احساس استرس در کودکان چگونه نمایان میشود؟

به گزارش مجله خبری نگار/بهداشت نیوز به نقل از parents، با فشار‌های اجتماعی، چالش‌های مدرسه، و رویداد‌های ترسناک کنونی، کودکان می‌توانند احساس اضطراب و سرگیجه کنند.

نباید تعجب آور باشد که کودکان دچار استرس می‌شوند. از فشار‌های مدرسه و زندگی اجتماعی گرفته تا عوامل خارجی، مانند بزرگ شدن در میانه جنگ یا حتی یک بیماری همه گیر جهانی، کودکان ما با چالش‌های زیادی رو‌به‌رو هستند و بار‌ها و بار‌ها با آنها مواجه خواهند شد. اما چگونه می‌توانید تشخیص دهید که کوچکترین اعضای خانواده تان فرسوده شده‌اند؟ علائم استرس در نوجوانان، نوجوانان و جوانان چیست؟

اکثر کودکان حداقل هر از گاهی استرس را تجربه می‌کنند. اما شکل استرس متفاوت خواهد بود. الیزابت پانتلی، نویسنده کتاب راه حل اضطراب جدایی بدون گریه، می‌گوید: «هر کودک منحصر‌به‌فرد است و نشانه‌های استرس شخصی خود را نشان می‌دهد. والدین باید مراقب رفتار‌ها و اعمال غیرعادی یا مشکوک باشند.»

دکتر رنه هاکنی، روانشناس رشد، با این موضوع موافق است. پنتلی توصیه می‌کند: «تغییر در رفتار طبیعی می‌تواند شاخص‌های مهم استرس در کودکان خردسال باشد».

علائم زیر ممکن است نشان دهد که کودک نوپا یا خردسال شما احساس استرس می‌کند:

تغییر در عادات خواب و غذا خوردن

تغییر در احساسات (مانند نشان دادن نشانه‌هایی از غمگین بودن، گوشه گیری یا عصبانیت)

افزایش گریه یا عصبانیت

کابوس‌ها و ترس‌ها هنگام خواب

بیماری‌های جسمی، مانند سردرد یا معده درد

تیک‌های اضطرابی، سرفه یا حرکات بدن

اتکای مکرر به عاداتی مانند جویدن مو یا مکیدن شست

تغییر در حرکات روده

اجتناب از موقعیت‌ها و افراد خاص

بیان کلامی افزایش ترس یا اضطراب

پرسیدن سوالات بیشتر (اغلب مکرر)

پانتلی می‌گوید: «اگرچه این علائم همیشه نشان‌دهنده استرس نیستند، اما می‌توانند با رفتار نادرست، عادت‌ها یا رشد مرتبط باشند. اگر رفتار کودک بدتر شود، می‌تواند نشانه چیز دیگری باشد. اگر این نگرانی وجود دارد که ممکن است رفتار کودک افراطی‌تر شود، از یک متخصص راهنمایی بخواهید.

علائم استرس در نوجوانان، نوجوانان و جوانان

مانند کودکان خردسال، علائم استرس در نوجوانان، نوجوانان و جوانان از فردی به فرد دیگر و از سنی به سن دیگر متفاوت است. اگر کودک شما استرس دارد، ممکن است یک یا چند مورد از علائم زیر را نشان دهد:

سردرد

دل درد

حالت تهوع

مشکلات خواب، از جمله بی خوابی، پرخوابی، کابوس و یا مشکل در به خواب رفتن یا ماندن در خواب

تحریک پذیری یا عصبانیت

مشکل در مدیریت احساسات به طور کلی

مشکل در مسائل آموزشی

تغییر در رفتار اجتماعی آنها؛ مثل افزایش مشکل در کنار آمدن با دیگران

غمگینی یا کناره گیری

تغییر در عادات غذایی

تیک یا وسواس

چه چیزی باعث استرس در کودکان می‌شود؟

عوامل متعددی می‌تواند باعث ایجاد استرس در کودکان شود. در زیر به برخی از شایع‌ترین علل استرس در کودکان از ۱۸ ماهگی تا ۱۸ سالگی اشاره شده است:

