کارشناسان تأثیر بهم ریختگی خانه را بر سلامت فرد توضیح می‌دهند

به گزارش مجله خبری نگار، بی‌نظمی در خانه نه تنها می‌تواند بر نحوه درک ما از فضا، بلکه بر احساس ما نیز تأثیر بگذارد. محرک‌های بصری مداوم، مغز را مجبور می‌کنند تا منابع خود را برای پردازش آنها صرف کند و وظایف ناتمام در معرض دید، به احساس تنش کمک می‌کنند. دیمیتری یاگودین، دارای مدرک دکترا، بنیانگذار و مدیر دانشگاه بین‌المللی علوم اعصاب دکتر یاگودین، و النا پاخومووا، مربی ICF PCC و روانشناس وجودی، با ایزوستیا در مورد چگونگی تأثیر آداب و رسوم ساده خانگی، از جمله مرتب کردن تخت، بر بهره‌وری و سلامت عاطفی صحبت کردند.

چگونه بی‌نظمی به مغز فشار می‌آورد

به گفته یاگودین، مغز قادر به نادیده گرفتن کامل اشیاء در میدان دید خود نیست. هر شیء به یک محرک اضافی تبدیل می‌شود که توجه را می‌طلبد، حتی اگر فرد آگاهانه سعی در نادیده گرفتن آن داشته باشد.

این متخصص توضیح داد: «یک میز شلوغ فقط صدای پس‌زمینه نیست، بلکه ده‌ها محرک کوچک در هر ثانیه است. این باعث خستگی، حواس‌پرتی و احساس سرگیجه تا عصر می‌شود، حتی اگر هیچ کار سنگینی انجام نداده باشید.»

به گفته یاگودین، مغز می‌تواند شلوغی را به عنوان فهرستی از کار‌ها نیز درک کند. اقلام روی میز، اسناد یا اشیایی که نیاز به توجه دارند، در حافظه کاری باقی می‌مانند و باعث ایجاد بار اضافی می‌شوند.

پاخومووا خاطرنشان کرد که بی‌نظمی فقط یک مشکل خانگی نیست، بلکه بازتابی از وضعیت درونی فرد نیز هست. به گفته او، کار‌های ناتمام دائماً نیاز به یک انتخاب دارند: اینکه همین الان به آنها رسیدگی کنند یا آنها را به بعد موکول کنند. حتی تصمیمات کوچک نیز به تدریج توجه را از بین می‌برند و می‌توانند تمرکز را کاهش دهند.

چرا بی‌نظمی می‌تواند استرس را افزایش دهد؟

به گفته یاگودین، بی‌نظمی می‌تواند تنشی در پس‌زمینه ایجاد کند که افراد همیشه آن را به عنوان استرس درک نمی‌کنند. تحقیقات نشان می‌دهد افرادی که خانه‌های خود را به هم ریخته می‌دانند، عصر‌ها سطح کورتیزول کمتری دارند.

این یک واکنش استرس حاد نیست، بلکه یک تنش مداوم و سطح پایین است که به تدریج بر سلامت تأثیر می‌گذارد.

این متخصص خاطرنشان کرد: «این یک عامل استرس‌زای پس‌زمینه‌ای و آرام است که از بین نمی‌رود و به عنوان استرس احساس نمی‌شود. فرد فقط همیشه کمی خسته است.»

پاخومووا افزود که نظم فضایی همچنین می‌تواند به ساختاردهی افکار فرد کمک کند. به گفته او، وقتی فرد شروع به مرتب کردن محیط اطراف خود می‌کند، اغلب راحت‌تر می‌تواند راه‌حل پیدا کند و با تنش‌های درونی خود کنار بیاید.

چرا تمیز کردن به شما کمک می‌کند تا حس کنترل را دوباره به دست آورید؟

به گفته یاگودین، تأثیر مرتب کردن نه تنها به خود نظم، بلکه به تأثیر درک شده نیز مرتبط است. مردم می‌بینند که اعمالشان به سرعت منجر به تغییرات قابل توجهی می‌شود و این به آنها حس کنترل بر اوضاع را می‌دهد.

