درک علوم اجتماعی محاسباتی با همراهیِ گام‌به‌گام نویسنده در یک کتاب

به گزارش مجله خبری نگار، کتاب درآمدی بر علوم اجتماعی محاسباتی حاصل سال‌ها تجربۀ عملی متیوبی سالگانیک در حوزه علوم اجتماعی محاسباتی است. او از سال ۲۰۰۷ در دانشگاه پرینستون مشغول به تدریس است و تا امروز پژوهش‌های بسیاری در این حوزه داشته است. برخی از این پژوهش‌ها ازطرف مؤسسات و سازمان‌هایی مانند سازمان ملل، بنیاد ملی علم در آمریکا، بنیاد ملی سلامت در آمریکا، فیسبوک، گوگل و مایکروسافت حمایت شده و جوایزی ازجمله جایزه مقالۀ برتر ازطرف انجمن جامعه‌شناسی آمریکا و انجمن آمار آمریکا را برای او به همراه داشته است.

سالگانیک از سال ۲۰۱۷ و بر پایۀ همین کتاب، مدرسۀ تابستانی علوم اجتماعی محاسباتی را به مرکزیت دانشگاه پرینستون به راه انداخت. این دورۀ دوهفته‌ای، تا به امروز در ۳۱ دانشگاه مختلف سراسر دنیا برگزار شده است. همچنین، اگرچه مدت زیادی از نگارش این کتاب نگذشته، اما مقبولیت زیادی در مجامع دانشگاهی پیدا کرده است. کتاب حاضر، از مراجع اصلی دروسی است که در دوره‌های تحصیلات تکمیلی این حوزه تدریس می‌شوند.

عنوان اصلی این کتاب، «Bit by Bit: Social Research in the Digital Age» است که در ترجمۀ فارسی با عنوان درآمدی بر علوم اجتماعی محاسباتی به علاقه‌مندان عرضه شده است. هدف سالگانیک از این کتاب، همان طور که از انتخاب عنوان Bit by Bit نیز مشخص است، همراهیِ گام‌به‌گام با خواننده تا رسیدن به درکی از کلیت حوزۀ نوپدید علوم اجتماعی محاسباتی است. شکل‌گیری یک پیوند صحیح و دقیق میان دو حوزه‌ی علوم اجتماعی و علوم داده، دغدغۀ اصلی سالگانیک در نگارش این کتاب است. همان طور که از ابتدای خواندن این کتاب نیز متوجه خواهید شد، قرار نیست با یک متن آموزشی مواجه شوید؛ بلکه قرار است در فرآیندی مفصل، درک درستی از چگونگی انجام یک پژوهش اصیل در علوم اجتماعی محاسباتی را فراگیرید.

فزونی داده‌ها در سال‌های اخیر و کامیابی علوم داده، باعث شده تا برخی از پایان نظریه سخن بگویند. اما در واقع، علوم اجتماعی محاسباتی یک روش تحقیق جدید است که بدون جای‌گیری در هر یک از دسته‌های روش کمّی و روش کیفی، به عنوان یک ابزار قدرتمند در اختیار پژوهشگران قرار دارد. سالگانیک نیز در این کتاب بر چنین نهجی پیش رفته است. او معتقد است که یک پژوهش خوب در علوم اجتماعی محاسباتی، تنها با دانش برنامه‌نویسی حاصل نخواهد شد و حتما به دانش علوم اجتماعی نیز نیاز است.

یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های این کتاب این است که شما برای خواندن آن نیاز به دانش تخصصی‌ای در حوزه‌های علوم اجتماعی و علوم داده نخواهید داشت. در هر بخشی از کتاب با مثال‌های فراوان و مفصلی مواجه خواهید شد که سرفصل مربوطه را به خوبی برای شما به تصویر خواهد کشید. در این کتاب نه از مفاهیم پیچیدۀ علوم اجتماعی خبری هست و نه از خطوط بیشمار کدنویسی و اصطلاحات خاص علوم کامپیوتر. درعین‌حال، تمامی مقدمات موردنیاز برای به‌کارگیری این روش، با جزئیات کافی معرفی شده‌اند. در آخر هر فصل نیز منابعی معرفی شده تا خواننده بسته به علاقه و زمینه دانشی خود، برای کسب مهارت بیشتر به آن‌ها رجوع کند.

چاپ نخست این کتاب در ۴۷۰ صفحه با شمارگان ۵۰۰ نسخه به صورت فیزیکی و مجازی توسط انتشارات سروش در اختیار علاقمندان این حوزه قرار گرفته است.