بررسی موازنه قدرت در خاورمیانه پس از آتش‌بس

به گزارش مجله خبری نگار، گزارش‌های بی‌بی‌سی درباره تفاهم آتش‌بس میان آمریکا و ایران، تصویری از یک تغییر مهم در موازنه قدرت خاورمیانه ارائه می‌دهد؛ توافقی که هم به گفته این رسانه، بنیامین نتانیاهو را در یک «کابوس سیاسی» قرار داده و هم نشانه‌هایی از محدودیت توان آمریکا در مدیریت هم‌زمان جنگ و دیپلماسی را آشکار کرده است.

در گزارش‌های اخیر بی‌بی‌سی که درباره تفاهم آتش‌بس آمریکا و ایران و پیامد‌های آن برای اسرائیل منتشر شده، یک تصویر نسبتاً یکپارچه از تغییر موازنه قدرت در خاورمیانه ترسیم می‌شود؛ تصویری که هم فشار سیاسی بر بنیامین نتانیاهو را برجسته می‌کند و هم محدودیت‌های راهبردی آمریکا را در مدیریت همزمان جنگ و دیپلماسی نشان می‌دهد.

در یکی از تحلیل‌ها، بی‌بی‌سی به نقل از منابع امنیتی و سیاسی اسرائیل تأکید می‌کند که این توافق برای تل‌آویو پیامد‌های سنگینی داشته است.

بی‌بی‌سی در گزارشی با عنوان «توافق با ایران کابوسی برای نتانیاهو» می‌نویسد: «توافق آتش‌بس آمریکا با ایران برای بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل به یک کابوس سیاسی تبدیل شده است. توافقی که سه ستون اصلی کارنامه سیاسی نتانیاهو را در هم شکسته و او را در یک معضل امنیتی جدید گرفتار کرده است.»

در این گزارش آمده است: «نخست‌وزیر اسرائیل که اغلب به سرعت اعلام پیروزی می‌کند، اکنون با وظیفه دشواری برای تعیین گام‌های بعدی خود روبه‌رو است.»

بر اساس همین گزارش، دنی سیترینوویچ، پژوهشگر ارشد ایران در مؤسسه مطالعات امنیت ملی اسرائیل، می‌گوید: «این ناکامی اسرائیل ایجاب می‌کند راهبردش در قبال ایران بازنگری شود. باید اولویت‌هایی واقع‌بینانه‌تر و محتاطانه‌تر تدوین کند.»

در گزارش تحلیلی دیگر، «جرمی بوئن» سردبیر بین‌الملل بی‌بی‌سی، به پیامد‌های گسترده‌تر جنگ و توافق اشاره می‌کند و می‌نویسد این روند «محدودیت قدرت آمریکا» را آشکار کرده است.

سردبیر بین الملل این رسانه انگلیسی نوشت: «توافق با ایران به جنگ ترامپ پایان داد؛ جنگی که محدودیت قدرت آمریکا را نشان داد. این جنگ به اتحاد آمریکا با حکومت‌های عربی تولیدکننده نفت در خلیج فارس آسیب زده است. کشور‌هایی که مدل اقتصادی‌شان بر پایه ثبات در میان آشوب خاورمیانه بنا شده و ترمیم این آسیب سال‌ها زمان خواهد برد.»

همچنین در این تحلیل تأکید می‌شود که اسرائیل، با وجود نقش فعال در جنگ، «از مذاکرات کنار گذاشته شد» و اکنون با نارضایتی به نتیجه آن نگاه می‌کند.

در همین چارچوب، بی‌بی‌سی همچنین به تنش سیاسی میان واشنگتن و تل‌آویو اشاره می‌کند؛ جایی که ترامپ در عین حمایت از همکاری اسرائیل در جنگ، مواضع انتقادی نسبت به برخی اقدامات نتانیاهو اتخاذ کرده و این شکاف در تصمیم‌گیری‌های امنیتی در ظاهر را برجسته کرده است.

با کنار هم گذاشتن این روایت‌ها، تصویر کلی که از گزارش‌های بی‌بی‌سی به دست می‌آید این است که در وهله اول توافق آتش‌بس، موقعیت اسرائیل در معادلات منطقه‌ای تنزل کرده و به گفته تحلیلگران، «نیازمند بازنگری در راهبرد و احتیاط در برابر ایران» شده است.

همچنین در سطح داخلی اسرائیل، این وضعیت به فشار سیاسی بر نتانیاهو و تضعیف روایت «پیروزی» منجر شده است.

در سطح کلان‌تر، جنگ و توافق نشان می‌دهد آمریکا علی‌رغم نقش تعیین‌کننده‌اش در شروع این جنگ، با «محدودیت در اعمال کامل اراده خود در منطقه» روبه‌روست و مجبور شد تا در برابر ایران عقب نشینی آشکاری کند.

در نتیجه، چیزی که بی‌بی‌سی در مجموع روایت می‌کند نه یک «اعتراف سیاسی صرف» بلکه در جایگاهی بزرگتر یک تحلیل از تغییر توازن قدرت و افزایش هزینه‌های سیاسی برای همه بازیگران اصلی برابر ایران است؛ جایی که نه اسرائیل به اهداف کامل خود رسیده و نه آمریکا توانسته بدون اصطکاک با متحدانش بحران را مدیریت کند و به اهداف خود نائل شود و همراهی کشور‌های عربی جز خسارت در جنگ و تهدید آینده اقتصادی برای آنان عایدی نداشته است.