جنگ روایت‌ها؛ چرا رسانه امروز، میدان اصلی نبرد است؟

به گزارش مجله خبری نگار، سال‌ها پیش رهبر شهید انقلاب ابزار رسانه در دست دشمن را به «سلاح شیمیایی» تشبیه کردند؛ سلاحی که تانک و تجهیزات را از بین نمی‌برد، اما قدرت استفاده از ابزار را از بین می‌برد.

گرسنه بودند. خسته از کندن خندق. در یکی از سخت‌ترین روز‌های جنگ، به سنگی عظیم رسیدند که هر چه کوشیدند، نتوانستند آن را جابه‌جا کنند. درمانده، به پیامبر (ص) گفتند: "یا رسول الله، اینجا سنگی سخت است که نمی‌توانیم حرکتش دهیم. " حضرت خودشان آمدند. کلنگ را گرفتند و یک ضربه‌ی محکم بر سنگ زدند. نوری جهید. در همان لحظه، پیامبر (ص) رو به یاران کردند و فرمودند: "من در این برق، کاخ کسری را دیدم که شما فتح خواهید کرد. " در آن هوای گرم با آن همه خستگی و شکم‌های گرسنه، ایشان داشت از پیروزی می‌گفت. داشت امید می‌آفرید. داشت روایت قدرت را می‌ساخت.

امروز ما در جنگی دیگری هستیم. نه خندق و سنگ بلکه میدان رسانه و سلاح شیمیایی روایت‌های دروغین. دشمن از شکستش در میدان نظامی به این جنگ پناه برده تا اراده‌ی ما را بمیراند. اما پادزهر این سلاح را پیامبر اسلام (ص) در آن لحظه‌ی تاریخی نشانمان دادند: روایت قدرت. اما چرا روایت قدرت؟

سلاحی که تانک را نمی‌زند، اما اراده را می‌میراند

سال‌ها پیش رهبر شهید انقلاب ابزار رسانه در دست دشمن را به «سلاح شیمیایی» تشبیه کردند؛ سلاحی که تانک و تجهیزات را از بین نمی‌برد، اما قدرت استفاده از ابزار را از بین می‌برد. سلاح شیمیایی در جنگ نظامی، سربازان را از کار می‌اندازد و ابزار رسانه هم در جنگ امروز، اراده‌ی ملت‌ها را هدف می‌گیرد. در این کارزار انسان‌ها سالم‌اند و ابزار‌ها کار می‌کنند؛ اما اراده‌ای برای جنگیدن و مقاومت کردن وجود ندارد.

با این وصف، رسانه دیگر تنها ابزاری برای پشتیبانی جنگ‌ها نیست، بلکه خود میدان نبرد است. در این میدان، «بیش از آنچه موشک و پهپاد و هواپیما و ابزار‌های جنگی و ... تأثیر بگذارند در عقب راندن دشمن، رسانه‌ها هستند که تأثیر میگذارند و... هر کس رسانه‌ی قوی‌تر داشته باشد، در اهدافی که دارد ــ هر هدفی ــ موفّق‌تر خواهد بود.» ۱۴۰۳/۱/۶

دشمن چه می‌کند وقتی در میدان نظامی شکست می‌خورد؟

این روزها، دشمنِ مأیوس که در رویارویی مستقیم جز شکست عایدش نشده، به این سلاح پناه برده است. اما برای اینکه خودش را پیروز نشان دهد، اول باید کاری کند که ما خودمان را شکست‌خورده ببینیم. از این‌رو او چهار نقشه‌ی اصلی در آستین دارد:

۱. تصویرسازی غلط از واقعیت:

«مهم‌ترین کاری که دشمن میخواهد بکند تصویرسازی غلط از وضع کشور است؛ نه‌فقط برای اغوای افکار عمومی دنیا بلکه حتّی برای اغوای افکار عمومی داخل خود کشور... یعنی حرف میزنند برای اینکه... چیز دیگری فرض کنیم غیر از آن واقعیّتی که وجود دارد.» ۱۳۹۷/۰۷/۲۵

هدف نهایی این تصویرسازی غلط چیست؟ ناامیدسازی، القای بن‌بست، واداشتن مردم به این باور که راهی نیست، آینده‌ای نیست، تلاش بی‌فایده است. در این چارچوب، ناامیدی صرفاً یک احساس فردی نیست؛ آفتی اجتماعی است که جامعه را بی‌حرکت، بدبین و تهی از انگیزه می‌کند.

۲. بزرگنمایی دشمنان:

نقشه‌ی دوم بزرگنمایی دشمن است: «از اوّل انقلاب این وجود داشته. دائماً از طرق مختلف به ملّت ما تفهیم میشده، القا میشده و تزریق میشده که بترسید؛ از آمریکا بترسید، از صهیونیست‌ها بترسید، از انگلیس بترسید، از ... بترسید؛ دائم این‌جور بود.» ۱۴۰۳/۰۵/۲۴ انسانی که بترسد یا اقدام نمی‌کند یا دچار خطای در اقدام می‌شود.

