یک متخصص علل واکنش‌های شدید به نیش پشه را توضیح داد

به گزارش مجله خبری نگار، تورم شدید و خارش طولانی مدت پس از نیش پشه ناشی از پاسخ سیستم ایمنی بدن به اجزای بزاق حشره است. شدت آن می‌تواند تحت تأثیر سن، قرار گرفتن قبلی در معرض گونه‌های خاص پشه و عوامل ژنتیکی باشد. این مطلب توسط Medical Xpress به نقل از خالد بشیر، اپیدمیولوژیست ژنومی در دانشکده بهداشت و پزشکی گرمسیری لندن، گزارش شد.

وقتی پشه نیش می‌زند، بزاق خود را به پوست تزریق می‌کند که سیستم ایمنی آن را به عنوان یک ماده خارجی تشخیص می‌دهد. در پاسخ، بدن هیستامین، یک انتقال‌دهنده عصبی که باعث قرمزی، تورم و خارش می‌شود، آزاد می‌کند.

با این حال، هیستامین تنها بخشی از این واکنش را توضیح می‌دهد. بزاق پشه همچنین حاوی پروتئین‌هایی است که از لخته شدن خون و سایر ترکیبات فعال بیولوژیکی جلوگیری می‌کنند. این ترکیبات به تغذیه حشره کمک می‌کنند و همزمان محیط ایمنی را در محل گزش تغییر می‌دهند.

به طور خاص، بزاق می‌تواند پاسخ ایمنی را در مسیری هدایت کند که بیشتر شبیه واکنش‌های آلرژیک است. این امر به طور موقت نفوذپذیری رگ‌های خونی مجاور را افزایش می‌دهد و سلول‌های ایمنی بیشتری به ناحیه آسیب‌دیده جذب می‌شوند. در نتیجه، تورم، قرمزی و خارش در برخی افراد به طور قابل توجهی شدیدتر است.

شدت واکنش همچنین به مواجهه قبلی با گونه خاصی از پشه بستگی دارد. گزش‌های اولیه اغلب علائم قابل توجه‌تری ایجاد می‌کنند، اما با مواجهه مکرر، سیستم ایمنی در برخی افراد به تدریج سازگار می‌شود. بنابراین، کودکان ممکن است نسبت به بزرگسالان واکنش شدیدتری به گزش نشان دهند. به همین دلیل، گاهی اوقات هنگام سفر به منطقه‌ای که گونه‌های دیگری از پشه با ترکیبات بزاق متفاوت در آن ساکن هستند، واکنش غیرمعمول شدیدی رخ می‌دهد.

عوامل ارثی نیز ممکن است نقش داشته باشند. این موضوع توسط یک مطالعه ژنتیکی در سال ۲۰۱۷ با استفاده از داده‌های بیش از ۸۴۰۰۰ نفر نشان داده شده است. نویسندگان ارتباطی بین مناطق خاصی از ژنوم که در عملکرد سیستم ایمنی نقش دارند و اندازه تورم پس از گزش پیدا کردند. با این حال، شرکت‌کنندگان واکنش‌های خود را گزارش کردند، بنابراین این مطالعه نشان‌دهنده وجود ارتباط است، اما از این نتیجه‌گیری که ژنتیک تنها علت است، پشتیبانی نمی‌کند.

تعداد کمی از افراد واکنش التهابی موضعی شدیدی را تجربه می‌کنند که به عنوان سندرم اسکیتر شناخته می‌شود. این بیماری با تورمی که بسیار فراتر از محل گزش گسترش می‌یابد، همراه با خارش شدید، قرمزی، گرما و گاهی درد مشخص می‌شود.

برای کاهش تورم، متخصصان توصیه می‌کنند که یک کمپرس سرد پیچیده شده در پارچه را روی محل گزش قرار دهید و از خاراندن آن خودداری کنید. پس از مشورت با متخصص و پیروی از دستورالعمل‌ها، می‌توان از آنتی‌هیستامین‌ها و کرم‌های هیدروکورتیزون برای خارش استفاده کرد. در صورت افزایش تورم، درد شدید، تب یا بروز علائم واکنش آلرژیک شدید، به پزشک مراجعه کنید.

بزاق پشه همچنین می‌تواند بر انتقال عفونت تأثیر بگذارد. مطالعات تجربی و مروری نشان می‌دهد که تغییراتی که در پاسخ ایمنی موضعی ایجاد می‌کند، می‌تواند شیوع اولیه برخی از ویروس‌های منتقله از طریق پشه، از جمله ویروس‌هایی که باعث تب دنگی، زیکا و ویروس نیل غربی می‌شوند را تسهیل کند. با این حال، نیش زدن به تنهایی تضمین کننده عفونت نیست: عفونت تنها در صورتی امکان‌پذیر است که پشه حامل عامل بیماری‌زا باشد.

پزشک اوگاندایی، الیجا کیزا، که در درمان بیماران مبتلا به ابولا تجربه دارد، در ۲۴ مه توضیح داد که علائم تب می‌تواند با یک بیماری خطرناک دیگر اشتباه گرفته شود: مالاریا. ابولا از حیوانات وحشی به انسان منتقل می‌شود. علائم اولیه شامل تب، گرفتگی عضلات، سردرد و گلودرد است. علائم مشابهی در مالاریا نیز رخ می‌دهد، اما منبع عفونت در این مورد پشه‌های آنوفل ماده آلوده هستند.