دروغ یا فراموشی؟ وقتی ادعا‌های خوانساری با واقعیت‌های تاریخی فاصله نجومی دارد!

به گزارش مجله خبری نگار، مهرداد خوانساری، دیپلمات دوره پهلوی، به تازگی در اظهاراتی درباره وضعیت مستشاران آمریکایی در ایران، پرداخت حقوق آنان از سوی دولت ایران و برخورداری‌شان از امتیازات ویژه را «افسانه» خوانده؛ ادعایی که با روایت برخی نظامیان ارشد و منابع تاریخی فاصله‌ای نجومی دارد.

اخیراً «مهرداد خوانساری» دیپلمات ارشد دوره پهلوی، در گفت‌و‌گو با «شقایق نوروزی» بازیگر و فعال رسانه‌ای ـ درباره وضعیت مستشاران آمریکایی در ایرانِ قبل انقلاب و میزان حقوقی که دریافت می‌کردند ـ اظهاراتی کرده که با واقعیت‌های تاریخی تفاوت بسیار زیادی دارد.

در این مصاحبه، شقایق نوروزی مسأله مستشاران آمریکایی و حضوری که در دوره پهلوی در ایران داشته‌اند را پیش می‌کشد و به این موضوع اشاره می‌کند که از یک شرایط خاصی نسبت به نظامیان ایران و از نوعی برتری برخوردار بوده‌اند؛ اما مهرداد خوانساری در کمال تعجب ادعا می‌کند که این حرف‌ها «افسانه» هستند!

مهرداد خوانساری در پاسخ به این پرسش که «آیا حقوق شما با یک افسر آمریکایی در ایران برابر بوده؟» ادعا می‌کند: «کی چنین حرفی زده؟ من خودم خدمت سربازی کردم و همه اینها را از نزدیک دیدم! اصلاً چنین چیزی نبوده؛ ما برابر با قوانین خودمان از ایران حقوق می‌گرفتیم، آمریکایی‌ها هم برابر با قوانین خودشان از دولت خودشان حقوق می‌گرفتند».

دقیقاً نکته‌ای که این‌جا مورد توجه قرار می‌گیرد، همین است که این دیپلمات دوره پهلوی ادعا می‌کند که حقوق مستشاران آمریکایی توسط خودِ دولت آمریکا پرداخت می‌شده است؛ اما این در حالی است که انبوهی از اسناد و منابع از یک طرف و خاطرات نظامیان ارشد دوره پهلوی از سوی دیگر، خلاف ادعای مهرداد خوانساری را به ما نشان می‌دهند.

اولاً باید اشاره داشت که طبق اعلام محمد رضا پهلوی، در سال ۵۵ برخی کارشناسان غیرنظامی آمریکایی سالانه ۱۵۰ هزار دلار دریافت می‌کردند که این مقدار، معادل حقوق ۲۰۰ کارگر ایرانی در آن سال بود. (روزنامه اطلاعات، ۲۱ آذر ۱۳۵۵.)

تیمسار «شاپور آذربرزین» جانشین نیروی هوایی ارتش شاهنشاهی، درباره تفاوت میان حقوق نظامیان آمریکایی در ایران و حقوق نظامیان ایران که هر دو از سوی دولت ایران پرداخت می‌شد، می‌گوید: «آمریکایی به دلار حقوق می‌گرفتند، یک سرهنگ آمریکایی حدود ۵ هزار دلار می‌گرفت و یک سرهنگ ایرانی ۱۲ هزار تومان می‌گرفت. یک سرهنگ آمریکایی ۳ برابر یک سرهنگ ایرانی حقوق می‌گرفت».

از سوی دیگر، درباره میزان حقوق مستشاران آمریکایی، دریادار «هوشنگ آریانپور» معاون فرماندهی نیروی دریایی ارتش پهلوی نیز گفته: «مستشاران آمریکایی، حقوق‌های ۷، ۸، ۹ و ۱۰ هزار دلاری [در ماه]همراه با مزایا می‌گرفتند؛ حق وحوش از ما می‌گرفتند و این را نمی‌دانستیم. حالا مستشار هم یک عده وامانده و به‌دردنخورد از نیروی دریایی آمریکا بودند که به ایران آمده بودند».

همچنین «در سال ۱۳‌۵۶، تأمین حقوق مستشاران آمریکایی بیش از سه میلیارد دلار خرج روی دست دولت ایران می‌گذاشت. طنز قضیه این‌جاست که در همین سال، دولت ایران برای آموزش و پرورش ۱.۸ میلیارد دلار و برای بخش بهداشت ۳۶۲ میلیون دلار بودجه کنار گذاشته بود». (روابط خارجی ایران و دولت دست‌نشانده، علیرضا ازغندی، صفحه ۳۴۶.)

