به گزارش مجله خبری نگار،یک مطالعه بزرگ نشان میدهد که نوشیدن آب چغندر غنی از نیترات میتواند فشار خون را در سالمندان کاهش دهد که این اثر ممکن است از طریق تغییرات در جمعیت باکتریهای ساکن در دهان حاصل شود.
این مطالعه که به صورت مقطعی و کارآزمایی بر روی گروه وسیعی از افراد سالمند انجام شد، نشان میدهد مصرف منظم آب چغندر با کاهش قابل اندازه گیری در فشار خون سیستولیک همراه بوده است. به نقل از مجله علمی بین المللی، پژوهشگران اشاره کردهاند که نیترات موجود در آب چغندر طی فرایندی توسط باکتریهای دهانی به نیتریت تبدیل و سپس در بدن به اکسید نیتریک تبدیل میشود؛ مادهای که نقش مهمی در گشادی عروق و تنظیم فشار خون دارد.
پژوهشگران در گزارش خود آوردهاند که تغییرات مشاهده شده در شاخصهای فشار خون با تغییراتی در ترکیب جامعه میکروبی دهان همزمان بوده است. به گفته نویسندگان مطالعه، افزایش نسبی گونههای باکتریایی خاصی که قادر به کاهش نیترات هستند میتواند مسیر تبدیل نیترات به نیتریت را تسهیل کند و بدین ترتیب تولید اکسید نیتریک در بدن را افزایش دهد. این مکانیسم میتواند توضیح دهنده اثر حفاظتی احتمالی آب چغندر بر فشار خون سالمندان باشد.
کاهش فشار خون در گروه سالمندان اهمیت بالایی دارد، زیرا پرفشاری خون یکی از عوامل اصلی خطر بروز بیماریهای قلبی عروقی شامل سکته قلبی و سکته مغزی است. سازمان جهانی بهداشت WHO فشار خون بالا را یکی از عوامل اصلی مرگ و ناتوانی در جهان معرفی کرده است و هر گونه مداخله غذایی یا دارویی که بتواند بار این بیماری را کاهش دهد از منظر سلامت عمومی حائز اهمیت است. بر همین اساس وزارت بهداشت نیز در برنامههای مربوط به پیشگیری از بیماریهای غیر واگیر بر اصلاح الگوی تغذیه و کنترل فشار خون تاکید دارد و نتایج چنین مطالعاتی میتواند در تدوین راهنماییهای تغذیهای برای گروههای پرخطر مورد استفاده قرار گیرد.
در این مطالعه، محققان ضمن تاکید بر نتایج مثبت، نسبت به تعمیم سریع یافتهها به تمام جمعیت هشدار دادهاند و یادآور شدهاند که نیاز به مطالعات طولی و کارآزماییهای بالینی بیشتر است تا اثرات بلند مدت، میزان دوز مؤثر، روش مطلوب آماده سازی و مسائل ایمنی به دقت بررسی شود. همچنین پژوهشگران توصیه کردهاند افراد سالمند پیش از تغییر رژیم غذایی یا مصرف منظم هر نوع مکمل غذایی با پزشک معالج یا تیم بهداشتی خود مشورت کنند، به خصوص کسانی که داروهای کاهش فشار خون یا داروهای نیترات دار مصرف میکنند.
پیشینه علمی نشان میدهد ارتباط میان نیترات رژیمی، میکروبیوم دهان و تولید اکسید نیتریک در سالهای اخیر مورد توجه قرار گرفته است و چندین مطالعه کوچکتر در جمعیتهای گوناگون تناسب مشابهی را گزارش کردهاند. با این حال، مطالعه حاضر به دلیل اندازه نمونه بزرگتر و ارزیابی همزمان ترکیب میکروبی دهان، اطلاعات تازهای درباره مکانیسمهای احتمالی در اختیار گذاشته است. گزارشگران علمی تاکید کردهاند که کیفیت آب چغندر، میزان نیترات و نحوه نگهداری و آماده سازی عصارهها میتواند بر نتیجه اثر بگذارد و نیاز به استانداردسازی نمونهها در پژوهشهای آینده وجود دارد.
از منظر کاربردی، نتایج این مطالعه میتواند در برنامههای پیشگیری سلامت جامعه موثر واقع شود؛ به ویژه در مراکز مراقبت از سالمندان و برنامههای توانبخشی که کنترل عوامل خطر قلبی عروقی اولویت دارد. در عین حال، مقامات بهداشتی از جمله وزارت بهداشت و سازمانهای مرتبط بهداشت عمومی موظف به بررسی شواهد جدید و ارائه راهنماییهای علمی مبتنی بر شواهد در خصوص مصرف مواد غذایی غنی از نیترات هستند تا منافع احتمالی به صورت ایمن و موثر به جمعیت هدف منتقل شود.
در خاتمه، محققان این مطالعه بر لزوم تداوم تحقیقات تاکید کرده و خواستار انجام آزمایشهای تصادفی دوسوکور و پیگیریهای بلند مدت برای سنجش اثرات بالینی و پیامدهای قلبی عروقی شدهاند. آنها همچنین یادآور شدهاند که تغییرات ساده در رژیم غذایی مانند افزودن آب چغندر ممکن است به عنوان یک مداخله مکمل در کنار درمانهای استاندارد پزشکی به بهبود کنترل فشار خون در سالمندان کمک کند، در صورتی که شواهد تکمیلی نتایج فعلی را تایید نماید.