چگونه از «وای فای» امن در سفرها بهره ببریم؟

استفاده از رسانه‌های مجازی تعطیل بردار نیست و بسیاری از مردم حین سفر از وای فای تلفن همراه خود استفاده می‌کنند، اما بهره‌مندان از این رسانه‌های مجازی باید مولفه‌های امنیتی را نیز بدانند و رعایت کنند.

به گزارش مجله خبری نگار، پلیس همواره به شهروندان در زمینه روش‌های حفظ امنیت در استفاده از اینترنت و بویژه وای فای عمومی در هنگام سفر، دورکاری و حتی اقامت در اماکن عمومی هشدار داده است تا جایی که امکان دارد برای استفاده از اینترنت برای اجرای امور کاری از وای فای عمومی که به علت رعایت نکردن مؤلفه‌های امنیتی ناامن است، استفاده نکنند.

همچنین برای هر حساب کاربری از کلمه عبور قوی شامل یک رشته طولانی از حروف بزرگ، کوچک، عددها و کارکترهای ویژه استفاده گردد و برای چند حساب کاربری از یک کلمه عبور مشترک استفاده نشود و در صورت استفاده از مودم‌های «ای.دی.اس.ال» کلمه عبور پیش فرض آن را تغییر و از خاموش بودن قابلیت دبلیو. پی.اس (محافظ امنیتی) دستگاه اطمینان حاصل کنند.

پلیس فتا توصیه می کند به‌ صورت متناوب و در بازه زمانی لازم پشتیبان‌گیری از داده‌ها انجام شود تا درصورت حمله سایبری یا هرگونه باج افزار آسیب کمتری به کار و اطلاعات وارد شود.

قبل از استفاده از دستگاه رایانه خود باید یقین حاصل شود که فایروال(دیواره آتش) دستگاه و آنتی‌ویروس قدرتمند و بروز شده نصب شده باشد.  همچنین باید نسبت به ایمیل‌های مشکوک به کلاهبرداری و فیشینگ اطلاعات که برای کاربران ارسال می‌شود هوشیار بوده و از بازکردن لینک‌ها و ایمیل‌های مشکوک خودداری شود.

کارشناسان حوزه فضای سایبری می گوید، چنانچه کاربران مجبور هستند در یک فضای عمومی کار کنند یا اگر با افرادی زندگی می‌کنند که نمی‌توانند اطلاعات کار را با آنها به اشتراک بگذارند امنیت دستگاه رایانه آنها مهم است و پیشنهاد می‌شود تا رمز ورود به دستگاه خود را فعال کنند. کاربران برای اطمینان از امنیت بیشتر حساب‌های کاربری پس از تعیین رمز عبور ترکیبی قوی از مولفه احراز هویت دو مرحله‌ای از جمله اسکن اثر انگشت یا تاییدیه پیامکی استفاده کنند و در صورت نداشتن اطلاعات تخصصی کافی در این زمینه باید از مشاوره کارشناسان معتمد کمک بگیرید.

پسورد وای فای را در اختیار میهمانان نگذارید 

پلیس فتا با تاکید بر مراقبت از هک شدن وای فای خانگی یا محل کار تاکید دارد که نخستین اصل در استفاده از اینترنت وای فای تغییر نام کاربری و گذرواژه (پسورد) وای فای از حالت پیش فرض است و برای این تغییر حتما نام کاربری و گذرواژه مورد نظر به صورت استاندارد یعنی ترکیبی از حروف بزرگ و کوچک، اعداد و علائم و حداقل ۸ کاراکتر باشد. ضمن آنکه به صورت ماهانه نیز گذرواژه را تغییر دهیم.

هکرها به راحتی می‌توانند با نرم افزارهای موجود در بازار نام کاربری و گذرواژه‌های پیش فرض یا گذر واژه‌هایی که استاندارد نباشد را به راحتی هک کنند لذا ضرورت دارد که کاربران اقدام به تغییر نام کاربری و گذره واژه خود به صورت ترکیبی از اعداد، حروف و علائم به عنوان یکی از راهکاری موثر برای ناکام گذاردن هکرها اقدام کرد.

برخی از افراد نیز به راحتی پسورد اینترنت وای‌فای خود را در اختیار میهمانان می‌گذارند،  این امر اشتباه است و اگر پسورد اینترنت خود را به میهمان اعلام کردید سریعا بعد از پایان میهمانی پسورد اینترنت وای‌فای خود را تغییر دهید.  بخشی از جرائم فضای سایبر که در پلیس فتا پرونده شده است در پی اعتماد به دوستان و آشنایان است که در پی آن شاهد سوءاستفاده از آنها هستیم.

