راز پدیده دژاوو برای اولین بار آشکار شد.

دژاوو می‌تواند باعث توهم پیش‌بینی آینده شود

به گزارش مجله خبری نگار،دانشمندان اولین شواهد تجربی را به دست آورده‌اند که نشان می‌دهد دژاوو می‌تواند حس کاذب پیش‌بینی‌پذیری را ایجاد کند. اگر فردی در مکانی جدید با یک حس آشنایی مبهم مواجه شود، احساسی ذهنی از دانستن آنچه در آینده اتفاق خواهد افتاد را تجربه می‌کند، حتی اگر واقعاً نتواند نتیجه را پیش‌بینی کند. این مطالعه در مجله آگاهی و شناخت (C&C) منتشر شده است.

دژاوو دهه‌هاست که توجه روانشناسان را به خود جلب کرده است: یک موقعیت آشنا به نظر می‌رسد، حتی اگر فرد متوجه شود که برای اولین بار آن را تجربه می‌کند. یکی از احساسات همراه معمول، به اصطلاح "حس پیش‌بینی" است: اطمینان از اینکه می‌توان به وضوح دید که لحظه بعدی چگونه پیش خواهد رفت. پیش از این مشخص بود که هرچه دژاوو شدیدتر باشد، این "توانایی پیش‌بینی" ذهنی نیز شدیدتر است. با این حال، هنوز مشخص نبود که آیا خود احساس آشنایی باعث این توهم می‌شود یا اینکه افراد به دلیل انتظارات و کلیشه‌های اجتماعی اینگونه واکنش نشان می‌دهند.

تیمی از روانشناسان تصمیم گرفتند این ارتباط را آزمایش کنند. آنها مجموعه‌ای از آزمایش‌های واقعیت مجازی را طراحی کردند تا به طور مصنوعی احساس دژاوو را تقویت یا تضعیف کنند و مشخص کنند که آیا این امر منجر به «حس پیش آگاهی» قوی‌تری می‌شود یا خیر.

در سه آزمایش، شرکت‌کنندگان تور‌های ویدیویی از مکان‌های مختلف واقعیت مجازی، از سالن‌های بولینگ گرفته تا بوفه‌های مدرسه، تماشا کردند. برخی صحنه‌ها چندین بار نمایش داده شدند تا ردیابی حافظه قوی‌تری ایجاد شود. بعداً، به شرکت‌کنندگان مکان‌های کاملاً جدیدی نشان داده شد، اما برخی از آنها طرح‌بندی فضایی یکسانی داشتند که حس پنهان دژاوو را در آنها برمی‌انگیزد. ویدیو قبل از حرکت دوربین متوقف شد و از شرکت‌کنندگان خواسته شد تا مشخص کنند که آیا صحنه آشنا به نظر می‌رسد و سپس آیا فکر می‌کنند دوربین به چپ یا راست حرکت خواهد کرد.

نتایج هر سه آزمایش ثابت بود. هر چه دژاووی مصنوعی القا شده قوی‌تر بود - برای مثال، اگر شرکت‌کننده صحنه اصلی را سه بار می‌دید - احتمال تجربه حس توانایی پیش‌بینی پیچش بیشتر بود. این اتفاق حتی زمانی رخ داد که دقت واقعی حدس‌ها از سطح شانس فراتر نمی‌رفت.

محققان خاطرنشان کردند که هرچه ردیابی حافظه قوی‌تر باشد، توهم پیش‌بینی قوی‌تر است. به گفته نویسندگان، این موضوع نشان‌دهنده ارتباط مستقیمی بین احساس دژاوو و حس کاذب پیش‌بینی آینده است.

لینک کپی شد

اشتراک‌ گذاری