اضطراب جدایی

والدین، توجه داشته باشید: اضطراب جدایی می‌تواند عامل اصلی استرس برای نوزادان، کودکان نوپا و پیش دبستانی باشد. دکتر هاکنی توضیح می‌دهد: «اگرچه اضطراب جدایی اغلب یک پاسخ سالم به جدایی است، اما می‌تواند واکنشی به یک عامل استرس‌زای نامرتبط مانند یک مهدکودک جدید باشد». زمانی که یک عامل استرس زا در زندگی وجود داشته باشد، تحمل کودکان در برابر ناامیدی‌های دیگر کاهش می‌یابد که می‌تواند منجر به افزایش وابستگی، مشکلات در خداحافظی، یا عصبی بودن در مورد دوری از مراقبان اولیه شود.

تغییرات خانوادگی

تغییرات عمده خانواده مانند مرگ، طلاق، از دست دادن شغل والدین یا خانه جدید می‌تواند کودکان در هر سنی را تحت فشار قرار دهد. ترکیبی از احساسات شدید، برنامه‌های به هم ریخته و روتین‌های ناآشنا می‌تواند حتی آرام‌ترین کودک را نیز آزرده خاطر کند. حتی تغییرات مثبت، مانند تولد خواهر یا برادر، می‌تواند استرس زا باشد. دکتر هاکنی توضیح می‌دهد: «تغییر می‌تواند برابر با استرس باشد. اگر تأثیر قابل توجهی بر شیوه زندگی عادی داشته باشد، استرس می‌تواند ایجاد شود.»

مدرسه

به گفته Medline Plus، وب‌سایتی از کتابخانه ملی پزشکی و مؤسسه ملی بهداشت، مدرسه می‌تواند یک استرس‌زای بزرگ برای کودکان، نوجوانان، نوجوانان و جوانان باشد. نگرانی در مورد تکالیف مدرسه یا نمرات، تقلب در مسئولیت‌ها، مشکلات با دوستان، قلدری، یا فشار‌های گروه همسالان، همگی می‌تواند باعث شود کودک احساس استرس کند.

برنامه‌های طاقت فرسا

کودکان در زمان حال زندگی می‌کنند و از وقت گذاشتن برای تجربه دنیای اطراف خود لذت می‌برند، بنابراین برنامه ریزی بیش از حد آنها برای فعالیت‌های مختلف یا عجله از جایی به مکان دیگر می‌تواند استرس ایجاد کند. اگر دستور کار والدین یا فهرست کار‌های پرمشغله، ریتم کودک را نادیده بگیرد، ممکن است باعث بروز استرس در کودک شود.

رویداد‌های غیرمنتظره جهان

رویداد‌های ترسناک بزرگ (فاجعه‌های طبیعی، تیراندازی در مدرسه و حملات تروریستی یا جنگ) یا قرار گرفتن در معرض خشونت در اخبار می‌تواند بر کودکان در هر سنی تأثیر بگذارد.

حتی قرار گرفتن تصادفی در معرض یک فیلم ترسناک یا تبلیغات تلویزیونی می‌تواند بر فرزند شما تأثیر بگذارد. پانتلی توضیح می‌دهد: «معمولاً کودکان استرس اطراف خود را تحمل می‌کنند. به هر تصویر ترسناک یا خشونت آمیز اطراف محیط کودک به طور روزانه توجه کنید و فعالیت اینترنتی کودکان بزرگتر را زیر نظر بگیرید.»

بلوغ

تغییرات بدنی و یا رسیدن به بلوغ نیز می‌تواند استرس زا باشد. این زمان مملو از عوامل ناشناخته و ناراحت کننده و در برخی موارد ناهنجاری است که می‌توانند منجر به استرس شوند.