استفاده از اینترنت وای فای کاربر علاوه بر زیان‌های مادی برای کاربر می‌تواند مشکلات و تبعات قانونی داشته باشد، اگر از اینترنت شما جرمی بر علیه شخص حقیقی یا حقوقی صورت گیرد در گام اول شما باید در محاکم قضایی پاسخگو باشید لذا کاربرانی که از اینترنت وای فای و وایرلس استفاده می‌کنند همواره مراقب باشند تا از خط یا خطوط اینترنتی این افراد سوء‌استفاده نشود. تغییر دادن گذرواژه خود در بازه زمانی کوتاه، استفاده از گذرواژهای استاندارد، تغییر حساب کاربری پیش فرض مودم، فعال کردن قابلیت محدود کردن دسترسی افراد، استفاده از استاندارد مودم، محدود کردن تعداد دستگاه استفاده کننده از مودم و همچنین معرفی دستگاه‌های استفاده کننده به مودم، مخفی کردن نام مودم خود  از دید دیگر دستگاه‌ها با تغییر در تنظیمات مودم و خاموش کردن مودم در زمان عدم استفاده از ضروریات است که کاربران نباید فراموش کنند.

کاربران برای تنظیم مودم خود با استفاده از دفترچه راهنمای مودم یا سایت اپراتور اینترنتی یا شرکت سازنده مورد نظر می‌توانند تنظیمات مودم خود را انجام دهند تا نکات حفاظتی را در بالاترین سطح نگهدارند. از سوی دیگر استفاده کاربران از اینترنت‌های رایگان که در برخی امکان ارائه می شود باید کاربران مراقب باشند تا در دام هکرها و مجرمان سایبری نیفتند، چراکه اتصال به اینترنت باز و رایگان بدون رمز عبور در امکان عمومی، به راحتی اطلاعات شما را در معرض رویت کسانی قرار می‌دهد که به همان منبع اینترنت متصل هستند. بنابراین مشاهده سایت‌های بازدید شده و هک کردن دستگاه بسیار آسان‌تر از حالت حفاظت شده است.

استفاده از اینترنت عمومی با رمز عبور نیز چندان به ارتقای امنیت کمک نمی‌کند تا وقتی که همه کاربران از یک رمز عبور مشترک استفاده می‌کنند، امکان هرگونه فعالیت مجرمانه وجود دارد. کاربران باید بسیار مراقب باشند تا در دام هکرها و مجرمان سایبری نیفتند و برای اطمینان بیشتر دیوار آتش (فایروال) دستگاه خود را فعال کنند.

اتصال به هر شبکه اینترنت بدون شناخت منبع آن و فقط به علت رایگان بودن، می‌تواند کاربران را در معرض سوءاستفاده‌های احتمالی و سرقت اطلاعات مهم و شخصی این کاربران شود در برخی از موارد حتی هدف از ارائه چنین خدماتی نه فراهم‌آوردن اینترنت رایگان برای دیگران، بلکه دسترسی به تمامی فعالیت‌های اینترنتی آنها٬ سایت‌های مقصد،  متن چت‌ها، ایمیل‌ها، گفت‌وگوهای اینترنتی غیر امن و نرم افزارهای پیام رسان و رمزهای عبورشان است براین اساس ضرورت دارد کاربران در صورت نیاز به اینترنت به جای اتصال به اینترنت‌های رایگان و ناآشنا، برای تامین امنیت و دچار مشکل نشدن حتما از اینترنت شخصی وای فای خود استفاده کرده تا ضریب امنیت خود را افزایش دهند.

هتل‌ها، رستوران‌ها و اماکنی که برای جذب مشتری، اینترنت رایگان ارائه می‌دهند، این اقدام باید به صورتی باشد که فردی که به آن مکان مراجعه کرده و از اینترنت آنجا استفاده می کند، قابل شناسایی باشد تا در صورت وقوع جرمی بر علیه شخص حقیقی یا حقوقی، بتوانند کاربری که از اینترنت آنها سوءاستفاده کرده را به محاکم قضایی معرفی کرد.  در صورتی که مسئولان این اماکن نتوانند کاربر مورد نظر را به محاکم قضایی معرفی کنند خود باید پاسخگو باشند و ضرر و زیان افراد را جبران کنند  لذا ضرورت دارد اماکنی که اینترنت رایگان برای جذب مشتری در اختیار کاربران می‌گذارند راهکارهای برای شناسایی مخاطبان خود داشته باشند.

