تشویق به جنگ در خاورمیانه با اجرای پیمان ابراهیم

به گزارش مجله خبری نگار، در این یادداشت با عنوان «توافق‌های ابراهیم بیش از آنکه صلح را در خاورمیانه تقویت کرده باشند، جنگ را تشویق کرده‌اند» در این رسانه فرانسوی منتشر شد، نویسنده با مرور تحولات ۶ سال گذشته نتیجه گرفته است که کارنامه این توافق‌ها با تصویری که آمریکا و رژیم صهیونیستی هنگام امضای آنها ارائه کردند، فاصله زیادی دارد.

توافق‌های ابراهیم ۱۵ سپتامبر ۲۰۲۰ (۲۵ شهریور ۱۳۹۹) با حمایت دونالد ترامپ رئیس‌جمهوری آمریکا در کاخ سفید و با امضای اسناد عادی‌سازی روابط میان رژیم‌صهیونیستی، امارات متحده عربی و بحرین، آغاز شد.

ترامپ در آن زمان از ظهور «خاورمیانه‌ای جدید» سخن گفت و نام ابراهیم نیز برای القای آشتی میان اعراب و یهودیان انتخاب شد.

با این حال، به ارزیابی لوموند، این نمادپردازی بر مساله اصلی منطقه یعنی محروم‌سازی فلسطینیان، سرپوش گذاشت.

این توافق‌ها در ابتدا روابط میان طرف‌هایی را رسمی کرد که اختلاف دوجانبه‌ای نداشتند و پیش‌تر نیز مناسبات غیرعلنی برقرار کرده بودند. این روند برای ترامپ دستاوردی جایگزین پس از شکست طرح «معامله قرن» بود و بنیامین نتانیاهو نیز از آن برای تقویت موقعیت سیاسی خود بهره گرفت.

پیوستن سودان و مراکش نیز بیش از آنکه حاصل حل اختلافات منطقه‌ای باشد، نتیجه معامله با واشنگتن بود. سودان در برابر حذف نام خود از فهرست آمریکایی کشور‌های حامی تروریسم، عادی‌سازی روابط را پذیرفت. مراکش نیز در ازای شناسایی ادعای حاکمیت این کشور بر صحرای غربی از سوی آمریکا، به این روند پیوست.

به این ترتیب، واشنگتن به دو کشور امتیاز‌هایی مشخص داد، بدون آنکه مسئله فلسطین یا دیگر مشکلات اساسی منطقه حل شود.

جو بایدن رئیس‌جمهوری پیشین آمریکا نیز پس از ورود به کاخ سفید از این سیاست حمایت کرد و کوشید، عربستان سعودی را به توافق‌های ابراهیم ملحق کند، اما ریاض عادی‌سازی کامل روابط را به عقب‌نشینی رژیم‌صهیونیستی از سرزمین‌های اشغالی و تشکیل کشور مستقل فلسطینی مشروط کرد و در نهایت به این توافق‌ها نپیوست.

لوموند در ادامه به وضعیت سودان پرداخت؛ کشوری که پس از کودتای سال ۲۰۲۱ و آغاز جنگ قدرت میان عبدالفتاح البرهان و محمد حمدان دقلو مشهور به حمیدتی، وارد بحرانی ویرانگر شد.

نیرو‌های حمیدتی از حمایت گسترده امارات برخوردارند. در نتیجه، ابوظبی که یکی از ارکان توافق‌های ابراهیم است، اکنون از نیرویی حمایت می‌کند که گرایش‌های جدایی‌طلبانه در یکی دیگر از کشور‌های عضو این توافق‌ها را دنبال می‌کند.

به زعم فیلیو امضاکنندگان عرب توافق‌های ابراهیم همچنین نتوانستند از اکتبر ۲۰۲۳ به این سو از شدت جنگ رژیم صهیونیستی علیه غزه بکاهند. امارات در فوریه ۲۰۲۵ از طرح ترامپ برای تبدیل غزه به «ریویرای خاورمیانه» حمایت کرد.

جنگی که یک سال بعد ترامپ و نتانیاهو علیه ایران آغاز کردند نیز همکاری نظامی میان آمریکا، رژیم صهیونیستی و امارات را افزایش داد؛ در همین حال، عربستان سعودی به‌جای پیوستن به توافق‌های ابراهیم، انعقاد پیمان دفاعی با پاکستان و ترکیه را ترجیح داد. عمان نیز که پیش از سال ۲۰۲۰ از پیشگامان نزدیکی به تل‌آویو بود، موضع سخت‌گیرانه‌تری اتخاذ کرد.

لوموند در جمع‌بندی نوشت تحولات سودان و غزه، جنگ علیه ایران و تغییر رویکرد عربستان و عمان نشان می‌دهد توافق‌های ابراهیم نتوانسته‌اند پایه‌ای برای صلح منطقه‌ای ایجاد کنند. به ارزیابی نویسنده، این توافق‌ها طی شش سال گذشته بیش از آنکه صلح را تقویت کنند، به جنگ و بی‌ثباتی در خاورمیانه دامن زده‌اند.