشیدی بازنشسته شد.

به موازات فعالیت‌های اجرایی، قبل از انقلاب دروس مختلف حسابداری را در دانشگاه‌های مختلف به صورت پاره‌وقت تدریس می‌کرد. بعد از انقلاب نیز، در کنار فعالیت پژوهشی در مرکز تحقیقات حسابداری و حسابرسی سازمان حسابرسی، در چند دانشکده‌ مختلف از جمله سیستم های حسابداری و حسابداری بانک‌ها را درس می‌داد. حاصل فعالیت‌های پژوهشی علیمدد در سال‌های پس از انقلاب بیش از ۲۰ جلد کتاب بود.

جامعه حسابداری کشور

جامعه حسابداری ایران ده های اخیر، همواره به مصطفی علی‌مدد به‌ مثابه مصداقی از حسابداری اخلاقی تکیه کرده است و او را به‌عنوان شاهد و نمونه به حسابداران جوان نشان داده است. به‌رغم همه ناملایمات محیطی، به‌طور مطلق به اصول و موازین اخلاقی خود در رشته حسابداری پایبند ماند و به‌ دنبال این نرفت که چون سایر حوزه‌های کسب‌ و کار آلوده است، باید همراه جریان شود و از اصولش کوتاه‌ آید، چه رسد به اینکه از آنها عدول کند. نقش بی بدیل او در پایه‌گذاری دانشگاه بلوچستان بر همگان روشن است و این واقعیت که برای شکل‌گیری آن نهاد، علی‌مدد چندین سال از عمر خود را وقف آن دانشگاه کرد، بلکه موقعیت ممتاز او حاصل تعهدات و احساس مسوولیت او در قبال کشور و ایرانیان از گذر رشته حسابداری بوده است. علی‌مدد بالاتر از هر چیز، حسابداری اخلاقی بود که عشق خود به ایران و ارتقای موقعیت کشور را به تعهدات و مسوولیتش در قبال دانش حسابداری گره زده بود. آنچه علی‌مدد را از بسیاری از کوشندگان دیگر متمایز می‌کرد، اخلاق و منش والایش بود. این راه پرفراز و نشیب را چنان طی کرد که نه بر افتاده‌ای پای نهاد و نه وسوسه چشم‌اندازهای اغواگر در او کارگر افتاد. در کار و فعالیت خود کتاب‌های فراوان تالیف کرد که در سال‌های آینده نیز دانشجویان اقتصاد و حسابداری به آنها نیاز دارند.

آثار بر جای مانده

اصول حسابداری جلد ۱، اصول حسابداری جلد ۲، مبانی و روش های عمومی حسابداری، حسابداری پیمانکاری، بررسی تحلیلی یا استفاده از تجزیه و تحلیل در حسابرسی، اوراق مشارکت: سوابق، مقررات و حسابداری، مرکز تحقیقات تخصصی حسابداری و حسابرسی، سازمان حسابرسی، حسابداری استهلاک،  گزیده ای از قوانین و مقررات تجاری برای مدیران و حسابداران، اقتصاد ایران، تألیف جولیان باری یر، افشای رویه های حسابداری، استاندارد بین المللی حسابداری شماره ۵، رهنمودهای بین المللی حسابرسی: شامل رهنمودهای مقدمه، هدف و دامنه حسابرسی صورت های مالی، موافقتنامه حسابرسی، اصول بنیادی حاکم بر حسابرسی و گزارش حسابرسی، ترجمه، حسابداری کالای امانی،  اشتباهات و اصلاحات، جریان وجوه نقد و بخش عمومی و اقتصاد ایران از جمله آثار برجای مانده از مصطفی علیمدد به شمار می رود.

