توییت امشب ترامپ را باید در چه چارچوبی تفسیر کرد؟

به گزارش مجله خبری نگار/فرهیختگان: در چند هفته‌ای که از روند مذاکرات پاکستان گذشته، ترامپ اهرمی به نام «محاصره دریایی» را وارد معادله کرده و ما با یک تقابل رفت‌وبرگشتی مواجه بوده‌ایم؛ به این معنا که هر زمان آنها یک کشتی از ما را توقیف می‌کردند ــ به تعبیر خود ترامپ که گفته بود «ما شبیه دزدان دریایی عمل می‌کنیم» ــ یا به‌سمت کشتی‌های ما شلیک صورت می‌گرفت، ایران نیز اقدام مشابهی در برابر یکی از کشتی‌هایی که به نفع رژیم صهیونیستی در منطقه تردد می‌کردند انجام می‌داد؛ چه کشتی حامل نفت و چه کشتی حامل کالا از مبدأ بنادر رژیم صهیونیستی یا کشتی‌هایی که مقصدشان آنجا بود. همین اقدام متقابل، اثرگذاری محاصره دریایی مدنظر ترامپ را تا حد زیادی خنثی کرد.

اکنون ترامپ برای آنکه این ابزار را از دست ایران خارج کند، در قالب یک اقدام به ظاهر «انسان‌دوستانه» مطرح می‌کند که خدمه و کشتی‌هایی که مدت‌ها در تنگه گرفتار شده‌اند و آذوقه‌شان رو به پایان است باید اجازه خروج پیدا کنند، و اعلام می‌کند که این روند از روز دوشنبه آغاز خواهد شد. این در واقع، تلاشی است برای برگرداندن آن معادله رفت‌وبرگشتی به نفع آمریکا.

بنابراین، فارغ از اینکه مذاکره یا توافقی در آینده انجام شود یا نه، باید در نظر داشت که با آمریکایی به‌شدت بدعهد روبه‌رو هستیم؛ کشوری که حتی در همان روز‌های مذاکرات پاکستان، محاصره دریایی اعمال می‌کند. مواجهه با چنین طرفی ایجاب می‌کند اجازه ندهیم پروژه ادعایی او به‌طور کامل پیش برود. اگر هم قرار است عبوری صورت گیرد، این عبور باید کاملاً کنترل‌شده و فعلاً محدود باشد تا معادله نظامی به‌نفع آمریکا تغییر نکند.

نکته دیگر اینکه در جریان مذاکرات اسلام‌آباد، در بازه چندروزه‌ی حین و بعد از مذاکرات، ما اجازه یک تردد کنترل‌شده را دادیم و تعدادی از کشتی‌ها عبور کردند. آمریکا با محاصره دریایی مجدداً مسیر را بست. وقتی در حین مذاکره اقدام به محاصره دریایی می‌کنید، پیام آن این است که مذاکره جدی نیست. طبیعتاً ایران نیز متعاقباً دوباره تنگه هرمز را بست تا این تصور در حاکمیت آمریکا شکل نگیرد که ایران از روی ضعف تنگه را باز کرده است.

اکنون نیز ترامپ ممکن است با طمع اینکه کشتی‌ها را از منطقه خارج کرده و معادله رفت‌وبرگشتی را برهم بزند، پیشنهاد ورود به یک روند دوماهه مذاکراتی را مطرح کند تا از این فرصت برای خارج کردن کشتی‌ها از منطقه بهره برده و سپس بار دیگر محاصره دریایی و حتی تهاجم نظامی را در دستور کار قرار دهد.

در این صورت، حتی اگر در پایان این دوره دوباره بدعهدی کند یا اقدام نظامی انجام دهد، حداقل در این دو ماه کشتی‌ها از منطقه خارج شده‌اند و ایران اهرم تقابلی خود را در حوزه ناوگان دریایی از دست داده است. تا حدی نیز چنین پیامی در همین توییت او دیده می‌شود؛ آنجا که می‌گوید «از صبح دوشنبه پروژه آزادی را آغاز می‌کنیم» و سپس می‌افزاید: «کشور‌ها گفته‌اند پس از خروج، تا فراهم‌شدن شرایط کاملاً ایمن به منطقه بازنمی‌گردند.» این یعنی آنها قصد دارند کشتی‌ها خارج شوند و بازنگردند تا در معرض خطر قرار نگیرند. «شرایط ایمن» نیز از نگاه آنان یعنی وضعیتی که در منطقه قدرت اسکورت و کنترل دریایی در اختیار آمریکاست و تردد در تنگه هرمز مانند گذشته بدون نظارت ایران انجام شود؛ چیزی که برای ما بعد از تحمیل یک تجاوز نظامی قطعا قابل‌قبول نیست.