شاهنامه‌خوانی بخشی از حافظه تاریخی و فرهنگی مردم لرستان است

به گزارش مجله خبری نگار،مجتبی رومانی روز جمعه به مناسبت روز گرامیداشت حکیم ابوالقاسم فردوسی  افزود: بررسی جایگاه شاهنامه‌خوانی در فرهنگ و موسیقی لرستان، ابعاد تازه‌ای از پیوند تاریخی و فرهنگی این دیار با میراث حماسی ایران‌زمین را آشکار می‌کند که در موسیقی، روایت‌های شفاهی و روحیه پهلوانی مردم لر جلوه‌ای ماندگار یافته است.

وی اظهار داشت: شاهنامه فردوسی طی بیش از هزار سال، مهمترین متن حماسی زبان فارسی و یکی از ارکان هویت فرهنگی ایرانیان بوده و در این میان، لرستان به‌عنوان یکی از کهن‌ترین حوزه‌های تمدنی ایران، همواره بستری زنده برای تداوم سنت‌های حماسی و روایت‌های پهلوانی به شمار آمده است.

وی گفت: پژوهشگران فرهنگ عامه معتقد هستند بسیاری از مولفه‌های فرهنگی قوم لر از جمله روحیه سلحشوری، غیرت قومی، احترام به پهلوانی و سنت روایت‌گری شفاهی، با جهان اسطوره‌ای و حماسی شاهنامه هم‌خوانی عمیقی دارد به همین دلیل، شاهنامه‌خوانی در مناطق مختلف لرستان نه صرفا یک هنر روایی، بلکه بخشی از حافظه تاریخی و فرهنگی مردم محسوب می‌شود.

رومانی تصریح کرد: در گذشته، شاهنامه‌خوانان و نقالان محلی در محافل ایلی، شب‌نشینی‌ها، آیین‌های سنتی و گردهمایی‌های مردمی، داستان‌های رستم، سهراب، سیاوش و دیگر پهلوانان شاهنامه را با آوا‌ها و مقام‌های موسیقایی لری روایت می‌کردند که این روایت‌ها اغلب با سازهایی، چون کمانچه، سرنا و تنبک همراه می‌شد و فضایی حماسی و شورانگیز پدید می‌آورد.

وی افزود: بر اساس باور کارشناسان موسیقی نواحی، مقام‌های موسیقی لری دارای ساختار و لحن حماسی ویژه‌ای هستند که قابلیت بالایی برای روایت داستان‌های شاهنامه دارند و این ویژگی سبب شده شاهنامه‌خوانی در لرستان حالتی متفاوت و بومی پیدا کند و مفاهیم حماسی فردوسی با زیست فرهنگی مردم منطقه درآمیزد.

رئیس بنیاد ایران‌شناسی لرستان با اشاره به جایگاه شاهنامه در فرهنگ ایرانی گفت: شاهنامه مهمترین متن حافظ هویت تاریخی و فرهنگی ایران است و در لرستان نیز به دلیل پیشینه حماسی و فرهنگ پهلوانی قوم لر، جایگاهی ویژه دارد.

رومانی افزود: می‌توان در بسیاری از روایت‌های شفاهی و موسیقی بومی لرستان، نشانه‌های آشکاری از روح حماسه، سلحشوری و اخلاق پهلوانی مشاهده کرد که با جهان فکری شاهنامه هم‌پوشانی دارد.

رومانی بیان کرد: شاهنامه‌خوانی در لرستان نیازمند ثبت، مستندسازی و حمایت جدی فرهنگی است، زیرا این سنت بخشی از میراث ناملموس ایران محسوب می‌شود و می‌تواند نقش مهمی در تقویت هویت فرهنگی نسل جوان ایفا کند.

وی همچنین بر ضرورت توجه دانشگاه‌ها، مراکز پژوهشی و دستگاه‌های فرهنگی به پژوهش درباره پیوند شاهنامه و فرهنگ بومی لرستان تاکید کرد و گفت: بازشناسی این ظرفیت‌ها می‌تواند به معرفی هرچه بهتر جایگاه لرستان در تمدن ایرانی کمک کند.

وی تاکید کرد: بسیاری از صاحب‌نظران بر این باور هستند که شاهنامه فردوسی تنها متعلق به گذشته نیست، بلکه همچنان می‌تواند الهام‌بخش وحدت ملی، هویت فرهنگی و تقویت روحیه امید، آزادگی و مقاومت در جامعه امروز ایران باشد که این مفاهیم در فرهنگ مردم لرستان نیز حضوری پررنگ و تاریخی دارند.