پزشکان علل فیزیولوژیکی فرسودگی شغلی انسان را توضیح دادند

به گزارش مجله خبری نگار، احساس خستگی همیشه منعکس کننده وضعیت واقعی بدن نیست: در برخی موارد، مغز مدت‌ها قبل از بروز خستگی جسمی یا روحی، سیگنالی از محدود کردن توانایی‌ها را "فعال" می‌کند. کارشناسان توضیح می‌دهند که چرا این اتفاق می‌افتد و مکانیسم‌های نوروفیزیولوژیکی چه نقشی در آن دارند. ایزوستیا در مورد تمام جزئیات گزارش می‌دهد.

مکانیسم‌های تشکیل خستگی

قشر کمربندی قدامی و قشر جزیره‌ای مغز مسئول احساس خستگی هستند. این نواحی بار را ارزیابی کرده و حس ذهنی تلاش را ایجاد می‌کنند. به گفته اکاترینا دمیانوفسکایا، متخصص مغز و اعصاب و متخصص آزمایشگاه هموتست، سیگنال رسیدن به مرز توانایی‌های فرد می‌تواند مدت‌ها قبل از بروز خستگی جسمی یا روانی واقعی در سیستم عصبی ایجاد شود.

اکاترینا دمیانوفسکایا توضیح می‌دهد: «وقتی مغز تجمع موادی را که باعث خواب‌آلودگی و خستگی می‌شوند، تشخیص می‌دهد، در حالی که همزمان کمبود موادی را که حس پاداش و انگیزه ایجاد می‌کنند، تجربه می‌کند، یک مکانیسم محافظتی فعال می‌شود. در نتیجه، یک محدودیت مصنوعی ایجاد می‌شود و سیگنال «دیگر نمی‌توانم تحمل کنم» می‌تواند مدت‌ها قبل از اینکه قدرت جسمی یا روحی واقعاً تمام شود، ظاهر شود.»

به همین دلیل است که افراد می‌توانند فرسودگی شغلی و خستگی مفرط را در غیاب کامل ناهنجاری‌های فیزیکی عینی - شمارش طبیعی سلول‌های خون، اکسیژن‌رسانی خوب و ضربان قلب آرام - توصیف کنند. این وضعیت خستگی مرکزی نامیده می‌شود، جایی که مشکل در سیستم عصبی قرار دارد، نه در عضلات یا اندام‌ها.

عوامل روانشناختی و نگرش‌ها

روانشناس ناتالیا کوچریاوایا خاطرنشان می‌کند که فرسودگی شغلی اغلب توسط نگرش‌های درونی فرد ایجاد می‌شود. افرادی که برای بهره‌وری مداوم تلاش می‌کنند و خود را از اشتباه کردن منع می‌کنند، بیشتر دچار خستگی می‌شوند. استرس روانی می‌تواند با موفقیت خود را در قالب ضعف جسمی پنهان کند و تمرکز و خواب را مختل کند.

یکی از نشانه‌های مهم تندرستی، توانایی بازیابی سریع انرژی پس از استراحت است. اگر انرژی پس از خواب یا تغییر در فعالیت بازگردد، این نشان دهنده استرس طبیعی است. خستگی مزمن که هفته‌ها ادامه دارد، نیاز به توجه جدی‌تر به سلامت و تجدید نظر در مورد استراحت دارد.

ناتالیا کوچریاوایا توضیح می‌دهد: «تحقیقات نشان می‌دهد که درک محدودیت‌های فرد همیشه با توانایی‌های واقعی بدن مطابقت ندارد. ما اغلب وقتی که انرژی‌مان رو به اتمام است خسته نمی‌شویم، بلکه وقتی مغز تصمیم می‌گیرد که انرژی کمی باقی مانده است، خسته می‌شویم.»

به گفته این متخصص، افرادی که با موفقیت از پس حجم کاری بالا برمی‌آیند، معمولاً ذخایر انرژی اضافی ندارند. آنها اغلب در مدیریت منابع خود، حفظ تعادل بین تلاش و بازیابی، بهتر عمل می‌کنند و - از همه مهم‌تر - استراحت را به عنوان وقت تلف شده نمی‌بینند.

نقش خواب و عملکرد فیزیکی

متخصص مغز و اعصاب، دمیانوفسکایا، خاطرنشان کرد که کیفیت خواب به طور قابل توجهی بر ارزیابی از خود تأثیر می‌گذارد. در طول خواب عمیق، مغز خود را از ضایعات متابولیک پاک می‌کند. حتی کاهش دو ساعته در استراحت، فعالیت آمیگدال را افزایش داده و کنترل قشر جلوی مغز را تضعیف می‌کند و باعث می‌شود هر کاری طاقت‌فرسا به نظر برسد.

این متخصص، کاهش تغییرپذیری ضربان قلب را به عنوان یک نشانه فیزیولوژیکی خستگی شناسایی کرد. در یک فرد سالم، فواصل بین ضربان قلب دائماً در نوسان است، اما در فرسودگی شغلی، ریتم بیش از حد روان و یکنواخت می‌شود. این نشان می‌دهد که سیستم عصبی دیگر به طور مؤثر با استرس مداوم مقابله نمی‌کند.

این پزشک تأکید می‌کند: «در میان شاخص‌های فیزیکی که به طور دقیق‌تر خستگی را نشان می‌دهند، نه تنها سطح کورتیزول خون نقش مهمی ایفا می‌کند - این فقط یکی از شاخص‌های استرس است - بلکه موارد دیگری نیز وجود دارد. به عنوان مثال، تغییرپذیری ضربان قلب در حالت استراحت و بلافاصله پس از فعالیت ذهنی می‌تواند به عنوان یک نشانگر اضافی عمل کند.»

ناتالیا کوچریاوایا اضافه کرد، به طرز متناقضی، اثربخشی بلندمدت نه با فشار مداوم به خود، بلکه با توانایی توقف به موقع حفظ می‌شود. تجدید قوای منظم، انتظارات واقع‌بینانه از خود و رویکردی انعطاف‌پذیر به اشتباهات به حفظ انگیزه بدون خطر فرسودگی شغلی کمک می‌کند. در تلاش برای بهره‌وری، مهم است به یاد داشته باشید: مغز و بدن منابع بی‌پایانی نیستند و توانایی اینکه به خودتان بگویید به موقع متوقف شوید، یک ضعف نیست، بلکه یک مهارت حرفه‌ای است.