کلونی عظیمی متشکل از حدود ۵.۵ میلیون زنبور در یک گورستان تاریخی

به گزارش مجله خبری نگار، دانشمندان در ایالت نیویورک موفق به کشف یکی از بزرگ‌ترین کلونی‌های زیرزمینی زنبور‌های جهان شدند؛ کلونی عظیمی که حدود ۵.۵ میلیون زنبور را در زیر خاک یک گورستان تاریخی در خود جای داده است. این کشف نه‌تنها اهمیت زیست‌محیطی زنبور‌های وحشی را برجسته می‌کند، بلکه نقش غیرمنتظره فضا‌های شهری قدیمی در حفظ تنوع زیستی را نیز نشان می‌دهد.

بزرگ‌ترین کلونی زیرزمینی زنبور‌ها در گورستانی تاریخی

در زیر خاک گورستان East Lawn در شهر ایتاکا واقع در ایالت نیویورک، کلونی عظیمی متشکل از حدود ۵.۵ میلیون زنبور شناسایی شده است.

مطالعه‌ای که توسط پژوهشگران دانشگاه کرنل انجام شد و در ماه آوریل در نشریه علمی Apidologie منتشر شد، این مجموعه را به عنوان یکی از بزرگ‌ترین اجتماعات ثبت‌شده زنبور‌های زیرزمینی معرفی می‌کند.

این کلونی در محدوده‌ای نزدیک به پنج جریب زمین زندگی می‌کند و نقش بسیار مهمی در گرده‌افشانی باغ‌های میوه منطقه دارد. همچنین این کشف نشان می‌دهد که مناطق شهری تاریخی می‌توانند ارزش بسیار بالایی برای حفظ تنوع زیستی داشته باشند.

کشف اتفاقی کلونی زنبور‌ها هنگام پیاده‌روی صبحگاهی

بر اساس گزارش WIRED Italia، آغاز این کشف به یک پیاده‌روی معمولی صبحگاهی بازمی‌گردد.

در بهار سال ۲۰۲۲، ریچل فوردایس که به عنوان تکنسین آزمایشگاه در بخش حشره‌شناسی دانشگاه کرنل فعالیت می‌کرد، هنگام رفتن به محل کار متوجه فعالیت غیرعادی و بسیار زیاد حشرات شد.

او نمونه‌هایی از حشرات را جمع‌آوری کرد و برای بررسی به برایان دانفورث، حشره‌شناس دانشگاه کرنل، ارائه داد. بررسی‌ها نشان داد که این حشرات متعلق به گونه Andrena regularis هستند؛ گونه‌ای که با نام رایج «زنبور معدنچی» شناخته می‌شود.

برخلاف زنبور عسل که در کندو‌های اجتماعی زندگی می‌کند، زنبور معدنچی معمولاً زندگی انفرادی دارد و با حفر تونل در خاک برای خود لانه می‌سازد.

اسناد تاریخی نشان می‌دهد که حضور این گونه در گورستانی که در سال ۱۸۷۸ تأسیس شده، دست‌کم به اوایل قرن بیستم بازمی‌گردد.

جمعیتی معادل بیش از ۲۰۰ کندوی زنبور عسل

برای برآورد اندازه واقعی کلونی، دانشمندان بین اواخر ماه مارس تا اواسط ماه مه سال ۲۰۲۳، ده تله در بخش‌های مختلف گورستان نصب کردند.

این تله‌ها که هرکدام مساحتی کمتر از یک متر مربع داشتند، حشرات خارج‌شونده از خاک را به سمت محفظه‌های شیشه‌ای هدایت می‌کردند.

در طول فرآیند نمونه‌برداری، بیش از ۳ هزار حشره از ۱۶ گونه مختلف شامل زنبورها، حشرات دیگر، مگس‌ها جمع‌آوری شد. بخش عمده این نمونه‌ها متعلق به گونه Andrena regularis بود.

بر اساس تراکم ثبت‌شده در تله‌ها، جمعیت کل کلونی بین ۳ تا ۸ میلیون زنبور برآورد شد. میانگین محاسبات عدد ۵.۵ میلیون زنبور را نشان داد.