در این زمینه «خسرو معتضد» تاریخ‌نگار و نویسنده، می‌گوید: «۱۱ هزار مستشار آمریکایی در ایران حضور داشتند؛ حقوق یک کارشناس آمریکایی ـ اغلب مستشاران آمریکایی در ایران، بازنشسته بودند ـ ۱۵۰ هزار تومان بود؛ در حالی که یک سرهنگ ایرانی ۷ هزار تومان می‌گرفت. ایران، بهشت آمریکایی‌ها بود».

اینکه تأمین تمام هزینه‌های مستشاران آمریکایی به‌عهده دولت ایران بود و هر مستشار چند برابر یک افسر ایرانیِ هم‌رده خود حقوق می‌گرفت، یک موضوع کاملاً آشکار و انکارناپذیر است که مهرداد خوانساری صرفاً با استناد به اینکه یک دوره کوتاه به‌عنوان سرباز خدمت کرده، آن را رد می‌کند.

اما تلخ‌تر از موضوع حقوق و مزایا، این است که «مستشاران نظامی آمریکا در بُعد نظامی نیز خود را یک سر و گردن از افسران نظامی ایرانی که نه، بلکه از خود شاه نیز بالاتر تعریف می‌کردند.

صورت ترفیع افسران ارتش را پیش از آنکه شاه تأیید کند، آنان باید تأیید می‌کردند. این مستشاران حق توهین به امرای ارتش ایران را نیز داشتند، آن‌جا که سرهنگ مستشار نظامی آمریکایی در دیدارش با فرمانده لشکر تبریز می‌گوید: «مغز یک الاغ از مغز تیمسار آریانا بهتر کار می‌کند». (مستشاران آمریکایی در ایران به روایت اسناد، زینب احیایی، صفحه ۷۴.)

همچنین، سرهنگ «فریدون شمس» از همافران نیروی هوایی شاهنشاهی، می‌گوید: «بار‌ها از سوی فرماندهان عالی‌رتبه آمریکایی در ستاد می‌شنیدم که خطاب به پرسنل ایرانی می‌گفتند: آمریکن چیف، آمریکن باس، آمریکن... [به این معنی که]آمریکایی، رئیس دنیاست، ما رئیس همه هستیم، ما فکر می‌کنیم برای شما ایرانی‌ها و به شما عِلم می‌دهیم، به شما دموکراسی می‌دهیم، به شما و ملت‌های دنیا آزادی می‌دهیم.

واقعاً این آمریکایی‌ها در ارتش ایران به معنای واقعی فخرفروشی می‌کردند. فرمانده کل ستاد نیروی هوایی در مقابل آنها تا زانو خم می‌شد و یک حقارتی در وجود همه پرسنل ایرانی احساس می‌شد». (تاریخ شفاهی نقش نیروی هوایی در انقلاب اسلامی، مجید نجف‌پور، صفحه ۸۰.)

گفتنی است که «اردشیر زاهدی» وزیر امور خارجه وقت ایران و داماد شاه، می‌گوید: «ارتش ایران توسط مستشاران عالیه آمریکا هدایت می‌شد». صورت ترفیع افسران ارتش پیش از اینکه به دربار فرستاده شود و به تصویب شاه برسد، باید به تصویب مستشاران آمریکایی می‌رسید. (بهائیان نظامی در حکومت پهلوی دوم، شاداب عسگری، کتاب الکترونیکی، صص ۱۲‌۸۴ ـ ۱۲‌۸۵.)

در همین زمینه «احسان نراقی» مشاور فرح پهلوی، چنین بیان می‌کند: «آمریکایی‌ها هر کاری که با ایران خواستند کردند. ایران مثل یک حیوانی بود که رامش کرده بودند! رامِ رام بود در اخیتار آمریکایی‌ها».

حال، پرسشی که به ذهن می‌رسد، این است که وقتی برخورداری مستشاران آمریکایی از امتیازات ویژه در ایران و پرداخت‌های نجومی از سوی دولت ایران به آنها تا این اندازه آشکار است، مهرداد خوانساری دقیقاً بر چه اساسی این واقعیت تاریخی را «افسانه» می‌خواند؟

این نکته نیز جالب توجه است که مهرداد خوانساری که این‌گونه یکی از بدیهی‌ترین حقایق تاریخ ایران انکار می‌کند، همواره کسی بوده که در شبکه‌های فارسی‌زبان خارجی و رسانه‌های اینترنتی در یوتیوب، به‌عنوان کارشناس دعوت شده و می‌شود؛ اما مسأله که آیا می‌توان به نظراتی چنین شخصی اعتماد کرد؟