۳. بزرگ‌نمایی ضعف‌ها و کوچک‌نمایی توانمندی‌ها

نقشه بعدی دشمن، تغییر عینک و زاویه دید افکار عمومی به نقاط ضعف و مشکلات است: «امروز بیشترین تلاش دشمن بر این متمرکز است که نقطه‌ی ضعفی که وجود ندارد، خلق کند و اگر وجود دارد، در کشور بزرگ‌نمایی کند تا مردم را از دل‌بستگی و پیوندی که با نظام اسلامی دارند، منقطع نماید.» ۱۳۷۷/۰۶/۰۲،

۴. بی‌اعتمادسازی مردم به مسئولان

از روش‌های دیگر دشمنان، بی‌اعتمادسازی مردم به مسئولان خودشان است: «امروز سعی دشمن این است که... مدیریّت کشور را تضعیف کند... که مردم به این نتیجه برسند که... مسئولین کشور، مدیریّت کشور، بلد نیستند کشور را اداره کنند. این همه زحمت دارد کشیده میشود، این همه تلاش میشود، در مقابلِ این تلاش‌ها این جوری [برخورد میشود].» ۱۴۰۱/۰۳/۲۲ «آمار‌های بی‌پایه میدهند، دروغ میگویند، نسبت دروغ میدهند، چهره‌های مورد قبول مردم را -که باید مردم به اینها اعتقاد داشته باشند- تخریب میکنند، موفّقیّتهای انقلاب را کتمان میکنند، دروغ‌انگاری میکنند؛ ناموفّقیّتها را، ضعف‌ها را، کاستی‌ها را اگر یکی است هزار تا جلوه میدهند، اگر یک‌جا است به همه‌جا تعمیم میدهند... برای چه؟ برای اینکه راز پیروزی انقلاب اسلامی را دشمن فهمیده؛ رازش اعتقاد مردم و ایمان مردم است؛ میخواهد این ایمان را از بین ببرد... که دیگر مردم پشت سر این انقلاب و این نظام نَایستند.» ۱۳۹۶/۱۰/۰۶

پادزهرِ این سلاح شیمیایی چیست؟

رهبر شهید انقلاب معتقد بودند: «ما در مسائل نظامی، آرایش صفوفمان بستگی دارد به هدف دشمن... این کار در باب تبلیغات باید انجام بگیرد. آرایش تبلیغاتی بایستی به سمتی برود که دشمن درست همان سمت را هدف قرار داده» ۱۴۰۴/۰۹/۲۰ و از آنجا که امروز دشمن به دنبال تضعیف ایران است و به تصویر ایران قوی حمله کرده و سعی بر تحریف آن دارد؛ رهبر معظم انقلاب در پیامی کلیدی، یکی از ضروری‌ترین راه‌های رسیدن به «ایران هرچه قوی‌تر» را چنین ترسیم کرده‌اند: «یکی از امور ضروری برای دستیابی به این هدف، علاوه بر تلاش شبانه‌روزی و ابتکار مستمر، تبیین و روایت قدرت و قوّت ایران و ملّت عزیز آن می‌باشد.» ۱۴۰۵/۰۶/۰۶ رهبر شهید انقلاب نیز پس از جنگ تحمیلی دوم خطاب به مسئولان، مطبوعات و صداوسیما فرموده بودند: «دوستانی از مسئولان کشور که با مردم حرف میزنند، راوی قدرت و قوّت و امکانات کشور باشند ... راوی ضعف‌ها نباشند.» ۱۴۰۴/۰۶/۱۶ روایت قدرت، امید و انگیزه در جامعه می‌آفریند و اراده دشمن را برای تحمیل خواسته‌اش ناکام می‌گذارد.

چهار ستون روایت قدرت

منطق ضرورت بر روایت قدرت بر چهار ستون کلیدی استوار است:

۱. امیدآفرینی داشته باشیم. یعنی در اوجِ فشار، بگوییم کاخ کسری را خواهیم گرفت: «در سخت‌ترین شرایط در جنگِ خندق... پیغمبر میفرماید که من کاخ کسری را میبینم که شما میگیرید؛ من امپراتور روم را -در یک ضربه‌ی دیگر- میبینم که شما [شکست میدهید]؛ [یعنی]امید، اعتمادبه‌نفس.» ۱۳۹۶/۱۰/۰۶،

۲. نگذاریم دشمن با «بزرگنمایی» خودش، ما را بترساند. دشمن با القای اقتدار خیالی خود، سعی در ایجاد ترس و عقب‌نشینی در ما دارد. روایت قدرت، این توهم را می‌شکند و نشان می‌دهد که دست دشمن آنقدر‌ها که وانمود می‌کند، پر نیست: «امروز کار اساسی، کار مهم... این است که پرده‌ی توهّم اقتدار دشمن را پاره کنند، بشکنند، نگذارند تبلیغات دشمن بر روی افکار عمومی اثر کند.» ۱۴۰۳/۱۰/۱۹،

۳. قوت‌ها را ببینیم: «ما ضعف داریم، نقص داریم، کمبود داریم؛ کدام کشور ندارد؟ لکن قوّتهایی داریم. اینها را روایت کنیم و به مردم بگوییم.» ۱۴۰۴/۰۶/۱۶ روایت قدرت به معنای انکار ضعف نیست؛ بلکه نسخه‌ی کامل واقعیت است.

۵. به مسئولین اعتماد داشته باشیم: «وظیفه‌ى آحاد مردم در قبال مسئولین، اعتماد کردن و همراه بودن با آنهاست.» ۱۳۸۸/۱۱/۰۶ و «هر کسی مردم را نسبت به فعّالیّت و تلاش و برنامه‌ریزی‌های مسئولین کشور بی‌اعتقاد و بدبین بکند، دارد به سود دشمن کار میکند؛ چه بداند، چه نداند.» ۱۴۰۱/۰۳/۲۲

امروز رسانه‌های دشمن، تیر ناامیدی را نشانه‌گیری کرده‌اند، اما ما با روایت قدرت، هم تاب‌آوری ملی را تقویت می‌کنیم و هم سایه‌ی جنگ را از سر کشور دور می‌کنیم. مسئولان و رسانه‌ها باید امروز بیش از هر وقت، راوی «ما می‌توانیم» باشند؛ چرا که روایت قدرت یعنی بازدارندگی نرم.