براساس ماده ۳۲ قانون جرائم رایانه‌ای،  ارائه‌دهندگان خدمات دسترسی موظفند داده‌های ترافیک را حداقل تا ۶ماه پس از ایجاد و اطلاعات کاربران را حداقل تا ۶ ماه پس از خاتمه اشتراک نگهداری کنند تا در زنجیره ارتباطات رایانه‌ای و مخابراتی امکان ردیابی آن ها از مبدأ تا مقصد وجود داشته باشد. این داده‌ها شامل اطلاعاتی از جمله مبدا، مسیر، تاریخ، زمان، مدت و حجم ارتباط و نوع خدمات مربوطه می‌شود.

بهترین راه های جلوگیری از هک شدن وای فای

امروز با پیشرفت تکنولوژی و استفاده از شبکه‌های بی‌سیم یا وایرلس بدون هیچ‌گونه کابلی افراد می‌توانند از طریق لپ‌تاپ، کامپیوتر یا گوشی خود به‌ راحتی به اینترنت متصل شوند اما این نگرانی بین کاربران وجود دارد که چگونه از دسترسی افراد دیگر و هک شدن شبکه خـانگی وای فای ( Wi-Fi ) خود جلوگیری کنند؟ در ادامه به نکات قابل توجه در استفاده از مودم های وای فای اشاره می شود: 

پلیس فتا می گوید، در صورت استفاده از مودم های وای فای باید رمز عبور شامل اعداد، حروف لاتین و کلید های ترکیبی (علائمی نظیر @ # $ ) باشد. در صورت عدم استفاده از اینترنت باید حتما مودم وای فای را به صورت سخت افزاری خاموش کرده و حتی الامکان نام بکارگیری شده برای مودم های وای فای مشابه نام مالک مودم نباشد.

همچنین از قرار دادن شماره تلفن، نام یا کد ملی و سال تولد به عنوان رمز عبورخودداری شده و  از افشای رمز عبور نزد دیگران خودداری کرده و  در اماکن عمومی از مودم های وای فای به اشتراک گذارده شده استفاده نکنیم. پلیس همچنین توصیه می کند در صورت عدم نیاز به بلوتوث و وای فای، این قابلیت ها را در دستگاه خود خاموش کنیم.

روش های جلوگیری از هک شدن انواع وای فای

پلیس فتا توصیه هایی برای جلوگیری از هک شدن وای فای بویژه در اماکن عمومی دارد که در زیر به این توصیه ها اشاره می شود: 

- رمز عبور و نام کاربری خود را تغییر دهید

- رمزگذاری قوی را تنظیم کنید

-روتر خود را به‌ روزرسانی کنید (روتر دستگاهی است که بسته‌های داده‌ای دستگاه‌های موجود در شبکه را به مقصد مناسب رسانده و با این کار آن‌ها را به اینترنت متصل می‌کند)

- شبکه وای فای خود را مخفی کنید

- محدوده وای فای خود را کاهش دهید

- فیلتر کردن MAC را فعال کنید.  هر دستگاه باقابلیت اتصال وای فای دارای یک شناسه منحصربه‌ فرد به نام آدرس فیزیکی یا آدرس Media  Access Control یا (MAC) است. می‌توانید روتر خود را تنظیم کنید که فقط با آدرس‌های MAC خاصی ارتباط برقرار کند و از اتصال سایر افراد به شبکه جلوگیری کنید. فقط به خاطر داشته باشید که فیلتر MAC  نفوذناپذیر نیست زیرا تغییر آدرس MAC در اکثر دستگاه‌ها بسیار آسان است و باعث می‌شود که آن‌ها مانند سایر دستگاه‌های مجاز ظاهر شوند.

- از باز کردن شبکه‌های عمومی خودداری کنید

شهروندان هنگام سفر وای فای اینترنت منزل خود را غیرفعال کنند

سرهنگ مهدی شکیب رئیس اداره پیشگیری مرکز تشخیص و پیشگیری از جرایم سایبری پلیس فتا ناجا به شهروندان توصیه کرد: زمانی که از وای فای استفاده نمی‌کنند یا در مسافرت هستند، آن را خاموش کنند تا زمینه دسترسی غیرمجاز به آن یا سوءاستفاده و ارتکاب جرم میسر نشود.

وی با اشاره به اینکه امروزه یکی از جذاب‌ترین فعالیت‌های روزانه افراد اشتراک گذاری تصاویر و کلیپ‌های افراد از طول سفر است، افزود: خاموش بودن GPS تلفن همراه یا تبلت قبل از تصویربرداری یک ضرورت است تا موقعیت مکانی شما نامعلوم بماند. تامین امنیت وای فای اینترنت، رمزگذاری قوی است همچنین لازم است زمانی که از وای فای استفاده نمی‌کنید یا در مسافرت هستید، آن را خاموش کنید تا زمینه دسترسی غیرمجاز به آن یا سوءاستفاده و ارتکاب جرم میسر نشود.