عوامل استرس زا روزانه

عوامل استرس زا دیگری نیز در زندگی می‌توانند اضافه شوند و باعث استرس کودک شوند. علاوه بر این، برخی از کودکان در زندگی خود دارای استرس‌های روزانه هستند، مانند فقر، خشونت محله، درگیری خانوادگی، غیبت والدینی که اغلب ناامید می‌شوند، یا اعضای خانواده که درگیر رفتار‌های مضر یا آسیب زا هستند (مثل سوء مصرف مواد مخدر یا الکل، فعالیت غیرقانونی، و غیره). هر یک از این عوامل می‌تواند منجر به استرس و اضطراب در کودکان شود.

چگونه می‌توانید به کاهش استرس کودک خود کمک کنید؟

پانتلی می‌گوید: «مهم است که آرام بمانید و احساسات فرزندتان را بپذیرید. اما زیاده روی نکنید. شما می‌خواهید به او بگویید که احساسات فرزندتان را درک می‌کنید، اما زمانی که از هم جدا هستید هیچ اتفاق بدی نمی‌افتد و فرزندتان می‌تواند هر چیزی را که پیش می‌آید تحمل کند. فرزند شما می‌تواند یاد بگیرد که مجبور نیست تحت فشار استرس یا ترس بی حرکت باشد.»

دکتر هاکنی تاکتیک «همدلی واقعی» را پیشنهاد میکند. در این تکنیک این پیام از طریق کلمات، زبان بدن و لحن صدا منتقل می‌شود که می‌دانید فرزندتان چه احساسی دارد، اما مسیر خود را تغییر نمی‌دهید.

اگر کودکی نمی‌خواهد به مهدکودک برود، بگویید: «می‌دانم، این کار برای تو واقعاً سخت است. می‌دانم که واقعاً نمی‌خواهی بروی، در خانه خوش می‌گذرانی، اما روال معمول خود را ادامه بده و سپس طبق برنامه باید به مهد برویم.» به این ترتیب، دکتر هاکنی می‌گوید: «تمام زبان شما اساساً می‌گوید «کاملاً می‌فهمم چه احساسی داری، اما ما همچنان ادامه می‌دهیم».

به برنامه زمانبندی پایبند باشید

برنامه‌های روزمره مانند رفتن به مدرسه، مهدکودک یا پیش دبستانی، تغذیه و یا آماده شدن برای زمان خواب را حفظ کنید.

دکتر هاکنی می‌گوید، روال‌ها به‌ویژه برای کودکان نوپا و خردسالان مهم هستند، زیرا برنامه‌ها به آنها کمک می‌کند تا احساس کنترل داشته باشند و در ایجاد حس آرامش پیش بروند.

علاوه بر این، نگه داشتن یک ساعت خواب ثابت از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است، زیرا کودکان در هر سنی ممکن است در هنگام خستگی بیش از حد دچار استرس شوند.

پانتلی می‌گوید: «برای کمک به فرزندتان برای مقابله با عوامل استرس‌زای زندگی، مطمئن شوید که او خواب خوب و کافی، وعده‌های غذایی سالم و فعالیت روزانه دارد.»

اختصاص زمان برای استراحت

زمان کافی برای استراحت، چرت زدن و آمادگی برای فعالیت‌ها اختصاص دهید. همانطور که به فعالیت‌های کودک توجه میکنید و برنامه ریزی کافی دارید سعی کنید لحظات خوش کودک را هم از او نگیرید و بگذارید از زمان حال به اندازه نیاز لذت ببرد و همچنین وقت کافی برای استراحت داشته باشد.

از قبل برنامه ریزی کنید و اجازه پردازش اطلاعات را بدهید

دکتر هاکنی توضیح می‌دهد: «اینکه چگونه والدین یک عامل استرس زا را ارائه می‌دهند، چگونه آن را چارچوب بندی می‌کنند و در مورد آن بحث می‌کنند و چگونه به سؤالات پاسخ می‌دهند، به کودکان مرز‌هایی برای درک آن می‌دهد. از قبل تعیین کنید که می‌خواهید چه بگویید. سعی کنید سوالات و پاسخ‌های آنها را پیش بینی کنید.»

