سخنرانی رییس‌جمهور، آبی بر آتش شایعه‌ها

روزهای منتهی به هر رویداد مهمی طی ۷ سال گذشته آغشته به انواع حاشیه‌ها و شایعه‌ها درباره دولت، وزرا و رییس‌جمهوری بوده است و گفتار و رفتار مسئولان دولت تدبیر و امید هربار آبی بر آتش این شایعه‌های مکرر.

«روحانی در آستانه انتخابات و ۲۲ بهمن استعفا خواهد داد» تیتر برخی حساب‌های توییتری، کانال‌های خبری و حتی برخی رسانه‌های رسمی طی هفته گذشته بود و این گروه بی‌آنکه منبع مشخص یا دلیل خاصی برای خبر خود ارائه دهند، در پی بال و پر دادن به شایعه خود بودند. ادعای این گروه دلخوری روحانی از برخی روندها و در نتیجه کناره گرفتن او است در حالی که از همان لحظات نخست انتشار این شایعه نشانه‌های بی‌شماری از دروغ بودن آن هم منتشر شد. رییس‌جمهوری در ۲۲ بهمن مانند تمام ۴۰ سال سیاست‌ورزی خود از ایران و انقلاب و نظام دفاع کرد و همه را به آمدن در پای صندوق‌های رای تشویق. با این همه اما در آستانه انتخابات ندیدن این نشانه‌ها برای برخی جریان‌ها و گروه‌های سیاسی منافع بیشتری از دیدن و باور کردن آن دارد.

نشانه‌هایی که دیده نشد

همزمان با انتشار گسترده شایعه استعفای روحانی در روز ۲۲ بهمن، مسئولان دولتی و نهاد ریاست جمهوری آن را تکذیب کردند. نشانه‌های دیگری هم بودند که اکانت‌های تندرو و کانال‌های شایعه‌ساز آن را ندیدند. برنامه هیات دولت با حضور رییس‌جمهوری در سایت ریاست‌جمهوری منتشر شده و سازمان تبلیغات اسلامی هم سخنران روز راهپیمایی ۲۲ بهمن را حسن روحانی اعلام کرده بود. این دو رویداد گرچه بارها در روی داده بود اما باز هم بارها مورد تاکید مسئولان امر و حتی برخی خبرگزاری‌های اصولگرا قرار گرفت.  

«علی ربیعی» سخنگوی دولت در واکنش به این شایعه در توییتی نوشت: دولت تدبیر و امید تحت ریاست رییس‌ جمهور تا مرداد ۱۴۰۰ در خدمت ملت، پای پیمان خود خواهد ایستاد. نارسایی‌ها و گلایه‌ها را باید شنید، به رسمیت شناخت و برای رفع آنها و جلب رضایت هرچه بیشتر مردم از پا نایستاد. وی در توییتی دیگر تصریح کرده است: «چهل و یک سال پیش در حماسه ۲۲ بهمن سال ۱۳۵۷ به دنیا پیام دادیم که تعیین سرنوشت خود را به دیگران نخواهیم سپرد.»

«علیرضا معزی» معاون اطلاع رسانی دفتر رییس جمهور استعفا رییس‌جمهوری را شایعه‌ای تکراری و فاقد خلاقیت دانست و در حساب توئیتری خود نوشت: از شایعه‌سازانی که چندین صفحه دیالوگ‌ تخیلی و مهیج می‌نوشتند و حتی میزانسن هم می‌چیدند واقعا بعید بود به این سطح تنزل کنند. برای پوشاندن دعوای دولیستی‌ها و مشاجره بی‌لیست‌ها، به شایعات خلاقانه‌تری نیاز است.

«حسام الدین آشنا» مشاور رییس جمهوری هم در واکنش به این شایعه‌ها در حساب توییتری خود نوشت: «شایعه سازی سازماندهی شده در باره/علیه مقامات عالی با هدف بی‌ثبات سازی کشور اقدامی ضد انقلابی و دارای تبعات ضد امنیتی است. اگرچه زم در حال محاکمه است ولی ظاهرا هنوز شبکه‌ او یا شبکه‌های مشابه ولی پنهان‌کارتر هنوز فعال هستند.»

بنرهای وحدت شکن روز وحدت

شایعه‌ استعفای رئیس‌جمهوری که با تیترهای عجیب در کانال‌ها منتشر می‌شد و تا لحظه سخنرانی حجت‌الاسلام روحانی هم ادامه داشت، روز راهپمایی وحدت‌آفرین ۲۲ بهمن به عامل وحدت‌شکنی تبدیل شد. بنرها و پوسترهایی در برخی مسیرهای راهپمایی دیده می‌شد که تصویر کوهنوردی رییس‌جمهوری بود و جمله‌ای دروغ با این مضمون که در سیل و زلزله نقطه‌ای از ایران رییس‌جمهوری در نقطه دیگری در حال تفریح بوده است! یا دست‌نوشته‌ای که محل سکونت رییس‌جمهوری را اشرافی توصیف کرده بود یا شعارهایی که علیه روحانی، وزیرامور خارجه و دولت در مسیر راهپیمایی داده می‌شد. همه و همه نشان از تداوم تدارک حمله به دولت و رئیس‌جمهوری داشت که از شب‌ها و روزهای گذشته در کانال‌های خبری و گروه‌های پیدا و پنهان پخش می‌شد. در اجرای برخی نمایش‌های طنز هم حتی کنایه‌های انتقادی به عملکرد دولت دیده و شنیده می‌شد.

