درمان با سلول‌های بنیادی برای بیماری‌ام‌اس نتایج امیدوارکننده‌ای را نشان می‌دهد

به گزارش مجله خبری نگار، آزمایش‌های بالینی اولیه درمان با سلول‌های بنیادی تزریقی برای بیماری‌ام‌اس (MS) نشان داده است که این درمان نه تنها ایمن است، بلکه ممکن است در جلوگیری از پیشرفت بیماری نیز نویدبخش باشد. این مطالعه در مجله Cell Stem Cell منتشر شده است.

این مطالعه شامل ۱۵ بیمار مبتلا به‌ام‌اس ثانویه - مرحله پیشرونده بیماری - ۳۸ تا ۵۷ ساله بود که همگی در شروع مطالعه به دلیل بیماری خود، سطح بالایی از ناتوانی را تجربه کرده بودند. سپس سلول‌های بنیادی عصبی به مغز بیماران تزریق مستقیم شد و در طول ۱۲ ماه آینده از نظر هرگونه عوارض جانبی، تغییرات در علائم و پیشرفت بیماری از نزدیک تحت نظر قرار گرفتند. آنها همچنین نیمی از دوره مشاهده، دارو‌هایی برای سرکوب سیستم ایمنی خود مصرف کردند.

سال بعد، مشخص شد که این درمان ایمن و قابل تحمل بوده است؛ هیچ مورد مرگ یا عوارض جانبی جدی وجود نداشت و در صورت بروز عوارض جانبی، آنها یا موقت یا برگشت‌پذیر بودند. با این حال، یافته کلیدی این بود که هیچ یک از بیماران دچار افزایش ناتوانی یا بدتر شدن علائم نشدند.

اینکه آیا این امر صرفاً به دلیل سلول‌های بنیادی عصبی است، باید در مطالعات بیشتر تأیید شود، اما محققان معتقدند مشاهدات دیگر آنها نشان می‌دهد که این درمان ممکن است بر پیشرفت بیماری تأثیر بگذارد. به عنوان مثال، برخی از بیماران کاهش حجم مغز را نشان دادند که با پیشرفت بیماری همبستگی خوبی دارد. محققان دریافتند که هرچه دوز سلول‌های بنیادی بالاتر باشد، این کاهش در طول زمان کمتر رخ می‌دهد.

این تیم همچنین تغییرات متابولیسم مغز - نحوه تولید انرژی - را طی ۱۲ ماه بررسی کرد، زیرا تحقیقات قبلی نشان داده است که متابولیسم تغییر یافته می‌تواند سلول‌های ایمنی را که به سیستم عصبی مرکزی در بیماری‌ام‌اس حمله می‌کنند، دوباره برنامه‌ریزی کند. آنها نشانه‌هایی یافتند که درمان با سلول‌های بنیادی بر متابولیسم تأثیر گذاشته و بنابراین ممکن است اثر ضد التهابی داشته باشد. هرچه دوز سلول‌های بنیادی بیشتر باشد، سطح اسید‌های چرب که مولکول‌های کلیدی در متابولیسم هستند، بیشتر می‌شود.

استفانو پلوچینو، یکی از رهبران این مطالعه، در بیانیه‌ای گفت: «من از یافته‌هایمان که گامی به سوی توسعه سلول‌درمانی برای‌ام‌اس است، بسیار دلگرم شده‌ام.» با این حال، نویسنده همچنین توضیح داد که دلایلی برای احتیاط در نتیجه‌گیری در مورد نتایج وجود دارد.

او گفت: «ما اذعان داریم که مطالعه ما محدودیت‌هایی دارد - این فقط یک مطالعه کوچک بود و ممکن است اثرات مخدوش‌کننده‌ای، مثلاً ناشی از دارو‌های سرکوب‌کننده سیستم ایمنی، وجود داشته باشد -، اما این واقعیت که درمان ما ایمن بود و اثر آن در طول ۱۲ ماه مطالعه ادامه داشت، به این معنی است که می‌توانیم به مرحله بعدی آزمایش‌های بالینی برویم.»

تخمین زده می‌شود که حدود ۲ میلیون نفر در سراسر جهان با بیماری‌ام‌اس زندگی می‌کنند که دو سوم آنها طی ۲۵ تا ۳۰ سال پس از تشخیص، به مرحله ثانویه و پیشرونده بیماری مبتلا می‌شوند. اگرچه مطالعه حاضر کوچک است، اما رویکرد‌های امیدوارکننده‌ای را بر اساس درمان با سلول‌های بنیادی برای درمان این بیماری بسیار ناتوان‌کننده نشان می‌دهد.

کیتلین آستبوری، مدیر ارتباطات پژوهشی انجمن‌ام‌اس، در پایان گفت: «این یک مطالعه بسیار کوچک و در مراحل اولیه بود و ما به آزمایش‌های بالینی بیشتری نیاز داریم تا مشخص شود که آیا این درمان تأثیر مفیدی بر این بیماری دارد یا خیر. اما این یک گام دلگرم‌کننده به سوی یک گزینه درمانی جدید برای برخی از افراد مبتلا به‌ام‌اس است.»