رئیس اداره پیشگیری مرکز تشخیص و پیشگیری از جرایم سایبری پلیس فتا ناجا همچنین به شهروندان توصیه کرد: در طول زمان مسافرت سعی کنند در اماکن عمومی از دستگاه‌های وای‌فای ناشناس استفاده نکنند چرا که هر دستگاه وای‌فای ناشناس می‌تواند دامی از طرف سودجویان اینترنتی باشد. پیش از انجام سفر و قبل از خرید بلیت یا رزرو هتل از جعلی نبودن درگاه پرداخت اینترنتی اطمینان حاصل کنید.

شکیب افزود: بنا بر نیاز و ورود اطلاعات مهم بانکی در طول سفر از صفحه‌ کلید مجازی استفاده کرده و بلافاصله نسبت به تغییر رمزهای بانکی اقدام کنید، این کار برای جلوگیری از سرقت اطلاعات توسط مجرمان سایبری صورت می‌گیرد.

رئیس اداره پیشگیری مرکز تشخیص و پیشگیری از جرایم سایبری پلیس فتا ناجا با تاکید بر اینکه باید از یادداشت کردن رمزهای بانکی در گوشی تلفن همراه و نگهداری رمزهای عبور در کنار کارت‌بانکی خودداری کرد، افزود: از انتشار داده‌هایی که امکان سوءاستفاده از آنان وجود دارد، خودداری کنید و تا حد امکان اطلاعات ذخیره شده در حافظه تلفن همراه خود را رمزنگاری کرده یا از کارت‌های حافظه جداگانه استفاده کنید. نسبت به خرید از فروشنده‌های دوره‌گرد و استفاده از کارت‌خوان‌های سیار دقت و توجه لازم را داشته باشید و به هیچ عنوان رمز کارت خود را در اختیار فروشندگان قرار ندهید و از کارت‌های حاوی مبالغ کم برای خریدهای خود استفاده کنید.

شکیب ادامه داد: مسافران قبل از انجام مسافرت با برنامه‌ریزی دقیق می‌توانند نسبت به حفظ امنیت و حریم خصوصی خود تلاش کنند و نکات مهم را مدنظر داشته باشند چراکه رعایت این نکات می‌تواند تضمین‌کننده امنیت سایبری مسافران باشد.

وی با بیان اینکه افزایش امنیت کاربران در فضای مجازی از مهم‌ترین اهداف پلیس فتا است، گفت: سایت پلیس فتا دریچه ارتباطی با شهروندان است؛ بنابراین در صورت مواجهه با موارد مشکوک می‌توان آن را از طریق سایت پلیس فتا به آدرس www.Cyberpolice.ir بخش مرکز امداد و فوریت‌های سایبری، گزارش کرد.

مردم از اتصال به وای‌فای اماکن ناشناس خودداری کنند

سرهنگ رامین پاشایی معاون اجتماعی پلیس فتا (فضای تولید و تبادل اطلاعات) نیروی انتظامی گفت: هموطنان و مسافران نوروزی سعی کنند برای جلوگیری از سوءاستفاده به خصوص در طول سفرهای نوروزی، از مودم‌های جیبی یا اینترنت همراه استفاده و از اتصال به وای‌فای اماکن ناشناس خودداری کنند.

وی با بیان اینکه اتصال به وای فای (شبکه اینترنت بی سیم) اماکن ناشناس احتمال هک شدن و سوءاستفاده قرار گرفتن توسط افراد فرصت طلب و کلاهبردار را افزایش می دهد، افزود: به شهروندان توصیه می شود برای واریز وجه در قالب خدمات مسافرتی از قبیل رزرو هتل و اماکن اقامتی، بلیت هواپیما، قطار و غیره فقط از طریق سایت های معتبر اقدام کنند.

پاشایی اضافه کرد: هموطنان می توانند در صورت مفقودی یا به سرقت رفتن کارت های عابر بانک خود از طریق تلفن گویای بانک، تلفن همراه یا دستگاه های خودپرداز بانکی برای جلوگیری از هرگونه سوءاستفاده حساب بانکی خود را مسدود کنند.

معاون اجتماعی پلیس فتا در خصوص فروشندگان کنار جاده ای نیز گفت: شهروندان نباید به هیچ عنوان کارت های بانکی و رمز عابر بانک خود را در اختیار فروشندگان کنار جاده ای و دست فروشان قرار دهند.
از:معصومه نیکنام

منبع: ایرنا