کدام سیگار‌ها آلاینده‌ترند؟ تفاوت عجیب یک برند در ترکیه و آلما

به گزارش مجله خبری نگار،پژوهشگران دانشگاه گوته فرانکفورت اعلام کردند این نخستین مطالعه‌ای است که انتشار ذرات معلق از سیگار‌های فروخته‌شده در ترکیه را بررسی می‌کند.

مقایسه سیگار‌های ترکیه و آلمان چگونه انجام شد؟

در این پژوهش ۱۱ محصول تهیه‌شده از ترکیه، چهار محصول تهیه‌شده از آلمان و یک سیگار مرجع ساخت آمریکا که در مطالعات علمی استفاده شده است، بررسی شدند. از هر محصول بین ۲۳ تا ۳۰ نخ سیگار آزمایش شد و در مجموع ۴۰۲ نخ سیگار مورد بررسی قرار گرفت.

سیگار‌ها در کابینی بسته با حجم ۲.۸۸ مترمکعب و با استفاده از یک دستگاه خودکار به جای فرد سیگاری مصرف شدند. پس از دو پک نخست، از هر سیگار هفت پک استاندارد با فاصله زمانی یک دقیقه گرفته شد. هر پک ۴۰ میلی‌لیتر حجم و سه ثانیه طول داشت.

سیگار پس از چهار دقیقه خاموش شد، اما اندازه‌گیری هوای داخل کابین در مجموع ۱۰ دقیقه ادامه پیدا کرد.

این دستگاه علاوه بر دود اصلی که فرد سیگاری به داخل می‌کشد و بیرون می‌دهد، دود جانبی ناشی از سوختن مستقیم سیگار را نیز وارد کابین می‌کرد. طبق گفته پژوهشگران، حدود ۸۵ درصد دود مورد استنشاق در مواجهه با دود دست دوم از همین دود جانبی تشکیل می‌شود.

بیشترین انتشار ذرات مربوط به محصولات ترکیه بود

در آزمایش‌ها، میانگین غلظت PM۱۰ بین ۱۰۴۴ تا ۱۶۷۷ میکروگرم در هر مترمکعب بود. غلظت PM۲.۵ نیز بین ۱۰۴۳ تا ۱۶۷۵ و غلظت PM۱ بین ۹۹۴ تا ۱۵۴۸ میکروگرم در هر مترمکعب اندازه‌گیری شد.

بیشترین میانگین مقادیر در Parliament Night Blue تهیه‌شده از ترکیه مشاهده شد. غلظت PM۱۰ در این محصول به ۱۶۷۷، PM۲.۵ به ۱۶۷۵ و PM۱ به ۱۵۴۸ میکروگرم در هر مترمکعب رسید.

کمترین نتایج مربوط به Camel Yellow تهیه‌شده از آلمان بود که در آن ۱۰۴۴ میکروگرم PM۱۰، ۱۰۴۳ میکروگرم PM۲.۵ و ۹۹۴ میکروگرم PM۱ در هر مترمکعب اندازه‌گیری شد.

همچنین هر پنج محصولی که بالاترین میزان انتشار PM۱۰ و PM۲.۵ را داشتند، از ترکیه تهیه شده بودند. پس از Parliament Night Blue، محصولات L&M Red Label، Muratti Rosso، Camel Yellow و Lark Blue قرار گرفتند. میانگین غلظت PM۲.۵ این محصولات بین ۱۵۱۵ تا ۱۶۷۵ میکروگرم در هر مترمکعب بود.

میزان ذرات در آزمایش به ۱۱۲ برابر مقدار توصیه‌شده رسید

PM۱۰ به ذراتی با قطر ۱۰ میکرومتر یا کمتر، PM۲.۵ به ذراتی با قطر ۲.۵ میکرومتر یا کمتر و PM۱ به ذراتی با قطر یک میکرومتر یا کمتر گفته می‌شود. هرچه ذرات کوچک‌تر باشند، می‌توانند به بخش‌های عمیق‌تر دستگاه تنفسی برسند.

سازمان جهانی بهداشت توصیه می‌کند میانگین ۲۴ ساعته PM۲.۵ در هوای محیط بیرون از ۱۵ میکروگرم در هر مترمکعب بیشتر نشود. بالاترین مقدار ثبت‌شده در این آزمایش از نظر عددی حدود ۱۱۲ برابر این مقدار بود.

