آیا ارتباطی بین تغییرات اقلیمی و زلزله وجود دارد؟

مطالعه‌ای که توسط زمین‌شناسان آکادمی علوم زمین‌شناسی چین انجام شده نشان می‌دهد که ناپدید شدن دریاچه‌ها در جنوب تبت ممکن است گسل‌های خفته در پوسته زمین را بیدار کرده و باعث زلزله شده باشد.

به گزارش مجله خبری نگار، مجله Geophysical Research Letters نشان می‌دهد که جنوب تبت یک منطقه فعال زمین‌شناسی است که در نتیجه برخورد صفحات اوراسیا و هند ایجاد شده است، فرآیندی که تقریباً ۵۰ میلیون سال پیش آغاز شده است. زمین‌شناسان معتقدند که از دست دادن آب دریاچه‌های تبت مستقیماً بر تشکیل و فعال شدن گسل‌ها تأثیر می‌گذارد و به نمونه‌های دیگری اشاره می‌کنند که نشان می‌دهد چگونه فرآیند‌های سطحی می‌توانند بر فعالیت لرزه‌ای تأثیر بگذارند.

تخمین زده می‌شود که دریاچه‌های تبت حدود ۱۱۵۰۰۰ سال پیش بیش از ۲۰۰ کیلومتر امتداد داشته‌اند، در حالی که امروزه بیشتر آنها بیش از ۷۵ کیلومتر طول ندارند. دانشمندان معتقدند که با کاهش سطح آب، فشاری که دریاچه‌ها بر پوسته زمین وارد می‌کنند کاهش می‌یابد و باعث می‌شود که آنها به تدریج در پدیده‌ای به نام "بازگشت پوسته" بالا بیایند.

محققان میزان آب از دست رفته توسط دریاچه‌ها را تعیین کرده و با استفاده از مدل‌های کامپیوتری، میزان افزایش مورد انتظار پوسته زمین را تخمین زده‌اند. آنها دریافتند که گسل‌ها سالانه، بین ۱۱۵۰۰۰ تا ۳۰۰۰۰ سال پیش، با سرعتی بین ۰.۲ تا ۱.۶ میلی‌متر حرکت می‌کردند. اگرچه این مقادیر ممکن است کوچک به نظر برسند، اما اثر تجمعی آنها در طول هزاران سال قابل توجه است.

علاوه بر این، تغییر شکل پوسته می‌تواند ناشی از سایر فرآیند‌های سطحی، مانند طوفان‌های شدید که توده‌های سنگی سنگین را فرسایش داده و از بین می‌برند و باعث بالا آمدن بخش‌هایی از پوسته زمین می‌شوند، باشد. ذوب شدن صفحات یخی همچنین بر فعالیت‌های زمین‌شناسی تأثیر می‌گذارد و باعث بالا آمدن پوسته و کاهش فشار تکتونیکی حتی در فواصل دور از صفحات یخی می‌شود. به عنوان مثال، زلزله‌ای با بزرگی ۷-۸ ریشتر در اوایل قرن نوزدهم، ایالات متحده مرکزی را لرزاند، حتی اگر گسل پوسته نسبتاً دور از آن قرار داشت.

دانشمندان نتیجه گرفته‌اند که زمین‌لرزه‌ها ارتباط مستقیمی با خشک شدن دریاچه‌ها ندارند، اما کاهش فشار ناشی از عقب‌نشینی آب ممکن است به آزادسازی انرژی تکتونیکی انباشته شده کمک کند، به خصوص اگر دریاچه‌ها در بالای مناطقی قرار داشته باشند که به دلیل فعالیت تکتونیکی، تغییر شکل‌های قبلی را تجربه کرده‌اند.

لینک کپی شد

اشتراک‌ گذاری