یک متخصص رگ‌شناسی و یک درمانگر خطرات ترومبوز را در حین کار بی‌تحرک توضیح دادند

به گزارش مجله خبری نگار، ساعات طولانی پشت میز نشستن و بی‌تحرکی، خطر ترومبوز را افزایش می‌دهد، اما افراد سالم بدون عوامل خطر برای پیشگیری نیازی به جوراب‌های فشاری ندارند - حرکت منظم کافی است. ماکسیم کازانسکی، جراح قلب و عروق، متخصص رگ‌شناسی، جراح اندوواسکولار و متخصص سونوگرافی در مرکز بهداشت اسکاندیناوی، و آناستازیا سامویلووا، پزشک خانواده و متخصص داخلی، با ایزوستیا در مورد چگونگی محافظت از رگ‌ها در حین کار بی‌تحرک صحبت کردند.

چرا کار بی‌تحرک خطر ترومبوز را افزایش می‌دهد؟

خون از پا‌ها برخلاف جاذبه به قلب بالا می‌رود و عضلات ساق پا بازیگران کلیدی در اینجا هستند. با هر قدم، آنها رگ‌های عمقی را فشرده کرده و خون را به سمت بالا می‌رانند، در حالی که دریچه‌ها از بازگشت آن به پایین جلوگیری می‌کنند. این سیستم پمپ عضلانی-وریدی نامیده می‌شود. با این حال، با نشستن طولانی مدت، عملاً عملکرد آن متوقف می‌شود.

کازانسکی توضیح داد: «وقتی فرد ساعت‌ها می‌نشیند، این پمپ به سختی کار می‌کند. خون در رگ‌های ساق پا کندتر حرکت می‌کند و راکد می‌ماند و زانو‌های خمیده و لبه صندلی رگ‌ها را بیشتر فشرده می‌کنند.»

ساموئیلوا، به نوبه خود، خاطرنشان کرد که کار بی‌تحرک حکم اعدام نیست، اما نیاز به حرکت آگاهانه دارد، زیرا رگ‌های پا‌ها پمپ مخصوص به خود را ندارند و عملکرد آنها توسط عضلات ساق پا انجام می‌شود که به ندرت در مطب استفاده می‌شوند.

جریان خون آهسته، همراه با آسیب به دیواره رگ و افزایش لخته شدن خون، یکی از سه شرط کلاسیک برای ترومبوز است. بنابراین، در یک فرد سالم، بی‌حرکتی به تنهایی به ندرت منجر به لخته شدن خون می‌شود - وقتی با سایر عوامل خطر همراه شود، خطرناک می‌شود. لخته خون در یک دقیقه تشکیل نمی‌شود: خطر در طول ساعت‌ها بی‌تحرکی تجمع می‌یابد، لخته به تدریج رشد می‌کند و علائم اغلب چند روز پس از نشستن طولانی مدت ظاهر می‌شوند.

چند ساعت سر میز نشستن خطرناک است و چه کسی به لباس بافتنی نیاز دارد؟

هیچ آستانه جهانی وجود ندارد که در آن خطر به طور ناگهانی افزایش یابد - با هر ساعت عدم فعالیت، به تدریج افزایش می‌یابد. یک راهنمای خوب، پرواز یا سفر طولانی است: خطر پس از بیش از چهار ساعت نشستن بی‌حرکت افزایش می‌یابد و خطر ترومبوز تقریباً دو برابر می‌شود، اگرچه برای یک فرد سالم پایین است.

در محل کار، مدت زمانی که یک فرد بدون استراحت می‌نشیند، اهمیت بیشتری دارد. یک تصویر نگران‌کننده چیزی شبیه به این است: ۱۰ ساعت یا بیشتر در روز پشت میز در محل کار و پشت کامپیوتر در خانه، دو تا سه ساعت متوالی بدون بلند شدن از جای خود. یک عادت سالم بسیار ساده‌تر است: حداقل ساعتی یک بار از جای خود بلند شوید و چند دقیقه راه بروید.

کازانسکی خاطرنشان کرد: «یک فرد سالم بدون عوامل خطر، برای جلوگیری از ترومبوز در محل کار نیازی به جوراب‌های فشاری ندارد؛ همین که در طول روز حرکت کند، کافی است.»

پوشیدن جوراب برای کسانی که از قبل در معرض خطر بیشتری هستند توصیه می‌شود: افرادی که سابقه ترومبوز، جراحی یا آسیب اخیر، سرطان یا بارداری دارند. این خطر همچنین پس از زایمان، در هنگام استفاده از دارو‌های ضدبارداری هورمونی یا درمان جایگزینی هورمون، در افرادی که چاقی شدید دارند و مستعد لخته شدن خون هستند، بیشتر است. برای افرادی که واریس دارند و عصر‌ها متورم می‌شوند، اغلب جوراب برای درمان خود رگ‌ها انتخاب می‌شود.