رییس‌جمهوری دلگیر است یا انتخابات نزدیک است؟

اکانت‌های توییتری تندرو درصدد اختلاف افکنی میان مسئولان کشور هستند و تفاوت چندانی هم نمی‌کند که این اختلاف‌سازی میان چه کسانی باشد؟ این عده معتقدند روحانی از برخی سخنان و اقدامات گله‌مند است و تمایلی به ادامه کار ندارد. این در حالی است که رییس‌جمهوری دستکم طی یک ماه چندین سخنرانی در جمع مردم، هیات دولت و مناسبت‌های مختلف انجام داده و در همه آن‌ها تاکید کرده است که حفظ وحدت میان مسئولان عامل اعتماد مردم و نجات‌بخش کشور است.

تندورها رئیس‌جمهوری را به دلیل انتقاد از برخی رویه‌های نظارتی در انتخابات متهم به کاستن از شور انتخاباتی و دلسرد ساختن مردم می‌کنند این درحالی است که روحانی در سخنرانی امروز خود بار دیگر تاکید کرده است: «به خاطر این اقدام یا آن اقدام با صندوق رای قهر نکنیم، انتخابات و صندوق رای منجی ما است، ما در دهه پنجم انقلاب که یکسال آن گذشت و وارد سال دوم می‌شویم اصلاحات بسیاری در این کشور باید انجام شود. نظام جمهوری ما باید نو شود. نوسازی شود، سالم‌تر و شکوفاتر شود در سایه رای، حضور و انتخابات شما.»

رییس‌جمهوری پیش از این و در ۱۶ آبان ماه هم در آیین پایانی سی‌وهفتمین جایزه کتاب سال و بیست‌و هفتمین جایزه جهانی کتاب سال جمهوری اسلامی ایران در تالار وحدت، گفت: «نه تنها کتاب بلکه یک نهاد و دولت هم قابل نقد است، حتی تمام نهادها قابل نقد هستند، ما نهاد و جمعی را که بگوییم نقد بر آن جایز نباشد در کشور و در دنیا نداریم و اگر نقد به حقی داریم، باید نقد کنیم. اما این نقد ما به آن معنا نیست که مردم از مسیری که باید پیش بروند و حقوقی که پیش روی آنها است، صرفنظر کنند و یا خسته و دلسرد بشوند. ما باید مسیرمان را ادامه بدهیم و تردید نداریم که در این مسیر پیروز هستیم.»

مرور سخنان رییس‌جمهوری طی هفته‌ها و روزهای گذشته نشان می‌دهد که او نه تنها قصد کنار رفتن از مسئولیت خود را ندارد بلکه در پی شکوفایی و نوسازی نظام جمهوری اسلامی در سایه مردم و صندوق‌های رای است. روحانی دلخور نیست اما برخی اکانت‌های تندرو رقیب‌اش در این آرزو خیال‌پردازی می‌کنند.

چرایی این نوع برخورد هم می‌تواند محل سوال باشد و شاید نزدیک‌ترین پاسخ به آن نزدیکی ایام انتخابات و جدل‌های ناتمام اما درونی یک جریان سیاسی. جریانی که گرچه رقیبی در میدان ندارد اما دعواهای مختلف سهم‌خواهانه‌ای را تجربه می‌کند که نیازمند پوششی برای گذاشتن بر روی آن‌هاست و چه دیواری کوتاه‌تر از دولت و رئیس‌جمهوری که دست‌مایه دروغ‌های بزرگ و کوچک آن‌ها شود.

همانگونه که آشنا مشاور رییس‌جمهوری هم در توئیت خود اشاره کرده است برخی در تداوم سبک آمدنیوزی، هر خبر فیکی را منتشر کرده و بر اساس آن شروع به تحلیل و رایزنی می‌کنند و این در درازمدت اعتماد مردم به همه افراد و جریان‌ها را از میان می‌برد و در آتش دروغ افروخته شده، «تر و خشک» باهم می‌سوزند.

شوک‌های غیراخلاقی به یک جامعه اخلاقی

مردم در راهپمایی ۲۲ بهمن امسال نشان دادند که با وجود تمام مشکلاتی که در کشور وجود دارد اخلاق‌مدارانه در حراست از انقلاب خود در میدان حاضر می‌شوند. این درحالی است که شایعات بی‌اساسی مانند استعفای رییس‌جمهوری می‌تواند بر افکار عمومی و روان جامعه تبعات خطرناکی داشته باشد که ایجاد ناامنی و بی اعتمادی به شرایط کشور یکی از آن‌هاست. مدعیان حمایت از مردم در حالی به دروغ شوک‌های غیراخلاقی به جامعه وارد می‌کنند که جامعه هنوز در شوک رویدادهای چند ماه گذشته است و تاب و توانی برای پذیرش و حتی درنگ درباره این نوع اخبار را ندارد.

منبع: ایرنا