روشی نوین برای درمان نابینایی ناشی از دیابت پیدا شد

سلول‌های بنیادیِ پرورش‌یافته در آزمایشگاه می‌توانند شیوه مقابله با نابینایی ناشی از دیابت را متحول کنند.

به گزارش مجله خبری نگار،سالانه، میلیون‌ها نفر مبتلا به دیابت شاهد آن هستند که بینایی‌شان به‌آرامی کاهش می‌یابد، زیرا رگ‌های خونی بسیار ریز داخل چشم به‌تدریج تخریب می‌شوند.

به نقل از اس‌اف، دهه‌ها مطالعه روی سلول‌هایی که دیواره این رگ‌ها را تشکیل می‌دهند، تقریبا غیرممکن بوده است؛ چراکه این سلول‌ها بسیار کمیاب‌اند، به‌سختی به دست می‌آیند و پس از خارج شدن از چشم، خیلی سریع ویژگی‌های اختصاصی خود را از دست می‌دهند.

اکنون گروهی از پژوهشگران دانشگاه دوک موفق شده‌اند این سلول‌ها را از سلول‌های بنیادی انسانی در آزمایشگاه تولید کنند و سپس از آنها برای بازسازی رگ‌های آسیب‌دیده شبکیه در موش‌ها استفاده کنند.

در این مطالعه، این سلول‌های آزمایشگاهی که iREC نام دارند، تنها از نظر ظاهری شبیه سلول‌های واقعی نیستند. زمانی که این سلول‌ها به شبکیه آسیب‌دیده موش‌ها تزریق شدند، خود را در شبکه رگ‌های خونی موجود ادغام کردند و به بازگشت جریان خون در بافت‌هایی که از کمبود خون رنج می‌بردند، کمک کردند.

پژوهشگران همچنین بر پایه همین دستاورد، از همین سلول‌ها برای ساخت یک مدل کوچک و عملکردی از سد داخلی خونی چشم روی یک تراشه استفاده کردند؛ دستگاه کوچکی که می‌تواند به دانشمندان در مطالعه رتینوپاتی دیابتی و توسعه درمان‌های جدید کمک کند.

دانشمندان چگونه سلول‌های بنیادی را به سلول‌های رگ‌های خونی شبکیه تبدیل کردند؟

در عمق چشم، ساختاری وجود دارد که عملکردی مشابه سد خونی-مغزی دارد؛ دیواره‌ای بسیار کنترل‌شده از سلول‌ها که از شبکیه محافظت کرده و محیط آن را پایدار نگه می‌دارد. این سد در بیماری رتینوپاتی دیابتی، که یکی از مهم‌ترین علل نابینایی در بزرگسالان است، تخریب می‌شود.

بررسی دقیق اینکه این سد چگونه و چرا از بین می‌رود، همواره بسیار دشوار بوده است، زیرا سلول‌های دخیل در این فرایند به سختی قابل دسترسی هستند و در محیط آزمایشگاه نیز خیلی سریع کیفیت و ویژگی‌های خود را از دست می‌دهند.

برای حل این مشکل، پژوهشگران دانشگاه دوک در واقع همان پیام‌های شیمیایی را که بدن در دوران رشد جنینی برای ساخت شبکه رگ‌های خونی شبکیه استفاده می‌کند، بازسازی کردند.

رگ‌های خونی شبکیه حدود ماه چهارم بارداری شروع به شکل‌گیری می‌کنند و تکامل آنها تا چندین ماه پس از تولد ادامه دارد. این فرایند توسط توالی بسیار دقیقی از دستورالعمل‌های زیستی هدایت می‌شود.

در مرکز این روش، پروتئینی به نام نورین (Norrin) و گیرنده سطحی آن یعنی Frizzled ۴ قرار داشت که روی سلول‌های رگ‌های خونی شبکیه وجود دارد. اگر این ارتباط در دوران رشد جنینی مختل شود، رگ‌های شبکیه به‌درستی تشکیل نمی‌شوند.

لینک کپی شد

اشتراک‌ گذاری