این متخصص خاطرنشان کرد که تمیز کردن نه تنها به خود عمل مرتب کردن، بلکه به دلیل تجربه تأثیرگذاری بر دنیای اطراف شما مفید است: فرد می‌فهمد که می‌تواند عمل کند و فضای اطراف خود را تغییر دهد.

پاخومووا خاطرنشان کرد که تمیز کردن همچنین با احساس مسئولیت در قبال زندگی خود مرتبط است. به گفته او، وقتی فردی به تنهایی فضای خود را مرتب می‌کند، در تأثیرگذاری بر اوضاع تجربه کسب می‌کند و شروع به درک تغییرات اطراف خود به عنوان نتیجه اعمال خود می‌کند.

این روانشناس خاطرنشان کرد: «مسئله تمیزی نیست، بلکه به دست آوردن کنترل است: من می‌توانم فضای خودم را مرتب کنم، به این معنی که می‌توانم بر سایر حوزه‌های زندگی‌ام تأثیر بگذارم.»

چگونه یک تخت خواب مرتب، دیدگاه شما را نسبت به روز تغییر می‌دهد

به گفته یاگودین، مرتب کردن تخت اولین کار تکمیل‌شده در روز است. این رسم ساده به ایجاد یک طرز فکر برای تکمیل مداوم کار کمک می‌کند.

به گفته او، عادت‌ها به حفظ منابع کمک می‌کنند، زیرا فرد مجبور نیست هر بار تصمیم جدیدی بگیرد که آیا عملی را انجام دهد یا خیر. به همین دلیل است که آیین‌های ساده به ویژه برای کودکان مهم هستند: آنها به رشد مهارت‌های مسئولیت‌پذیری و ثبات کمک می‌کنند.

یاگودین توضیح داد: «یادت هست چند بار می‌خواستی صبح‌ها کار جدیدی را شروع کنی، چیزی را تغییر بدهی، و هیچ چیز جواب نداد. چرا جواب نداد؟ چون عادت نداری. عادت نداری هر روز کاری را انجام بدهی و تا آخرش آن را ادامه بدهی.»

این متخصص خاطرنشان کرد که نظم و انضباط مانع خلاقیت نمی‌شود. او توضیح داد که بسیاری از افرادی که درگیر کار‌های خلاقانه یا علمی هستند، به لطف ثبات قدم و توانایی انجام اقدامات لازم صرف نظر از خلق و خوی خود، به نتایجی دست می‌یابند.

به گفته یاگودین، نظم و ترتیب اگر به فرد کمک کند تا توجه خود را آزاد کند و احساس کند که کنترل اوضاع را در دست دارد، همچنان ابزاری مفید است. یک فضای مرتب به کاهش محرک‌های غیرضروری و تمرکز بر وظایف مهم کمک می‌کند.

با این حال، اگر فرد به وضعیت بی‌نقص فضا وابسته شود، نظم می‌تواند به یک مشکل تبدیل شود. در این شرایط، تمیز کردن دیگر مفید نیست و به روشی موقت برای تسکین اضطراب تبدیل می‌شود.

این متخصص خاطرنشان کرد: «نظم وقتی در خدمت یک فرد باشد، یک منبع است. شما مرتب می‌کنید، توجه خود را آزاد می‌کنید و به زندگی خود ادامه می‌دهید. نظم وقتی تبدیل به یک مشکل می‌شود که فرد شروع به خدمت به آن کند.»

پاخومووا بر اهمیت تمایز قائل شدن بین تمایل سالم به نظم و تلاش برای کنترل مداوم اضطراب از طریق مرتب کردن تأکید کرد. به گفته او، معیار اصلی این است که فرد پس از مرتب کردن چه احساسی دارد: اگر فرد احساس آزادی و آرامش بیشتری کند، نظم به عنوان یک منبع عمل می‌کند. اگر این آرامش موقتی باشد، علت ممکن است نه به فضای اطراف، بلکه به تنش درونی مربوط باشد.

به گفته این روانشناس، فضا باید از فرد حمایت کند، نه اینکه به منبع فشار اضافی تبدیل شود. بنابراین، نظم کامل مهم نیست، بلکه یک محیط راحت که در آن فرد بتواند به راحتی تمرکز کند و حس ثبات را حفظ کند، مهم است.