این جمعیت عظیم از نظر اندازه با بیش از ۲۰۰ کندوی اهلی زنبور عسل برابری می‌کند.

یافته‌های جدید درباره رفتار زنبور‌های معدنچی

این پژوهش اطلاعات زیستی تازه‌ای درباره این گونه کمتر مطالعه‌شده ارائه کرده است.

داده‌های به‌دست‌آمده از تله‌ها نشان داد که زنبور‌های نر در نخستین روز‌های گرم ماه آوریل چند روز زودتر از ماده‌ها از زیر خاک خارج می‌شوند. دانشمندان این رفتار را نوعی سازگاری تکاملی برای افزایش فرصت‌های جفت‌گیری می‌دانند.

پس از آن، زنبور‌های ماده اقدام به حفر لانه کرده و در سلول‌هایی که با گرده گل و شهد پر شده‌اند تخم‌گذاری می‌کنند.

یکی از ویژگی‌های جالب این گونه، گذراندن زمستان به شکل حشره بالغ در زیر خاک است. همین ویژگی باعث می‌شود با آغاز نخستین روز‌های بهار، دقیقاً هم‌زمان با شکوفه دادن درختان سیب در باغ‌های دانشگاه کرنل، فعالیت خود را آغاز کنند.

روابط پیچیده اکولوژیکی در دل کلونی

فرآیند پایش همچنین وجود روابط پیچیده میان گونه‌های مختلف را آشکار کرد.

پژوهشگران مشاهده کردند که زنبور‌های گونه Nomada imbricata تخم‌های خود را در لانه‌های گونه میزبان قرار می‌دهند. لارو‌های این زنبور‌ها پس از خروج از تخم، منابع غذایی لارو‌های اصلی را مصرف می‌کنند؛ رفتاری که نمونه‌ای از رابطه انگلی در طبیعت محسوب می‌شود.

اهمیت حفاظت از زیستگاه زنبور‌های وحشی

نتایج این مطالعه بر ضرورت حفاظت از محل‌های لانه‌سازی زنبور‌های وحشی تأکید می‌کند.

گونه‌های انفرادی که در زیر زمین زندگی می‌کنند، حدود ۷۵ درصد از تمامی گونه‌های زنبور‌های وحشی جهان را تشکیل می‌دهند.

گورستان‌های قدیمی شهری مانند East Lawn شرایط بسیار مناسبی برای بقای این گونه‌ها فراهم می‌کنند. خاک‌های شنی و قابل حفاری، نبود آفت‌کش‌ها، فاصله از تخریب‌های شدید ناشی از کشاورزی فشرده یا ساخت‌وساز‌های گسترده از جمله عواملی هستند که این محیط‌ها را به پناهگاه‌های ارزشمند برای زنبور‌ها تبدیل کرده‌اند.

پژوهشگران برای جلوگیری از نابودی ناخواسته چنین جمعیت‌های بزرگی در اثر پروژه‌هایی مانند جاده‌سازی یا بتن‌ریزی، یک طرح جهانی علم شهروندی راه‌اندازی کرده‌اند.

هدف این پروژه تشویق مردم به ثبت و گزارش مشاهدات خود از کلونی‌های زیرزمینی زنبور‌ها است تا این زیستگاه‌های ارزشمند پیش از آنکه تکه‌تکه شدن محیط‌های طبیعی بقای گرده‌افشان‌های حیاتی را تهدید کند، شناسایی و محافظت شوند.

نتیجه‌گیری

کشف کلونی ۵.۵ میلیون زنبوری در زیر یک گورستان تاریخی در نیویورک، اهمیت زنبور‌های وحشی و نقش آنها در حفظ اکوسیستم را بیش از پیش آشکار کرده است. این یافته نشان می‌دهد حتی فضا‌های شهری قدیمی نیز می‌توانند میزبان جمعیت‌های عظیم و ارزشمند گرده‌افشان باشند؛ جمعیت‌هایی که حفاظت از آنها برای امنیت غذایی، تنوع زیستی، سلامت محیط‌زیست ضروری است. 

منبع:فوت و فن