«کروموزوم نر» بین محو شدن و ثبات تکاملی... علم چه می‌گوید؟!

کروموزوم Y یکی از کروموزوم‌های جنسی است و در ساختار ژنتیکی مردان (XY) یافت می‌شود. این کروموزوم نقش کلیدی در تعیین جنسیت مرد و توسعه ویژگی‌های مردانه دارد و از طریق ژنتیکی از پدر به پسر منتقل می‌شود.

به گزارش مجله خبری نگار، ساینس آلرت خاطرنشان می‌کند که جنی گریوز، زیست‌شناس تکاملی، در سال ۲۰۰۲ اعلام کرد که کروموزوم Y تقریباً ۹۷٪ از ژن‌های اصلی خود را در طول ۳۰۰ میلیون سال گذشته از دست داده است و بر اساس این کاهش پیش‌بینی کرد که ظرف پنج تا شش میلیون سال ناپدید خواهد شد.

با این حال، سایر دانشمندان تکاملی با این نظر مخالفند و خاطرنشان می‌کنند که کروموزوم Y در طول ۲۵ میلیون سال گذشته نسبتاً پایدار مانده است.

کروموزوم‌های X و Y در ابتدا تقریباً یکسان بودند و حاوی حدود ۸۰۰ ژن بودند. از آنجایی که کروموزوم Y برای تعیین جنسیت مذکر تخصص یافت، نوترکیبی این دو کروموزوم در مردان متوقف شد و منجر به از دست رفتن تدریجی ژن‌های کروموزوم Y شد. در مقابل، کروموزوم X که در زنان به شکل XX نوترکیب می‌شود، ساختار خود را با تغییرات کمی حفظ کرد.

«کروموزوم نر» بین محو شدن و ثبات تکاملی... علم چه می‌گوید؟!

لازم به ذکر است که وقتی گریوز در مورد ناپدید شدن احتمالی کروموزوم Y صحبت می‌کرد، منظورش ناپدید شدن مردان نبود. در عوض، او مواردی را در برخی از پستانداران ذکر کرد که در آنها کروموزوم Y به تدریج جایگزین شده و ژن‌های مسئول تعیین جنسیت به مکان‌های دیگر منتقل شده‌اند. این محقق اظهار می‌کند که این سناریو ممکن است قبلاً در برخی از انسان‌ها رخ داده باشد، اگرچه هنوز شواهد روشنی از آن نداریم.

در مقابل، این دیدگاه توسط سایر دانشمندان تکاملی، از جمله جین هیوز از موسسه وایتهد در MIT، مورد مخالفت قرار گرفته است. او ادعا می‌کند که ژن‌های اساسی در کروموزوم Y در مقایسه با ژن‌های موجود در ماهی‌ها و دوزیستان هنوز حفظ شده‌اند و این نشان می‌دهد که این کروموزوم به درجه‌ای از ثبات تکاملی دست یافته است.

به گفته هیوز، کروموزوم Y تنها ۳٪ از ژن‌های مشترک خود با کروموزوم X را حفظ می‌کند، اما این ژن‌ها آنطور که معمولاً تصور می‌شود با سرعت ثابتی از بین نمی‌روند. گریوز تا حدودی با این دیدگاه موافق است و توضیح می‌دهد که محاسبات قبلی او بر اساس فرض ناپدید شدن سیستماتیک ژن‌ها بوده است.

بحث علمی تا به امروز ادامه دارد و در انتظار تحقیقات و مطالعات جدیدی است که این سوال را حل کند:

آیا کروموزوم Y ظرف چند میلیون سال ناپدید می‌شود یا برای مدت نامحدودی پایدار خواهد ماند؟

لینک کپی شد

اشتراک‌ گذاری