مطالعه: رژیم غذایی خطر ابتلا به دیابت را کاهش می‌دهد

به گزارش مجله خبری نگار، مطالعه که توسط پروفسور فرانک هو از دانشکده بهداشت عمومی تی. اچ. چان هاروارد در بخش تغذیه بوستون انجام شد، با هدف شناسایی پروفایل‌های متابولیت مرتبط با رژیم‌های غذایی گیاهی مختلف و بررسی پیوند‌های بالقوه بین این پروفایل‌ها و خطر ابتلا به دیابت نوع ۲ انجام شد.

کارشناسان توضیح دادند که متابولیت ماده‌ای است که توسط فرآیند‌های شیمیایی در یک ارگانیسم استفاده یا تولید می‌شود و شامل تعداد زیادی از ترکیبات موجود در غذا‌های مختلف و همچنین مجموعه‌ای پیچیده از مولکول‌هایی است که در طول تجزیه و تبدیل این ترکیبات برای استفاده توسط بدن ایجاد می‌شوند.

این تفاوت‌ها در ترکیب شیمیایی غذا‌ها به این معنی است که رژیم غذایی یک فرد باید در پروفایل تغذیه‌ای او منعکس شود و پیشرفت‌های تکنولوژیکی اخیر در پروفایل متابولیک با توان بالا، دوران جدیدی از تحقیقات تغذیه‌ای را آغاز کرده است. متابولیسم به عنوان تجزیه و تحلیل جامع و شناسایی تمام متابولیت‌های مختلف موجود در یک نمونه بیولوژیکی تعریف می‌شود.

تحقیقات نشان می‌دهد که شیوع جهانی دیابت نوع ۲ در بزرگسالان در کمتر از دو دهه بیش از سه برابر شده است، به طوری که موارد ابتلا از تقریباً ۱۵۰ میلیون نفر در سال ۲۰۰۰ به بیش از ۴۵۰ میلیون نفر در سال ۲۰۱۹ افزایش یافته و پیش‌بینی می‌شود تا سال ۲۰۴۵ به حدود ۷۰۰ میلیون نفر برسد.

بار جهانی دیابت نوع ۲ به دلیل عوارض متعدد ناشی از این بیماری، چه در رگ‌های خونی بزرگ مانند بیماری‌های قلبی عروقی و چه در رگ‌های خونی کوچک که می‌تواند به کلیه‌ها، چشم‌ها و سیستم عصبی آسیب برساند، در حال افزایش است.

اپیدمی دیابت در درجه اول ناشی از رژیم‌های غذایی ناسالم، اضافه وزن یا چاقی، استعداد ژنتیکی و سایر عوامل سبک زندگی مانند عدم ورزش است.

تحقیقات جدید، رژیم‌های غذایی گیاهی، به ویژه رژیم‌های غذایی غنی از غذا‌های با کیفیت بالا مانند غلات کامل، میوه‌ها و سبزیجات را با کاهش خطر ابتلا به دیابت نوع ۲ مرتبط دانسته است.

برای درک مکانیسم‌های اساسی مطالعه جدید، متخصصان نمونه‌های پلاسمای خون و میزان مصرف غذا را از ۱۰۶۸۴ شرکت‌کننده در سه گروه آینده‌نگر تجزیه و تحلیل کردند: مطالعه سلامت پرستاران، مطالعه سلامت پرستاران II و مطالعه پیگیری متخصصان سلامت.

شرکت‌کنندگان در مطالعه پرسشنامه‌های فراوانی غذا را تکمیل کردند که بر اساس پایبندی آنها به سه رژیم غذایی گیاهی ثبت شده بود: شاخص رژیم غذایی مبتنی بر مصرف گیاهی (PDI)، شاخص رژیم غذایی مبتنی بر مصرف گیاهی سالم (hPDI) و شاخص رژیم غذایی مبتنی بر مصرف گیاهی ناسالم (uPDI).

