خواب‌های شما تصادفی نیستند... مغز شما هنگام خواب چه می‌کند؟

به گزارش مجله خبری نگار، این تنوع گیج‌کننده، محققان را بر آن داشته است تا دلایل اساسی این تفاوت‌ها را بررسی کنند. مطالعه‌ای که اخیراً در مجله روانشناسی ارتباطات منتشر شده است، به دنبال ارائه پاسخ‌های علمی به سؤالاتی از این دست بوده است: چه چیزی شکل و محتوای رویا‌های ما را تعیین می‌کند؟ آیا آنها صرفاً تکرار‌های تصادفی از یک روز گذشته هستند یا عوامل عمیق‌تری وجود دارند که این اجرا‌های شبانه ساخته ذهن ما را کنترل می‌کنند؟

مطالعه‌ای که توسط دانشکده مطالعات پیشرفته IMT در لوکا، ایتالیا انجام شد، نشان داد که رویا‌ها فقط تصاویر تصادفی یا آشفته نیستند، بلکه یک فرآیند پویای پیچیده هستند که توسط ویژگی‌های شخصیتی، عادات خواب و تجربیات زندگی شما، از جمله رویداد‌های مهمی مانند بیماری همه‌گیر کووید-۱۹، شکل می‌گیرند.

در طول این مطالعه، محققان بیش از ۳۷۰۰ گزارش از ۲۸۷ شرکت‌کننده ۱۸ تا ۷۰ ساله را که خواب‌ها و تجربیات بیداری خود را شرح می‌دادند، بررسی کردند. در طول یک دوره دو هفته‌ای، شرکت‌کنندگان تجربیات بیداری خود را روزانه ثبت می‌کردند، در حالی که محققان داده‌هایی در مورد عادات خواب، مهارت‌های شناختی و ویژگی‌های شخصیتی جمع‌آوری می‌کردند.

با کمک هوش مصنوعی، این تیم این داده‌ها را با استفاده از ابزار‌های پیشرفته پردازش زبان طبیعی (NLP) تجزیه و تحلیل کرد، که آنها را قادر ساخت تا معنا و ساختار رویا‌ها را به صورت سیستماتیک مطالعه کنند.

وقتی توصیفات شرکت‌کنندگان از تجربیات روزانه‌شان با رویاهایشان مقایسه شد، مشخص شد که مغز صرفاً وقایع روز را در طول خواب «بازپخش» نمی‌کند؛ در عوض، آن تجربیات را تغییر شکل می‌دهد. مکان‌های آشنا مانند محل کار یا بیمارستان به شکل قبلی خود ظاهر نمی‌شوند، بلکه در صحنه‌های واضح و فراگیری که عناصر مختلف را با هم ترکیب می‌کنند و دیدگاه‌ها را به روش‌های غیرمنتظره‌ای تغییر می‌دهند، دوباره تصور می‌شوند.

به عبارت دیگر، رویا‌ها به طور فعال واقعیت را بازسازی می‌کنند، نه اینکه منفعلانه آن را وارونه کنند.

همه به یک شکل خواب نمی‌بینند. افرادی که در بیداری زیاد خیال‌پردازی می‌کنند، خواب‌های تکه‌تکه و دائماً در حال تغییر را گزارش می‌دهند. در مقابل، کسانی که اهمیت بیشتری برای خواب‌ها قائل هستند و معتقدند که آنها معنا دارند، خواب‌های غنی‌تر و فراگیرتری را تجربه می‌کنند.

این مطالعه با استفاده از داده‌های دانشگاه ساپینزا رم، تأثیر همه‌گیری کووید-۱۹ بر رویا‌ها را تجزیه و تحلیل کرد. این مطالعه نشان داد که رویا‌ها در دوران قرنطینه از نظر احساسی شدیدتر بودند و اغلب مضامین حبس و زندان را نشان می‌دادند. با گذشت زمان و سازگاری افراد با همه‌گیری، این الگو‌ها به تدریج محو شدند و نشان می‌دهند که محتوای رویا با سازگاری روانشناختی با تغییرات عمده تکامل می‌یابد.

والنتینا الچی، محقق ارشد و نویسنده این مطالعه می‌گوید: «رویا‌های ما فقط بازتابی از گذشته نیستند، بلکه فرآیندی پویا هستند که توسط آنچه هستیم و آنچه تجربه می‌کنیم شکل می‌گیرند.»

این مطالعه تأیید می‌کند که مدل‌های پردازش زبان طبیعی می‌توانند گزارش‌های خواب را با دقتی مشابه انسان‌ها تجزیه و تحلیل کنند و دریچه‌ای را برای مطالعه موضوعاتی مانند هوشیاری، حافظه و سلامت روان در مقیاسی وسیع‌تر و منسجم‌تر باز کنند.