با این حال، این دو عدد مستقیماً قابل مقایسه نیستند. مقدار پژوهش مربوط به اندازه‌گیری ۱۰ دقیقه‌ای در یک کابین بسته است، در حالی که مقدار توصیه‌شده سازمان جهانی بهداشت میانگین ۲۴ ساعته برای هوای بیرون از ساختمان است.

در یک برند مشابه، اختلاف انتشار ذرات به ۵۱ درصد رسید

یکی از مهم‌ترین یافته‌های پژوهش به مقایسه چهار محصول مشابه تهیه‌شده از ترکیه و آلمان مربوط می‌شود. تمام محصولات آلمانی نسبت به نمونه‌های متناظر ترکیه‌ای ذرات کمتری منتشر کردند.

برای PM۱۰، میزان انتشار محصولات آلمان ۳.۶ تا ۵۱ درصد کمتر بود.

برای PM۲.۵، این اختلاف بین ۳.۶ تا ۵۰ درصد بود.

برای PM۱، محصولات آلمان ۴.۴ تا ۴۸ درصد انتشار کمتری داشتند.

بیشترین اختلاف در Camel Yellow مشاهده شد. میزان PM۲.۵ در نمونه تهیه‌شده از ترکیه ۱۵۶۹ میکروگرم در هر مترمکعب و در نمونه آلمان ۱۰۴۳ میکروگرم بود؛ بنابراین نمونه ترکیه‌ای تقریباً ۵۰ درصد PM۲.۵ بیشتری منتشر کرد.

در محصول L&M، نمونه ترکیه‌ای حدود ۲۸ درصد PM۱۰ بیشتری نسبت به نمونه آلمان تولید کرد. این اختلاف برای Davidoff حدود ۱۳ درصد و برای Marlboro حدود ۳.۶ درصد بود.

چرا سیگار‌های یک برند می‌توانند متفاوت باشند؟

پژوهشگران احتمال می‌دهند تفاوت میان محصولات کشور‌ها به عواملی مانند ترکیب تنباکو، مواد افزودنی، کاغذ و طراحی فیلتر مربوط باشد. با این حال، آزمایش انجام‌شده مشخص نمی‌کند کدام‌یک از این عوامل باعث ایجاد تفاوت شده است.

Bülent İnce، رئیس هیئت‌مدیره انجمن کارشناسان تنباکو، معتقد است توضیح این اختلاف با ماشین‌آلات تولید دشوار است. به گفته او، تفاوت زیادی میان سیگار فروخته‌شده در آلمان و ترکیه از نظر فناوری تولید نمی‌تواند وجود داشته باشد و هر دو از ماشین‌آلات پیشرفته مشابه استفاده می‌کنند.

او می‌گوید در نتیجه، شیوه خرد کردن و فرایند تخمیر نمی‌تواند برای یک برند یکسان عامل تفاوت باشد.

با این حال، سیگار‌هایی که با یک نام تجاری در کشور‌های مختلف عرضه می‌شوند، می‌توانند ترکیبات متفاوتی داشته باشند. İnce توضیح می‌دهد که کشور‌ها ممکن است برای سیگار‌های عرضه‌شده در بازار داخلی شرایط متفاوتی تعیین کنند و همین موضوع تولیدکنندگان را به استفاده از فرمول‌های متفاوت تنباکو سوق دهد.

او به قانون ۳۰ درصد در ترکیه اشاره می‌کند: «برای مثال در ترکیه قانون ۳۰ درصد وجود دارد. در محصولاتی که برند‌ها برای بازار داخلی عرضه می‌کنند، حداقل ۳۰ درصد از کل تنباکوی مورد استفاده، در هر دسته، باید در ترکیه تولید شده باشد.»

قانون ۳۰ درصد تنباکوی تولیدشده در ترکیه چیست؟

محاسبه این سهم بر اساس هر برند یا بسته سیگار انجام نمی‌شود، بلکه معیار، تولیدکننده است.

بر اساس قانون شماره ۴۷۳۳، تولیدکنندگان باید در سیگار‌هایی که طی یک سال تقویمی برای عرضه در بازار داخلی تولید یا وارد می‌کنند، دست‌کم ۳۰ درصد از کل تنباکوی مصرف‌شده را از تنباکوی تولیدشده در ترکیه تأمین کنند.

دسته‌های سیگار، تنباکوی قلیان، تنباکوی خردشده برای پیچیدن و تنباکوی پیپ جداگانه محاسبه می‌شوند؛ بنابراین ممکن است یک شرکت در برخی انواع سیگار کمتر از ۳۰ درصد و در برخی دیگر بیشتر از این میزان تنباکوی داخلی استفاده کند و در مجموع شرط سالانه را رعایت کند.

