طوفان‌های خورشیدی قدرتمند‌تر از حد تصور!

به گزارش مجله خبری نگار/رکنا، به گفته محققان، محدودیت داده‌ها و برخی فرضیات قدیمی در روش‌های اندازه‌گیری، باعث شده خطر واقعی این پدیده‌های نادر، اما مخرب به‌درستی برآورد نشود.

طوفان‌های خورشیدی شدید اگرچه به ندرت رخ می‌دهند، اما در صورت وقوع می‌توانند پیامد‌های گسترده‌ای برای فناوری‌های مدرن داشته باشند. نمونه تاریخی آن «رویداد کارینگتون» در سال ۱۸۵۹ بود که شبکه‌های تلگراف را در اروپا و آمریکای شمالی مختل کرد و شفق‌های قطبی را تا مناطق جنوبی آمریکا گسترش داد.

دانشمندان یادآور می‌شوند که در عصر فناوری، اثرات چنین رویداد‌هایی می‌تواند بسیار گسترده‌تر باشد. برای مثال، طوفان خورشیدی سال ۲۰۰۳ به مدت ۲۶ ساعت سامانه ناوبری اداره هوانوردی فدرال آمریکا را دچار اختلال کرد و نگرانی‌هایی درباره افزایش تابش در پرواز‌های تجاری به وجود آورد.

مشکل از کجاست؟

به گفته محققان، مسئله صرفاً به خطا‌های تجهیزات مربوط نمی‌شود، بلکه برخی فرضیات پایه‌ای در تحلیل داده‌های آب‌وهوای فضایی ممکن است باعث شده باشند شدت واقعی طوفان‌ها کمتر از حد واقعی برآورد شود.

بخش زیادی از داده‌های هشداردهنده از فضاپیما‌هایی دریافت می‌شود که در نقطه لاگرانژی ۱ (L۱) میان زمین و خورشید مستقر هستند. این فضاپیما‌ها باد خورشیدی را پیش از رسیدن به زمین اندازه‌گیری می‌کنند؛ اما پژوهشگران معتقدند شرایطی که ذرات باردار در مسیر خود تا نزدیکی زمین تجربه می‌کنند، می‌تواند باعث تغییر در شدت واقعی اثرات آنها شود.

آیا سقفی برای شدت طوفان‌های خورشیدی وجود دارد؟

یکی از مهم‌ترین نتایج این تحقیق آن است که تاکنون هیچ شواهد آماری قانع‌کننده‌ای برای وجود یک «حد نهایی» در میزان انرژی منتقل‌شده از باد خورشیدی به جو فوقانی زمین پیدا نشده است.

ماریا والاخ، از پژوهشگران این مطالعه، می‌گوید از آنجا که طوفان‌های بسیار شدید به‌ندرت رخ می‌دهند، داده‌های کافی برای شناخت رفتار واقعی آنها در اختیار دانشمندان نیست. به همین دلیل هنوز مشخص نیست در صورت وقوع یک ابرطوفان خورشیدی با دوره بازگشت هزار ساله، چه اتفاقی برای زمین و زیرساخت‌های فناورانه خواهد افتاد.

تهدیدی برای ماهواره‌ها و GPS

پژوهشگران هشدار می‌دهند که حتی در طوفان‌های نسبتاً شدید نیز ممکن است ماهواره‌ها دچار کاهش ارتفاع شوند، ارتباطات ماهواره‌ای مختل شود و سامانه‌های موقعیت‌یاب جهانی (GPS) با اختلال روبه‌رو شوند.

به گفته کارشناسان، میدان مغناطیسی زمین سپر قدرتمندی در برابر بسیاری از اثرات آب‌وهوای فضایی است، اما هنوز مشخص نیست در برابر شدیدترین طوفان‌های خورشیدی ممکن چه میزان مقاومت خواهد داشت.

نتایج این پژوهش در مجله علمی Nature منتشر شده و می‌تواند نگاه دانشمندان به خطرات ناشی از آب‌وهوای فضایی را تغییر دهد.