سبد کالا یا یک میلیون اعتبار؟ بررسی ۲ شیوه دریافت کالابرگ

به گزارش مجله خبری نگار، دولت همانگونه که پیش از این اعلام کرده، طرح کالابرگ را به ۲ شیوه اعتباری و کالایی اجرا می‌کند. هر شیوه مزایا و معایب خاص خود را دارد، اما در مجموع جزئیات این ۲ شیوه به‌گونه‌ای است که افراد می‌توانند به فراخور وضعیت و تشخیص خود، شیوه مناسب را انتخاب کنند. به گزارش همشهری، دولت از ابتدا اعلام کرده بود که طرح کالابرگ را به ۲ شیوه اعتباری و کالایی اجرا خواهد کرد و برآورد می‌کرد که این اعتبار ضمن پوشش دادن مابه‌التفاوت قیمت کالا‌های اساسی قدرت خرید خانوار‌ها در دهک‌های پایین را نیز تقویت کند، اما نوسانات بازار این برآورد را نقض کرد و دولت به‌سرعت اجرای شیوه کالایی را برای حفاظت از قدرت خرید اعتبار کالابرگ در دستور کار قرار داد.

یک هدف و ۲ شیوه

طرح کالابرگ فقط برای تغییر مسیر یارانه کالا‌های اساسی اجرا شد و طبق مصوبه دولت همه ایرانیان مقیم کشور مشمول استفاده از آن هستند. این طرح از سال ۱۴۰۱ به‌صورت اعتباری انجام می‌شد و مشمولان می‌توانستند با اعتبار تخصیص‌یافته ۱۱ قلم کالای اساسی شامل گوشت قرمز، مرغ، روغن، تخم‌مرغ، برنج، قندوشکر، ماکارونی، شیر، پنیر، ماست و انواع حبوبات را خریداری کنند.

طرح جدید کالابرگ، اما به ۲ شیوه اعتباری و کالایی اجرا خواهد شد. در شیوه اعتباری طرح کالابرگ، یک‌میلیون تومان اعتبار خرید کالا‌های اساسی به ازای هر نفر به‌حساب سرپرستان خانوار واریز می‌شود که قرار است افزایش قیمت ناشی از تغییر نرخ ارز را پوشش دهد. مبلغ این اعتبار هر فصل متناسب با تغییر قیمت کالا‌های اساسی به‌روزرسانی خواهد شد.

در شیوه دوم، اعتبار یک‌میلیون تومانی به افراد تخصیص پیدا نمی‌کند، بلکه یک سبد کالا شامل ۹ قلم کالای اساسی به قیمت قبل از تغییر نرخ ارز به متقاضیان ارائه می‌شود. در این شیوه مردم یک سبد شامل ۹ قلم کالای اساسی به ارزش یک‌میلیون و ۳۰۰ تا یک‌میلیون و ۳۵۰ هزار تومان را با پرداخت ۳۰۰ تا ۳۵۰ هزار تومان دریافت خواهند کرد.

جزئیات ۲ شیوه کالابرگ‌

در شیوه اعتباری طرح کالابرگ، افراد اختیار کامل دارند و می‌توانند هرکدام از ۱۱ قلم کالای موجود در سبد را از نشان‌های مختلف و با حجم‌های دلخواه خریداری کنند، مثلا فرد می‌تواند با اعتبار خود چند بطری روغن ذرت، چند کیلو برنج ایرانی یا خارجی، پنیر لیقوان، ران مرغ و... خریداری کند.

در شیوه کالایی، دولت متعهد شده است یک سبد کالا شامل ۹ قلم کالا با وزن‌های مشخص را به قیمت قبل از تغییر نرخ ارز تحویل متقاضیان دهد. این سبد شامل ۱.۵ کیلوگرم مرغ، یک کیلوگرم تخم‌مرغ، یک کیلوگرم برنج، ۷۰۰ گرم ماکارونی، ۵۰۰ گرم قندوشکر، ۹۰۰ گرم شیر کم‌چرب نایلونی، ۹۰۰ گرم ماست کم‌چرب، ۴۰۰ گرم پنیر یو اف و ۸۱۰ گرم روغن مایع به ازای هر فرد خانوار برای یک‌ماه است.

این سبد کالا با وزن‌های اشاره‌شده به قیمت قبل از اصلاحات ارزی، یعنی یک‌میلیون و ۳۰۰ تا یک‌میلیون ۳۵۰ هزار تومان (بسته به نوع برنج و مرغ منجمد یا کشتار روز) عرضه خواهد شد که یک‌میلیون تومان با اعتبار کالابرگ جبران می‌شود و مابقی باید توسط متقاضی پرداخت شود.

کدام شیوه بهتر است؟

در شیوه اعتباری، متقاضیان حق انتخاب کامل دارند و علاوه بر امکان انتخاب برند‌های مختلف می‌توانند اعتبار خود را صرف خرید هرکدام از کالا‌های موجود در سبد کنند و مثلا فقط برنج بخرند. از این‌رو شیوه اعتباری مناسب کسانی است که می‌خواهند برخی از کالا‌های اساسی را با برند و کیفیت دلخواه از طریق کالابرگ تهیه کنند و به تفاوت و نوسان قیمت بازار نیز چندان اهمیت نمی‌دهند. در شیوه کالایی، حق انتخاب گسترده مثل شیوه اعتباری وجود ندارد و سبد کالای معرفی‌شده عینا تحویل داده خواهد شد، اما ارزش خرید سبد ارائه‌شده نسبت به بازار آزاد بالاتر است، چراکه دولت با هماهنگی صنایع بزرگ، حل مشکلات بسته‌بندی، کاهش سود با خرید عمده و حذف واسطه‌های توزیع، کالا‌های اساسی را با قیمت مناسب‌تر به متقاضیان ارائه می‌دهد، درحالی‌که در شیوه اعتباری فرد باید کالا‌ها را به قیمت بازار و پذیرش نوسانات آن تهیه کند. این شیوه مناسب افرادی است که تأمین حجم کالا‌های اساسی با کیفیت و قیمت مناسب را ترجیح می‌دهند و در شرایط عادی نیز همین کالا‌ها را از بازار تهیه می‌کنند.

منبع: همشهری-احمد میرخدایی