ماموریت سخت «منیر»

به گزارش مجله خبری نگار/خراسان: درحالی که شرایط سیاسی پاکستان طی ماه‌های اخیر به دلیل اعتراضات خیابانی طرفداران عمران خان نخست‌وزیر سابق این کشور، پرالتهاب و متشنج دنبال می‌شود، کابینه پاکستان طی جلسه‌ای و بنا به پیشنهاد نخست وزیر، «عاصم منیر» را ضمن ارتقا به درجه ژنرالی به طوررسمی به عنوان هفدهمین فرمانده ارتش پاکستان معرفی کرد.

حال تعیین فرمانده جدید برای ارتش و کناررفتن ژنرال قمر جاوید باجوا در صدر اخبار تحولات این کشور قرار گرفته است. تحولی که با توجه به نقش و جایگاه برجسته ارتش در عرصه قدرت و سیاست پاکستان، پرسش‌هایی درباره تأثرات احتمالی این تغییر ایجاد کرده است. ژنرال باجوا در ۸ آذر ۱۳۹۵ به عنوان فرمانده ارتش انتخاب و سه سال پیش هم توسط عمران خان برای دومین دوره ریاست او تمدید شد. اکنون برخی منابع گفته‌اند که باجوا به دلیل اختلافات میان ارتش با احزاب «مسلم لیگ» و «تحریک انصاف» استعفا کرده است.

برکناری باجوا، درحالی است که او هفته گذشته در سخنانی تلویحاً به نقش مرکزی ارتش خود در سیاست اذعان کرد و گفت: زمان آن فرا رسیده است که همه سهم‌خواهی سیاسی خود را کنار بگذارند و از اشتباهات گذشته درس بگیرند و به جلو حرکت کنند. باجوا در شش سال گذشته حاکم بالفعل پاکستان بود و سیاست‌های این کشور را هدایت می‌کرد و در دوره او اختلافات بین عمران خان با دولت و ارتش به بالاترین سطح خود رسید. ارتش پاکستان همیشه به دخالت در امور سیاسی متهم است و به همین دلیل است که دولت‌ها در این کشور زود به زود تغییر می‌کنند.

بر این اساس، از بین ۳۰ نخست وزیر ۱۹ نفر از آن‌ها نتوانسته‌اند دوره پنج ساله خود را به اتمام برسانند و از طریق کودتای نظامی و سیاسی از دایره قدرت کنار گذاشته شده‌اند که همواره نقش ارتش موثر بوده است. در پاکستان جریانات حزبی با ارتش اختلاف نظر دارند، ولی در تصمیمات کلان مانند نحوه ارتباط با هند، افغانستان و ایران دولت‌ها پیرو تصمیمات فرماندهی ارتش هستند. همچنان که خود عمران خان بار‌ها ادعا کرده ارتش با توطئه آمریکا دولت او را ساقط کردند و شهبار شریف را روی کار آوردند. خان پس از ترور نافرجامش نیز، نخست‌وزیر و فرمانده ارتش را به دست داشتن در این اقدام متهم کرد و وعده داد که اعتراضات خیابانی را از سرخواهد گرفت.

در روز‌های اخیر نیز هزاران نفر از هوادارانش در شهر‌های مختلف پاکستان به خیابان‌ها آمده‌اند تا از رهبر خود حمایت کنند. اما خان روز یک شنبه پس از انتخاب فرمانده جدید ارتش گفت که فعلا برای جلوگیری از هرج و مرج اعتراضات هوادارانش را متوقف می‌کند. اقدامی که به نظر می‌رسد ارتباط میان رفتن باجوا و اعتراضات مردمی را برملا می‌کند. عاصم منیر میراث دار کشوری شده است که اقتصاد آن در آستانه فروپاشی قرار گرفته و تورم دورقمی بسیاری از کالا‌های اساسی را از دسترس مردم خارج کرده است.

سیل‌های ویرانگر اخیر بخش زیادی از کشاورزی کشور را زیر آب برده و از بعد سیاسی هم در افغانستان، طالبان قدرت گرفته است که برخلاف گذشته با اسلام آباد رابطه خوبی ندارد و با حامی خود زاویه پیدا کرده است. در این اوضاع آشفته بازار سیاسی، تحلیل گران انتظار دارند که ژنرال عاصم منیر باید راهی برای ترمیم شکاف‌هایی بیابد که بازگشت احتمالی عمران خان در صفوف ارتش ایجاد کرده و همچنین اعتماد عمومی را به تشکیلات نظامی بازگرداند.

کارشناسان پاکستانی بر این باورند که ژنرال منیر تمایلات سیاسی شناخته شده‌ای ندارد و در ارتش شهرت دارد که «با کتاب عمل می‌کند». بنابراین، آزمایش اصلی منیر نشان دادن عمل به تعهدی است که سلف او درباره بی‌طرف ماندن ارتش در سیاست داده است و چهره بدبینانه‌ای را که از ارتش توسط احزاب و حملات تند رسانه‌های اجتماعی ترسیم شده است، تغییر دهد.