همچنین مقاله هایی به عنوان های؛  فرهنگ اصطلاحات حسابداری، میراث استادان فقید، مجله حسابرس، درآمدی بر اخلاق و آئین رفتار حسابداران حرفه ای، استانداردهای حسابداری و نقد حسابداری و گزارشگری مالی در بانک های ایران،  پژوهشی در ضوابط تجدید ارزیابی دارایی های ثابت در جهان و مقررات و تجارب تجدید ارزیابی در ایران  شورای جامعه حسابداران رسمی ایران و چالش پیش رو،  مروری تاریخی بر شکل گیری جوامع حسابداری، نگاهی به مبانی نظری، ضرورت ها و الزامات تجدید ارزیابی دارایی ها، حسابداری برق شماره های ۱۹، ۲۰ و ۲۱، بحثی کارشناسانه درباره اوراق مشارکت و مسائل آن، مروری اجمالی بر روش ها و تکنیک های تحلیل مالی، حسابداری برق، اوراق مشارکت، سرمایه های کوچک برای طرح های بزرگ، نگاهی به مبانی نظری سیستم ها در توضیح کارکرد سیستم حسابداری، نگاهی به عوامل نارسایی در بیان اطلاعات حسابداری و در تعریف سیستمی سیستم حسابداری از جمله دیگر آثار علیمدد به شمار می روند.

جوایز علمی مصطفی علیمدد

 کتاب اصول حسابداری جلدهای ۱ و ۲ به عنوان کتاب ۱۳۷۱ دریافت تقدیرنامه و جایزه از رییس جمهوری،  کتاب بررسی تحلیلی یا استفاده از تجزیه و تحلیل در حسابرسی در نوزدهمین دوره انتخاب کتاب سال به عنوان کتاب درخور تقدیر در سال ۱۳۷۹ خورشیدی و  دریافت تقدیرنامه و جایزه به مناسبت پژوهش ها و خدمات انجام شده از مراجع مختلف از جمله سازمان حسابرسی و وزارت نیرو مشمول جوایز افتخار آمیزی برای علیمدد شدند. خود استاد سوابق علمی و تحقیقی‌اش را چنین خلاصه می‌کند:

«در اواخر دهه ۱۳۳۰ در موسسه علوم اداری دانشگاه تهران شاگرد آقای دکتر اکبری بودم و در همه سال‌های بعد و تاکنون این افتخار شاگردی را حفظ کرده‌ام. از اواسط دهه ۱۳۴۰ تا اوایل دهه ۱۳۵۰ به‌عنوان دانشجو و مدرس، در موسسه عالی حسابداری، شاگرد آقای دکتر نبوی بوده‌ام و همچنان ایشان را تحسین می‌کنم. در دانشکده اقتصاد دانشگاه تهران در زمینه سیستم‌ها و تفکر سیستمی تحت تعلیم مرحوم دکتر امیرحسین جهانبگلو بوده‌ام و در زمینه مدیریت مالی شاگرد مرحوم ابوالقاسم خردجو و برای این ۲ بزرگوار آرزوی آمرزش و آرامش ابدی دارم. مانند همه حسابداران ایران، به‌طور غیرمستقیم به مدتی محدود، مستقیما شاگرد مرحوم سجادی‌نژاد بوده‌ام و مدیون ایشان هستم. در طول بیست سال گذشته در مرکز تحقیقات تخصصی حسابداری و حسابرسی مشغول کاربوده‌ام و از تمام محققانی که در این مرکز کار می‌کرده‌اند به‌خصوص آقایان دکتر شباهنگ، ملک‌آرایی، ارباب‌سلیمانی و عالی‌ور، درخور بضاعتم مطالبی را آموخته‌ام و سپاسگزار یکایک آنها هستم. البته من مدیون استادان بزرگوار دیگری هم هستم که به رشته حسابداری مربوط نمی‌شود.»

سرانجام مصطفی علیمدد

مصطفی علی‌مدد حسابدار برجسته ایرانی در ۱۳۹۱ خورشیدی در ۷۶سالگی به دلیل بیماری سرطان چشم از جهان فروبست. از مصطفی علی‌مدد در حالی به عنوان چهره برجسته حسابداری در ایران یاد می‌شود که از وی آثار بسیاری به جا مانده است.

منبع:‌

۱. آشنایی با مشاهیر حسابداری ایران: مصطفی علی مدد، وب‌گاه رسمی انجمن حسابداری ایران

۲. مجله: بازار و سرمایه خرداد ۱۳۹۱ - شماره ۲۷ (‎صفحه - از ۱۱۴ تا ۱۱۹ )

منبع: ایرنا