قمه کشی ویژگی نوجوانان نسل امروز نیست

به گزارش مجله خبری نگار، بازنمایی که این روز‌ها در جامعه از رفتار نوجوانان می‌شود، آن‌ها را خشونت طلب، پرخاشگر و سرکش نشان می‌دهد، اما در بررسی‌های اجتماعی و روانشناسی هیچ گاه مشت نمونه خروار نیست.

با گسترش رسانه‌ها و ارتباطات اجتماعی هر روز یک مسئله در فضای مجازی و گفتگو‌های روزمره پررنگ می‌شود. ویدئوی دعوا و قمه کشی دختران که در روز‌های اخیر بسیار در جامعه بحث برانگیز شده را می‌توان نمونه‌ای از تغییر رفتار و الگو‌های اجتماعی دانست.

وقتی در فضای حقیقی و مجازی اتفاقات نامتعارف مورد توجه قرار می‌گیرند، دیگر مسئله فقط مختص یک نفر یا گروه نیست، بلکه گستره تاثیرگذاری آن در جامعه اثرات منفی می‌تواند داشته باشد و حتی مسیر زندگی افراد را تغییر بدهد.

هدی محمدی کارشناس مطالعات فرهنگی، یکی از آسیب‌های این مسئله را آسیب فردی برشمرد و گفت: دیده شدن یک فیلم، شوخی با این مسئله و دست به دست شدن آن به آینده نوجوان آسیب می‌رساند. به دلیل اینکه ما فردای این نوجوان را نمی‌دانیم و حق نداریم به خاطر اینکه امروز مرتکب عملی شده فردای او را نابود کنیم.

محمدی ادامه داد: اولین اتفاق اشتباهی که در این مسئله مشاهده می‌شود، تجاوز به حریم شخصی و حقوق این نوجوان است. فرد نوجوان، چون به سن بزرگسالی نرسیده نمی‌توان برای او مجازات و حکم تعیین کرد و هویت او را شکل گرفته خواند.

این کارشناس مطالعات فرهنگی بیان کرد: بازنمایی بزهکار داشتن از نوجوان به معنای طرد کردن اوست و هرگز نمی‌توان گفت که امکان اصلاح آن وجود ندارد.

وی با اشاره به اینکه بازنمایی زیاد این مسئله در فضای مجازی به دلیل دارا بودن اصل شگفتی در رسانه است گفت: این دیده شدن اصلا به این معنا نیست که یک نوجوان نماینده همه طیف آن‌ها است. اگر یک فرد را به نمایندگی از دهه هشتادی‌ها بشناسیم دچار اشتباه شده ایم.

محمدی بیان کرد: باید این مسئله را در نظر گرفت که همه نوجوانان در مرحله شکل گیری هویت هستند، این موضوع عرصه‌های متفاوتی را طی می‌کند. اهمیت گروه همسالان را در این موضوع می‌توانیم به خوبی مشاهده کنیم، از این نظر که فرد نوجوان تمایل دارد فرد همسن خود را تایید کند.

وی به موضوعی که از جانب آسیب شناسان به والدین تاکید می‌شود، اشاره کرد و گفت: نه گفتن به فرزندان بابت هر مسئله‌ای می‌تواند آسیب زا باشد. والدین نباید از اینکه فرزند نوجوانشان تحت تاثیر دوستانش است بترسند، بلکه باید با مدیریت روابط به سلامت دوستی‌های نوجوانان توجه کنند.

این کارشناس مطالعات فرهنگی گفت: هر نسلی قابلیت این را دارد که گفتمان منحصر به خود را داشته باشد، البته تمایزی که نوجوانان امروز با نسل پیش از خود به سبب رشد یافتنشان با تکنولوژی و ارتباطات جمعی بوده قابل تامل است؛ اما دلیل بر یکسان بودن همه آنان نیست. اینکه دائم سعی می‌شود نوجوان امروز دیگری و غریبه به شمار بیاید، سبب ضعیف شدن نسل نوجوان می‌شود.

محمدی اظهار کرد: در همه نسل‌ها استثناء وجود داشته است، اما متاسفانه کسانی که از نوجوانی عبور می‌کنند این مرحله را به فراموشی می‌سپارند و همین موجب می‌شود که کسی نوجوان را درک نکند و نوجوان به دنبال تغییر خود برود.

وی در ادامه تصریح کرد: تعمیم براساس فرد خطای شناختی است. برای بررسی مسئله خشونت نوجوانان به ویژه در نسل امروزی مطالعه رفتار نوجوان مهم است. تحلیل‌هایی که کاربران در فضای مجازی یا افراد در جامعه بیان می‌کنند نمی‌تواند پایه درستی برای ریشه یابی این مسئله باشد. پدیده‌های اجتماعی مثل بیماری هستند پس باید برای هر فرد فرصت تحقیق و بررسی گذاشت تا مشکل را پیدا کرد.

همچنین امان الله قرایی مقدم، آسیب شناس اجتماعی با اشاره به عوامل متعددی که در جامعه برای بروز این پدیده‌ها مطرح هستند به مواردی از قبیل نوع تربیت و پرورش فرد و سبک زندگی خانواده اشاره کرد و گفت: فشار‌های روحی و روانی مثل ناکامی در رسیدن به آرزو‌های بدیهی و به حق، سبب سرخوردگی، یاس و نا امیدی می‌شود و جامعه را به سمت پرخاشگری می‌برد.

قرایی مقدم بیان کرد: فضای مجازی و رسانه‌ها همه در بروز رفتار‌های نامتعارف و پرخاشگرانه دخیل هستند و بر نحوه رفتار همه افراد و به طور ویژه نوجوانان تاثیر می‌گذارند.

وی بیان کرد: شکل گیری هویت افراد در جوامع امروزی از هویت عقلانی، شهودی و اجتماعی به سمت هویت مادی و فردی پیش رفته است، به همین دلیل مردم بی تفاوت نسبت به اتفاقات و دعوا‌ها و بروز این گونه مسائل در جامعه هستند. مصلحت گرایی افراد را نسبت به هم بی تفاوت و بی احساسی را در بین آن‌ها رواج می‌دهد.

این آسیب شناس اجتماعی بر این موضوع که یک نوجوان را نمی‌توان نماینده همه آن‌ها دانست تاکید کرد و گفت: یک سری ارزش‌های دینی، سنتی، فرهنگی و عقلانی در جامعه ما کمرنگ شده و برای این اصلاح رفتار‌ها باید به ریشه این مسائل رجوع کرد و به آن‌ها توجه داشت.

وی بیان کرد: پخش شدن گسترده این فیلم‌های نامتعارف اجتماعی تاثیرات مخربی دارد، البته به فضای خانوادگی و اجتماعی زندگی افرد هم بستگی دارد و میزان اثرگذاری آن متفاوت است. عصبانیت جزئی از زندگی ما است و در تمامی وجوه زندگی قابل مشاهده است که رفتار‌های نوجوانان ثمره عصبانیت، خشونت و پرخاشگری در رفتار بزرگسالان است.

حال اگر در نوجوانان رفتار‌های پرخاشگرانه و گا‌ها مغایر با بقیه همسالان شان مشاهده می‌شود، هیچ گاه نمی‌توان همه آن‌ها را دارای این ویژگی دانست. آسیب پذیری نوجوانان مخصوصا با گسترش ارتباطات بسیار بیشتر و عمیق‌تر است و این مسئله متولیان فرهنگی و اجتماعی را موظف می‌کند تا با بررسی‌های علمی، دغدغه‌های نوجوانان را درک و بستر مناسب رشد فردی و اجتماعی آن‌ها را فراهم کنند.