موارد منع مصرف نیز وجود دارد: اگر شریان‌های پا تنگ شده باشند، فشرده‌سازی خطرناک است، زیرا باعث اختلال در خون‌رسانی ضعیف فعلی می‌شود. در موارد نوروپاتی که حساسیت پا را کاهش می‌دهد، مانند دیابت، احتیاط لازم است، زیرا ممکن است فرد متوجه ساییدگی یا انقباض نشود. جوراب نباید روی پوست آسیب‌دیده یا زخم‌های باز پوشیده شود. بهتر است اولین جفت جوراب خود را با کمک یک متخصص رگ‌شناسی انتخاب کنید.

کدام لباس بافتنی را انتخاب کنیم؟

برای پیشگیری در حین کار نشسته، جوراب‌های ساق بلند معمولاً کافی هستند: خون بیشتر در ساق پا جمع می‌شود، بنابراین این گزینه برای نشستن طولانی مدت توصیه می‌شود. جوراب ساق بلند و جوراب شلواری زمانی مورد نیاز است که رگ‌های واریسی بالای زانو وجود داشته باشند یا وقتی پزشک پس از معاینه تشخیص دهد.

برای استفاده روزمره، جوراب‌های پیشگیری‌کننده یا جوراب‌های فشاری کلاس I توصیه می‌شوند، همانطور که روی بسته‌بندی ذکر شده است. جوراب‌های کلاس II و بالاتر، جوراب‌های درمانی محسوب می‌شوند و توسط متخصص رگ‌های واریسی بر اساس نیاز بیمار تجویز می‌شوند. اندازه صحیح بر اساس دور مچ پا و ساق پا انتخاب می‌شود و انتخاب صحیح جوراب بسیار مهم است: جوراب‌های خیلی تنگ یا کش‌هایی که به پایین می‌لغزند، پا را از زیر زانو منقبض می‌کنند و ضررشان بیشتر از فایده‌شان است.

سامویلوا تأکید کرد: «توصیه من جوراب‌های فشاری است، اما نه از آن نوعی که از فروشگاه لباس زیر زنانه می‌خرید. بلکه، جوراب‌های فشاری درجه پزشکی هستند که توسط یک متخصص رگ‌شناسی بر اساس اندازه‌ها و درجه فشار شما تنظیم می‌شوند. فشار نادرست کمکی نمی‌کند، بلکه در واقع مضر است.»

او همچنین توصیه می‌کند از پوشیدن کفش‌های پاشنه بلند و کفش‌های پاشنه‌بلند تنگ خودداری کنید و کفش‌هایی با پاشنه ثابت ۳ تا ۴ سانتی‌متر و پنجه پهن بپوشید تا انگشتان پا بتوانند حرکت کنند، در غیر این صورت پمپ عضلانی پا مسدود می‌شود. مرتب کردن فضای خود نیز مهم است: یک زیرپایی، لباس‌های گشاد بدون بند‌های کشی تنگ و اجتناب از روی هم انداختن پاها.

در عمل، کافی است حداقل ساعتی یک بار از جایتان بلند شوید و چند دقیقه راه بروید. در حالی که پشت میزتان هستید، ساق پاهایتان را بکشید: انگشتان پایتان را به سمت خودتان و دور از خودتان بکشید، از پاشنه به پنجه بچرخید و پاهایتان را بچرخانید. سامویلوا همچنین «پمپاژ»، «دوچرخه سواری» و نگه داشتن عضلات ران به مدت پنج ثانیه را توصیه می‌کند.

سامویلوا خاطرنشان کرد: «هر یک ساعت از خواب بیدار شوید، زنگ ساعت خود را تنظیم کنید، و آن دو یا سه دقیقه پیاده‌روی برای آب یا فقط قدم زدن در راهرو از هر وسیله الکترونیکی دیگری مهم‌تر است.»

اگر مستعد ترومبوز هستید، از ماساژ شدید ساق پا خودداری کنید، زیرا می‌تواند لخته را از بین ببرد. فقط نوازش و مالش ملایم به سمت بالا بی‌خطر است. پزشک استفاده از تفنگ ماساژ ساق پا را بدون مشورت با پزشک توصیه نمی‌کند. ماساژ پنوماتیک به شکل چکمه‌های فشاری مؤثر است، اما پد‌های ماساژ گرفتگی رگ‌های عمقی را برطرف نمی‌کنند. اگر واریس دارید، سابقه ترومبوز دارید یا هورمون مصرف می‌کنید، قبل از انجام فشرده‌سازی و تمرینات با یک متخصص رگ‌های واریسی مشورت کنید.

تغییرات در یک پا باید نگران کننده باشد: تورم ساق پا یا کل پا، درد مبهم در ساق پا یا ران، پوست داغ، قرمز یا تیره. در صورت بروز این علائم، سونوگرافی وریدی باید در همان روز انجام شود. در صورت تنگی نفس ناگهانی، درد قفسه سینه هنگام استنشاق یا سرفه خونی با آمبولانس تماس بگیرید - این موارد ممکن است نشان دهنده آمبولی ریوی باشد. باید از رانندگی اجتناب شود. سنگینی در هر دو پا و تورم مچ پا در عصر که پس از استراحت شبانه برطرف می‌شود، دلایلی برای مراجعه به یک متخصص رگ است.