شاخص‌های غذایی بر اساس میزان مصرف فرد از ۱۸ گروه غذایی بود: غذا‌های گیاهی سالم (غلات کامل، میوه‌ها، سبزیجات، آجیل، حبوبات، روغن‌های گیاهی و چای/قهوه)، غذا‌های گیاهی ناسالم (غلات تصفیه شده، آب میوه‌ها، سیب‌زمینی، نوشیدنی‌های شیرین شده با شکر و شیرینی‌ها) و غذا‌های حیوانی (چربی‌های حیوانی، لبنیات، تخم‌مرغ، ماهی، غذا‌های دریایی، گوشت و محصولات حیوانی مختلف).

این تیم، غذا‌های گیاهی سالم و ناسالم را بر اساس ارتباط آنها با دیابت نوع ۲، بیماری‌های قلبی عروقی، انواع خاصی از سرطان و سایر بیماری‌ها، از جمله چاقی و فشار خون بالا، از هم متمایز کرد.

محققان نمونه‌های خون گرفته شده در اواخر دهه ۱۹۸۰ و اوایل دهه ۱۹۹۰ از سه مطالعه ذکر شده در بالا را تجزیه و تحلیل کردند تا نمرات پروفایل متابولومیک را برای شرکت‌کنندگان تعیین کنند.

این مطالعه نشان داد که در مقایسه با شرکت‌کنندگانی که به دیابت نوع ۲ مبتلا نشدند، افرادی که در طول پیگیری به این بیماری مبتلا شدند، مصرف غذا‌های گیاهی سالم کمتری داشتند و همچنین نمرات PDI و hPDI پایین‌تری داشتند. علاوه بر این، آنها میانگین شاخص توده بدنی بالاتری داشتند، احتمال بیشتری داشت که فشار خون و سطح کلسترول بالایی داشته باشند، از دارو‌های فشار خون و کلسترول استفاده می‌کردند، سابقه خانوادگی دیابت داشتند و از نظر جسمی کمتر فعال بودند.

داده‌های متابولیک نشان داد که رژیم‌های غذایی گیاهی با چندین پروفایل متابولومیک منحصر‌به‌فرد مرتبط هستند و این الگو‌ها بین رژیم‌های غذایی گیاهی سالم و ناسالم به طور قابل توجهی متفاوت است.

داده‌های متابولیت برای هر دو رژیم غذایی گیاهخواری عمومی و وگان، صرف نظر از شاخص توده بدنی و سایر عوامل خطر دیابت، با دیابت نوع ۲ در یک جمعیت عموماً سالم، ارتباط معکوس داشتند، در حالی که هیچ ارتباطی برای رژیم غذایی گیاهخواری ناسالم مشاهده نشد. بنابراین، نمرات بالاتر پروفایل متابولیت PDI و hPDI نشان دهنده پایبندی بیشتر به این رژیم‌ها و خطر کمتر ابتلا به دیابت نوع ۲ بود.

تجزیه و تحلیل بیشتر نشان داد که پس از تنظیم تریگونلین، هیپورات، ایزولوسین، گروه کوچکی از تری گلیسیرید‌ها (TAGs) و چندین متابولیت واسطه دیگر، ارتباط بین رژیم‌های غذایی گیاهخواری و دیابت نوع ۲ تا حد زیادی از بین رفت، که نشان می‌دهد این عوامل ممکن است نقش کلیدی در ارتباط این رژیم‌ها با دیابت داشته باشند.

پروفسور هو توضیح می‌دهد: "در حالی که استخراج سهم غذا‌های جداگانه دشوار است، زیرا آنها به عنوان یک الگو با هم تجزیه و تحلیل شدند، متابولیت‌های جداگانه حاصل از مصرف غذا‌های گیاهی غنی از پلی فنول مانند میوه‌ها، سبزیجات، قهوه و حبوبات همگی به شدت با یک رژیم غذایی گیاهی سالم و کاهش خطر ابتلا به دیابت مرتبط هستند. "

نویسندگان نتیجه گرفتند که یافته‌های آنها از نقش مفید رژیم‌های غذایی سالم گیاهی در پیشگیری از دیابت پشتیبانی می‌کند و بینش‌های جدیدی را برای تحقیقات آینده ارائه می‌دهد.