دکتر هاکنی توضیح می‌دهد: «ایده این است که صادقانه و کوچک شروع کنید. اگر لازم است به فرزندتان در مورد فوت شخصی بگویید، مسئله را ساده و مفید توضیح دهید. اگر آنها سؤالی دارند، می‌توانید بسته به سن، بلوغ و سطح راحتی خود تصمیم بگیرید که چگونه آن را توصیف کنید. سپس به آنها زمان بدهید تا اطلاعات گفته شده را پردازش کنند.

نظارت بر تلویزیون و قرار گرفتن در معرض اینترنت

مراقب باشید که کودک شما چه برنامه‌هایی را در تلویزیون جذب می‌کند.

هاکنی می‌گوید: «وقتی والدین در حال تماشای اخبار هستند و کودکی در اتاق است، در معرض انواع خشونت‌ها قرار می‌گیرند. برنامه‌های تلویزیونی خاصی را برای بعد از خواب بچه‌ها اماده کنید یا مدت تماشای اخبار عصر را محدود کنید.

قرار گرفتن در معرض اخبار یا برنامه‌های نامناسب اغلب می‌تواند ناخواسته باشد، بنابراین سعی کنید زمان‌های مختلف تلویزیون را برای کودکان در سنین مختلف برنامه‌ریزی کنید یا مطمئن شوید که تمام برنامه‌ها برای یک کودک کوچک‌تر هم مناسب است، اگر آنها در اتاقی با دیگران هستند.

از وب‌سایت‌هایی مانند kids-in-mind.com یا commonsensemedia.org دیدن کنید تا بررسی‌ها و رتبه‌بندی‌های برنامه‌های مختلف را ببینید تا بتوانید درباره تماشای تلویزیون تصمیم‌گیری آگاهانه بگیرید.

همچنین بر استفاده از اینترنت نظارت داشته باشید، زیرا رسانه‌های اجتماعی و آزار و اذیت سایبری می‌توانند منابع استرس‌های بزرگی برای نوجوانان و نوجوانان باشند.

عشق، آغوش و بوسه اضافی به او بدهید

هنگام تطبیق با تغییر، توجه بیشتر و نوازش و بوسه و محبت روزانه بیشتر می‌تواند برای کودکان خردسال و بزرگتر مفید باشد.

پانتلی می‌گوید که محبت و حمایت بیشتر می‌تواند به کودک شما کمک کند تا احساس راحتی بیشتری داشته باشد و در الگو‌های جدید قرار بگیرد.

چه عامل استرس زا منفی یا مثبت باشد، محبت می‌تواند به تقویت اعتماد به نفس و مهارت‌های خودتنظیمی کودک کمک کند و آنها را قادر می‌سازد در برابر تغییرات انعطاف پذیرتر باشند.

فعالانه برای کاهش عوامل استرس زا تلاش کنید

اطمینان حاصل کنید که فرزندتان به اندازه کافی در زندگی خود سرگرمی دارد و برای کاهش برخی از مواردی که می‌تواند باعث استرس می‌شود تلاش کنید. به عنوان مثال، والدینی که اغلب با هم بحث می‌کنند، می‌توانند برای کاهش تنش در خانه به دنبال درمان زناشویی باشند.

آموزش مهارت‌های مدیریت استرس

در نهایت، شما باید مهارت‌های مدیریت استرس را به کودک خود آموزش دهید، مانند تنفس عمیق، تجسم صحنه‌های آرام بخش و گفتن جملاتی مانند «این وضعیت سخت است، اما ما سخت‌تر هستیم و می‌توانیم آن را انجام دهیم.» به یاد داشته باشید که هر کودکی متفاوت است، بنابراین تکنیک‌های مقابله‌ای را انتخاب کنید که ممکن است با شخصیت و خلق و خوی آن‌ها هماهنگی داشته باشد.