در نتیجه، قانون الزام نمی‌کند که هر سیگار به‌صورت جداگانه حتماً ۳۰ درصد تنباکوی داخلی داشته باشد.

همچنین عبارت به‌کاررفته در مقررات «تنباکوی ترکی» نیست، بلکه «تنباکوی تولیدشده در ترکیه» است؛ بنابراین گونه‌هایی مانند Virginia یا Burley که در ترکیه کشت شوند نیز می‌توانند در این سهم قرار بگیرند.

رئیس‌جمهور ترکیه اختیار دارد این نسبت را تا ۱۵ درصد کاهش دهد یا تا ۴۵ درصد افزایش دهد.

در قوانین فدرال تنباکوی آلمان، سهمیه‌ای مشابه برای استفاده از تنباکوی داخلی وجود ندارد. این تفاوت می‌تواند امکان تولید سیگار‌های یک برند با ترکیب‌های متفاوت برای بازار ترکیه و آلمان را فراهم کند.

با این حال، در این پژوهش نوع تنباکو، نسبت ترکیب‌ها و مواد افزودنی سیگار‌ها بررسی نشده است؛ بنابراین نمی‌توان میان قانون ۳۰ درصد و انتشار بالاتر ذرات، رابطه علت و معلولی مستقیم برقرار کرد.

اندازه‌گیری PM برای تولیدکنندگان سیگار الزامی نیست

در ترکیه و آلمان، محدودیت انتشار برای هر نخ سیگار به موادی مانند قطران، نیکوتین و مونوکسید کربن محدود است.

یک سیگار عرضه‌شده در بازار نمی‌تواند بیش از ۱۰ میلی‌گرم قطران، یک میلی‌گرم نیکوتین و ۱۰ میلی‌گرم مونوکسید کربن منتشر کند.

تولیدکنندگان علاوه بر این مقادیر، در صورت در اختیار داشتن اطلاعات مربوط به «سایر انتشارها» نیز باید این اطلاعات را ارائه کنند. با این حال، مقررات مشخصی که اندازه‌گیری PM۱، PM۲.۵ و PM۱۰ را اجباری کند، برای آنها سقف تعیین کند یا تولیدکننده را ملزم به درج این مقادیر روی بسته‌بندی کند، وجود ندارد.

بر اساس مقررات محصولات دخانی، مسئولیت ارائه اطلاعات اعلام‌شده به عموم بر عهده وزارت کشاورزی و جنگلداری ترکیه است. با این حال، در زمان انتشار اطلاعات، حفاظت از اسرار تجاری نیز در نظر گرفته می‌شود.

حدود ۹۵ درصد دود از ذرات PM۱ تشکیل شده است

در این پژوهش مشخص شد بخش بسیار بزرگی از دود همه محصولات را کوچک‌ترین ذرات تشکیل می‌دهند. سهم PM۱ از کل PM۱۰ بین ۹۲.۳ تا ۹۵.۳ درصد بود.

به بیان ساده، از نظر جرم، در هر ۱۰۰ ذره موجود در دود سیگار دست‌کم ۹۲ ذره در گروه ذراتی با قطر کمتر از یک میکرومتر قرار داشتند.

سازمان جهانی بهداشت برای PM۱ مقدار حدی جداگانه‌ای تعیین نکرده است.

با این حال، Doç. Dr. Pınar Mutlu، مدیر مرکز کاربرد و پژوهش مبارزه با اعتیاد دانشگاه Çanakkale Onsekiz Mart و متخصص بیماری‌های ریه، می‌گوید این ذرات می‌توانند به بخش‌های عمیق ریه برسند.

او همچنین هشدار می‌دهد که دستگاه مورد استفاده در پژوهش قادر به اندازه‌گیری ذرات کوچک‌تر از ۰.۲۵ میکرومتر نبود؛ بنابراین ذرات کوچک‌تر ممکن است به‌طور کامل در این ارزیابی لحاظ نشده باشند.

ذرات دود سیگار می‌توانند سمی و سرطان‌زا باشند

Mutlu تأکید می‌کند اهمیت ذرات کوچک فقط به اندازه آنها مربوط نیست. این ذرات بخشی از یک آئروسل پیچیده هستند که مواد سمی و سرطان‌زای متعدد موجود در دود سیگار را نیز حمل می‌کند.

