چه شرایطی باعث آسم در کودکان امروزی میشود؟

به گزارش مجله خبری نگار/بهداشت نیوز، دکتر «سید حسام الدین نبوی زاده»، فوق تخصص بیماری‌های آلرژی و ایمونولوژی بالینی، به مناسبت شانزدهم اردیبهشت «روز جهانی آسم»، عوامل ژنتیکی و محیطی را از جمله مهم‌ترین دلایل افزایش شیوع آسم در کودکان برشمرد و گفت: مساله ژنتیک در این بیماری نقش بسزایی دارد، به طوری که در افراد دارای آلرژی، احتمال بروز بیماری در فرزندان افزایش می‌یابد؛ با این حال، عوامل محیطی که در سال‌های اخیر به طور چشمگیری افزایش یافته است، نقش پررنگ‌تری ایفا می‌کند.

او افزایش سزارین‌ها را یکی از عوامل محیطی موثر در ابتلا به این بیماری دانست و افزود: کودکانی که از طریق سزارین متولد می‌شوند، به دلیل عبور نکردن از کانال زایمان، با میکروب‌های مفید در تماس نیستند و این امر باعث رشد میکروب‌های مضر در روده نوزاد شده و استعداد ابتلا به آلرژی افزایش می‌یابد.

این استاد دانشگاه علوم پزشکی شیراز همچنین مصرف شیر خشک و آنتی‌بیوتیک‌ها به میزان بالا را از دیگر عوامل تشدید کننده این بیماری عنوان کرد و گفت: میکروب‌های مفید روده نقش حیاتی در جلوگیری از ابتلا به آلرژی و آسم دارند.

تغییر سبک زندگی، راهکاری موثر در پیشگیری از آسم

دکتر نبوی زاده، تغییر سبک زندگی را راهکاری موثر در پیشگیری از ابتلا به آسم دانست و بیان کرد: زندگی آپارتمان‌نشینی و دوری کودکان از تماس با میکروب‌های محیطی، مقاومت بدن آنان را در برابر آلرژی کاهش می‌دهد، بنابراین توصیه می‌شود افراد از غذا‌ها و میوه‌های طبیعی استفاده کنند و مصرف غذا‌های کنسروی را محدود کنند؛ همچنین، ترویج زایمان طبیعی و تغذیه با شیر مادر از اهمیت بالایی در یپشگیری از ابتلا به این بیماری برخوردار است.

این فوق تخصص بیماری‌های آلرژی و ایمونولوژی بالینی خطر ابتلا به آلرژی را در خانواده‌های تک‌فرزند بالاتر ارزیابی کرد و افزود: در حالی که در خانواده‌های دارای فرزندان بیشتر، این احتمال کاهش می‌یابد.

چگونه آسم را مدیریت کنیم؟

او در ادامه، به مبحث مدیریت آسم پرداخت و ضمن تاکید بر ضرورت افزایش آگاهی خانواده‌ها در این زمینه گفت: بسیاری از والدین به دلیل باور‌های غلط مانند عادت کردن فرزندان به اسپری‌ها یا مضر بودن آنها، دارو‌های تجویز شده برای کودکانشان را به درستی مصرف نمی‌کنند.

دکتر نبوی زاده تصریح کرد: اگر به خانواده‌ها آموزش داده شود که این دارو‌ها می‌توانند از حملات آسم جلوگیری کنند و دسترسی به آنها با قیمت مناسب فراهم شود، کیفیت زندگی کودکان به طور چشمگیری افزایش می‌یابد.

عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز از خانواده‌ها خواست تا از اصرار زیاد به پزشک برای تجویز آنتی‌بیوتیک‌های غیرضروری خودداری کرده و به طور مداوم با پزشک فرزند خود در ارتباط باشند.

این استاد دانشگاه علوم پزشکی شیراز نقش رسانه‌ها و فضای مجازی را در افزایش آگاهی عمومی بسیار مهم ارزیابی کرد و گفت: اگر خانواده‌ها بدانند که کنترل نکردن و درمان نکردن آسم می‌تواند منجر به پیشرفت بیماری و آسیب به ریه‌ها شود، این موضوع را با اهمیت بیشتری پیگیری می‌کنندیگیری می‌کنند؛ همچنین آگاهی در مورد عوامل تشدید کننده ابتلا به آسم مانند سیگار و شناخت آلرژن‌ها و دوری از آنها نیز بسیار کمک کننده است.

دکتر نبوی زاده، مصرف غذا‌های فرآوری شده، چیپس، نوشابه‌ها و فست فود‌ها را از جمله عوامل تحریک کننده آسم در کودکان دانست و بر لزوم تلاش برای دور نگه داشتن کودکان از این مواد غذایی تاکید کرد.

آلودگی هوا در تشدید آسم نقش دارد

او آلودگی هوا را عامل مهم دیگری در تشدید آسم برشمرد و اظهار کرد: آلودگی هوا، چه ناشی از سیگار و چه آلودگی‌های محیطی و ریزگرد‌ها باشد، سیستم دفاعی بدن را در مقابله با آلرژن‌ها و گرده‌ها دچار اختلال می‌کند.

دکتر نبوی زاده، همچنین به تاثیر تغییرات اقلیمی و گرمایش زمین بر افزایش دوره گرده‌افشانی و تشدید آسم در بیماران اشاره کرد و گفت: راهکار‌های فردی مانند بستن پنجره‌ها در زمان گرده‌افشانی، تعویض منظم لباس‌ها و استفاده از تهویه‌های مناسب، برای کاهش مواجهه با آلرژن‌ها ضروری است؛ همچنین، انجام آزمایش‌های پوستی برای شناسایی آلرژن‌های خاص نیز از دیگر توصیه‌ها محسوب می‌شود.

مراقبت از آسم برای همه

عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز با اشاره به شعار روز جهانی آسم در سال جاری با عنوان «مراقبت از آسم برای همه»، بر ضرورت دسترسی تمام اقشار جامعه به خدمات مراقبتی مربوط به بیماری آسم تاکید کرد و گفت: لازم است تلاش کنیم تا استفاده از دارو‌های در دسترس و مراجعه به کلینیک‌ها برای همه افراد جامعه امکان‌پذیر باشد؛ استفاده از درمانگاه‌های دولتی و ظرفیت رسانه‌ها برای ارائه رایگان اطلاعات در مورد بیماری‌ها نیز می‌تواند در این زمینه بسیار موثر باشد.

این فوق تخصص بیماری‌های آلرژی و ایمونولوژی بالینی به پیشرفت‌های علمی در زمینه شناخت و درمان آسم اشاره کرد و افزود: در گذشته، آسم به عنوان یک بیماری تنگی برگشت‌پذیر راه‌های هوایی شناخته می‌شد، اما امروزه می‌دانیم که آسم یک بیماری التهابی است و درمان نکردن التهاب می‌تواند منجر به آسیب‌های غیرقابل برگشت شود.

دکتر نبوی زاده تصریح کرد: پیشرفت‌های اخیر در زمینه نقش میکروب‌های مفید روده و استفاده از پروبیوتیک‌ها و پری‌بیوتیک‌ها، دیدگاه‌های جدیدی را در پیشگیری و درمان آسم گشوده است.

او یادآور شد: امید است که با ادامه تحقیقات، دارو‌های جدیدتر و روش‌های پیشگیری موثرتری برای مقابله با این بیماری در کودکان ارائه شود.

شانزدهم اردیبهشت در تقویم سلامت بین المللی، به عنوان روز جهانی آسم نامگذاری شده است.