مرحله گذار رژیم صهیونیستی به نظام آپارتاید

به گزارش مجله خبری نگار، یفتاحیل که از طراحان مفهوم «قوم‌سالاری» در دهه ۱۹۹۰ به شمار می‌رود، این اصطلاح را برای توصیف نظام‌هایی به کار می‌برد که در ظاهر نهاد‌های دموکراتیک مانند انتخابات، نمایندگی سیاسی و شهروندی را حفظ می‌کنند، اما در عمل امتیاز‌های ساختاری را به یک گروه قومی مسلط می‌دهند و گروه‌های دیگر را در موقعیتی فرودست قرار می‌دهند. او سال‌ها این مفهوم را برای توصیف ساختار سیاسی “اسرائیل” مناسب می‌دانست.

این پژوهشگر در گفت‌و‌گو با وب سایت «میدیاپارت» معتقد است این مفهوم دیگر برای توضیح واقعیت کنونی کافی نیست. او در کتاب اخیر خود نوشته است گسترش سیطره “اسرائیل” بر سراسر سرزمین و قرار گرفتن میلیون‌ها فلسطینی تحت سلطه این رژیم، ماهیت نظام را تغییر داده است.

در گزارش مرکز اطلاع رسانی فلسطین امدهسات که یفتاحیل گفت: “اسرائیل” از قوم‌سالاری به آپارتاید منتقل شده است، زیرا بخش‌های گسترده‌ای از جمعیت تحت حاکمیت دولت قرار دارند، اما از حقوق سیاسی برابر برخوردار نیستند.

او میان وضعیت‌های مختلف مدنی تمایز قائل شد و توضیح داد یهودیان در “اسرائیل” از حقوق کامل برخوردارند، در حالی که فلسطینیان دارای تابعیت اسرائیلی فقط حقوقی جزئی دارند. اما فلسطینیان ساکن اراضی اشغالی از نظام سیاسی که بر زندگی آنان کنترل دارد، کنار گذاشته شده‌اند.

به گفته این استاد اسرائیلی، این سلسله مراتب در حقوق، ساختاری نهادی و طبقاتی ایجاد کرده که به نظام‌های تاریخی جدایی نژادی شباهت دارد.

یفتاحیل همچنین بر نقش محوری جغرافیا در فهم این واقعیت تاکید کرد و گفت فضا هرگز بی‌طرف نیست. او افزود سیاست‌های شهرسازی، شهرک‌سازی و کنترل زمین، بازتاب روابط قدرت است. به گفته او، گسترش مستمر شهرک‌ها در کرانه باختری اشغالی و تجزیه مناطق فلسطینی، نشان دهنده راهبردی بلندمدت برای سلطه بر زمین است.

در این گفت‌و‌گو، یفتاحیل به تشدید سیاست‌های “اسرائیل” پس از رخداد‌های هفتم اکتبر ۲۰۲۳ نیز اشاره کرد و گفت استفاده از زور و سیاست‌های سرکوبگرانه به شکل محسوسی افزایش یافته است. او این روند را فرار به جلو توصیف کرد.

این استاد اسرائیلی برخی اقدامات رژیم صهیونیستی را در حد جنایت جنگی دانست و نسبت به وخامت وضعیت انسانی فلسطینیان در غزه، کرانه باختری و حتی برخی مناطق داخل “اسرائیل” هشدار داد.

یفتاحیل تاکید کرد هیچ راه حل پایداری برای منازعه فلسطینی اسرائیلی بدون دخالت جامعه جهانی تحقق نخواهد یافت. او گفت تجربه‌هایی مانند آفریقای جنوبی، ایرلند شمالی و بالکان نشان می‌دهد تحولات واقعی تنها زیر فشار بین‌المللی شکل گرفته‌اند و نبود چنین فشاری امروز به تداوم وضعیت موجود کمک می‌کند.

این استاد اسرائیلی با وجود اذعان به اینکه صدا‌های منتقد در داخل “اسرائیل” همچنان در اقلیت هستند، تاکید کرد به گزینه تغییر از درون، به عنوان مسیری دشوار، اما ضروری برای گشودن افق‌های سیاسی و اجتماعی تازه، پایبند است.