به گفته او، این ذرات می‌توانند به مجاری تنفسی عمیق و آلوئول‌ها برسند و فرایند‌هایی مانند استرس اکسیداتیو، التهاب، اختلال عملکرد عروق و افزایش تمایل به لخته شدن خون را تحریک کنند.

مواجهه کوتاه‌مدت با این ذرات با موارد زیر ارتباط دارد:

تحریک چشم و مجاری تنفسی

سرفه

تنگی نفس

تشدید علائم آسم و بیماری انسدادی مزمن ریه یا COPD

تغییر در ضربان قلب و عملکرد عروق

افزایش خطر حمله قلبی و اختلال ریتم قلب در افراد حساس

مواجهه مکرر و طولانی‌مدت نیز می‌تواند بر رشد ریه و عملکرد تنفسی اثر منفی بگذارد، به بیماری‌های مزمن تنفسی و قلبی‌عروقی کمک کند و خطر ابتلا به سرطان ریه را افزایش دهد.

سیگار کشیدن در خودرو برای کودکان خطر بیشتری دارد

حجم کابین مورد استفاده در این آزمایش به حجم داخلی یک خودروی کوچک نزدیک بود. به همین دلیل، پژوهشگران به‌طور ویژه درباره سیگار کشیدن داخل خودرو هشدار می‌دهند.

Mutlu می‌گوید در خودرویی که پنجره‌ها و سیستم تهویه آن بسته باشد، سرنشینان می‌توانند در مدت کوتاهی در معرض مقدار زیادی از ذرات ریز قرار بگیرند.

او تأکید می‌کند کودکان، زنان باردار، سالمندان و افراد مبتلا به بیماری‌های قلبی یا ریوی باید به‌طور ویژه در برابر این مواجهه محافظت شوند.

سؤالات متداول

آیا سیگار‌های یک برند در ترکیه و آلمان دقیقاً یکسان هستند؟

لزوماً نه. ترکیب تنباکو، مواد افزودنی، کاغذ و طراحی فیلتر می‌تواند میان بازار‌های مختلف متفاوت باشد. این پژوهش نیز نشان داد انتشار ذرات میان برخی نمونه‌های یک برند متفاوت است.

کدام سیگار بیشترین میزان ذرات را در این پژوهش منتشر کرد؟

در میان محصولات بررسی‌شده، Parliament Night Blue تهیه‌شده از ترکیه بالاترین میانگین غلظت PM۱۰، PM۲.۵ و PM۱ را داشت.

PM۱، PM۲.۵ و PM۱۰ چه تفاوتی دارند؟

PM۱۰ شامل ذرات با قطر ۱۰ میکرومتر یا کمتر است. PM۲.۵ به ذرات ۲.۵ میکرومتر یا کمتر و PM۱ به ذرات یک میکرومتر یا کمتر گفته می‌شود. ذرات کوچک‌تر می‌توانند به بخش‌های عمیق‌تر دستگاه تنفسی برسند.

آیا قانون ۳۰ درصد ترکیه باعث افزایش انتشار ذرات سیگار می‌شود؟

این پژوهش چنین رابطه علت و معلولی را ثابت نکرده است. قانون ۳۰ درصد می‌تواند باعث تفاوت در ترکیب محصولات بازار‌های مختلف شود، اما نوع تنباکو، نسبت ترکیب‌ها و مواد افزودنی در این مطالعه بررسی نشده‌اند.

آیا سیگار کشیدن در خودرو می‌تواند میزان زیادی از ذرات ریز ایجاد کند؟

بله. پژوهشگران با توجه به حجم کابین آزمایش هشدار داده‌اند که در خودروی بسته، سرنشینان می‌توانند در مدت کوتاهی در معرض مقدار زیادی از ذرات ریز دود سیگار قرار بگیرند.

جمع‌بندی

سیگار‌های ترکیه در این پژوهش در برخی موارد ذرات معلق بیشتری نسبت به نمونه‌های مشابه فروخته‌شده در آلمان منتشر کردند. اختلاف میان برخی محصولات یک برند به ۵۱ درصد رسید و بخش عمده ذرات اندازه‌گیری‌شده نیز در گروه PM۱ قرار داشت.

با این حال، نتایج پژوهش نشان نمی‌دهد که یک عامل مشخص مانند قانون ۳۰ درصد مستقیماً باعث افزایش انتشار شده است. برای مشخص شدن علت تفاوت، بررسی دقیق‌تر ترکیب تنباکو، مواد افزودنی، کاغذ و فیلتر محصولات ضروری است. 

منبع: فوت و فن