چرا کودکانی که خاک بازی می‌کنند، سالم ترند؟

به گزارش مجله خبری نگار، میکروارگانیسم‌های موجود روی پوست تنها عوامل بیماری‌زا نیستند؛ بلکه مجموعه‌ای متنوع از باکتری‌ها و دیگر میکروب‌ها در سطح پوست زندگی می‌کنند که در حفظ تعادل این محیط نقش دارند. پژوهشگران می‌گویند افزایش تنوع این میکروب‌ها می‌تواند مانع از غالب شدن باکتری‌های بیماری‌زا شود.

«میرا گرونروس»، بوم‌شناس و پژوهشگر حوزه سلامت و طبیعت در مؤسسه محیط‌زیست فنلاند، در یکی از آزمایش‌ها از افراد خواست دست‌های خود را به مدت ۲۰ ثانیه با خاک، پیت و خزه تماس دهند.

نتایج نشان داد پس از این تماس، تعداد و تنوع میکروب‌های موجود روی پوست دست افزایش پیدا کرد؛ حتی پس از آنکه شرکت‌کنندگان دست‌های خود را با آب معمولی شست‌وشو دادند. البته این تغییر پایدار نبود و میکروبیوم پوست پس از مدتی به وضعیت قبلی بازگشت. به همین دلیل، پژوهشگران معتقدند تماس مداوم یا تکرارشونده با طبیعت می‌تواند اثرات بیشتری داشته باشد.

بازی در گل‌ولای؛ تجربه‌ای برای سلامت کودکان

در یک مهدکودک در مرکز فنلاند، کودکان هر روز چند ساعت را در محیطی جنگلی سپری می‌کنند؛ جایی که درختان، بوته‌ها، شن، گودال‌های آب، خاک و تراشه‌های چوب بخشی از فضای بازی آنهاست.

دانشمندان اکنون در حال بررسی این موضوع هستند که چنین محیطی چه تأثیری بر سلامت کودکان دارد. در یک پروژه تحقیقاتی سه‌ساله، نمونه‌هایی از پوست، بزاق و مدفوع کودکان، همچنین خون و مو‌های آنها بررسی می‌شود تا تغییرات سیستم ایمنی و میکروبیوم بدن مشخص شود.

این پژوهش بر پایه مطالعه‌ای پیشین انجام می‌شود که در آن کف یک محوطه بازی مهدکودک با خاک و پوشش طبیعی جنگل بازسازی شد. پس از ۲۸ روز بازی منظم در این محیط، تنوع میکروبی پوست کودکان افزایش یافت و این تفاوت حتی یک سال بعد نیز مشاهده شد.

پوست سالم، بدن سالم‌تر

اهمیت این یافته‌ها تنها به سلامت پوست محدود نمی‌شود. پژوهش‌های مختلف نشان داده‌اند که وضعیت پوست می‌تواند با فعالیت‌های هورمونی، سلامت قلب و عروق و حتی عملکرد شناختی ارتباط داشته باشد.

در مطالعه‌ای دیگر، گروهی از کودکان در جعبه‌های شنی حاوی خاک با تنوع میکروبی بالا بازی کردند. در این گروه، علاوه بر افزایش تنوع برخی باکتری‌های پوست، تغییراتی در «سیتوکین‌ها» نیز مشاهده شد؛ موادی که در تنظیم واکنش‌های سیستم ایمنی نقش دارند.

با این حال، پژوهشگران تأکید می‌کنند که این یافته‌ها به معنای توصیه به تماس بدون محدودیت با هر نوع خاک یا آلودگی نیست. آنچه در این مطالعات مورد توجه قرار گرفته، تماس منظم با محیط‌های طبیعی و متنوع از نظر میکروبی است؛ موضوعی که می‌تواند دریچه تازه‌ای برای بررسی رابطه میان طبیعت، میکروبیوم بدن و سلامت انسان باز کند.