محققان فاش کرده‌اند که میمون‌ها ممکن است توانایی تخیل داشته باشند

به گزارش مجله خبری نگار،دانشمندان مدت‌هاست که تلاش می‌کنند مشخص کنند که آیا میمون‌ها قوه تخیل دارند یا خیر. همانطور که مجله Scientific American گزارش داد، یک مطالعه جدید نشان داده است که کانزی، بونوبو، این قوه را دارد.

آمالیا باستوس اولین بار در سال ۲۰۲۳ با یک بونوبو به نام کانزی رو‌به‌رو شد. او این میمون را «کاملاً خوشحال» توصیف کرد. کانزی به خاطر یادگیری ارتباط با انسان‌ها با استفاده از یک صفحه کلید با نماد‌ها شناخته می‌شد. این نخستی به محض دیدن باستوس و یک دانشمند دیگر، بلافاصله به آنها و سپس به «لکسیگرام‌های» خود - نماد‌هایی که او برای برقراری ارتباط استفاده می‌کرد - اشاره کرد و نماد‌های «تعقیب» و «قلقلک» را انتخاب کرد.

محققان با هم بازی می‌کردند و وانمود می‌کردند که دنبال هم می‌دوند و همدیگر را قلقلک می‌دهند. کانزی این کار را خنده‌دار می‌دانست و باستوس فکر می‌کرد که از این فعالیت لذت می‌برد. در آن زمان، باستوس که در حال آماده شدن برای شروع یک دوره فوق دکترا در دانشگاه جانز هاپکینز بود، به همراه گروهی از دانشمندان برای مشاهده کانزی و سایر حیوانات به مرکز تحقیقات شناختی و حفاظت از نخستی‌سانان در آیووا آمد.

این مواجهه باعث شد متخصص این سوال را مطرح کند که آیا کانزی قادر به تشخیص اعمال خیالی از اعمال واقعی است یا خیر. او ثابت کرد که کانزی واقعاً اشیاء خیالی را تحت شرایط کنترل‌شده درک می‌کند.

کریستوفر کروپنیه، دانشیار روانشناسی و علوم اعصاب در دانشگاه جانز هاپکینز، اظهار داشت که یافته‌ها نشان می‌دهد بونوبو‌ها (یا حداقل کانزی) دارای ظرفیت تخیل هستند. برای آزمایش این فرضیه، باستوس به مطالعات روانشناسی کودک از دهه ۱۹۸۰ تکیه کرد که در آن از شرکت‌کنندگان خواسته شد یک مهمانی تولد یا مهمانی چای خیالی برگزار کنند.

دانشمندان به جای چای، از آب میوه استفاده کردند. به کانزی دو لیوان شفاف خالی و یک پارچ خالی نشان داده شد. محققان وانمود کردند که آب میوه را در هر دو لیوان می‌ریزند، سپس محتویات یکی را "ریختند". سپس از کانزی پرسیده شد که آب میوه کجاست. او به لیوانی که "آب میوه" از آن ریخته نشده بود اشاره کرد. اگر کانزی مفهوم اشیاء خیالی را درک نمی‌کرد، انتخاب او تصادفی می‌بود.

با این حال، در این آزمایش، بونوبو لیوان «درست» را بیشتر از آنچه که به طور تصادفی اتفاق می‌افتاد، نشان داد. نتایج مشابهی در آزمایش‌هایی با «انگورهای» خیالی به دست آمد. در آزمایش دیگری، از کانزی خواسته شد بین آبمیوه واقعی و خیالی یکی را انتخاب کند - و او، به عنوان یک عاشق آبمیوه، بیشتر اوقات آبمیوه واقعی را انتخاب کرد.

باستوس گفت که این نتایج کاملاً تعجب‌آور نبودند، زیرا مشاهداتی وجود دارد که به رفتار مشابه در شامپانزه‌ها اشاره دارد. برای مثال، شامپانزه‌های ماده گاهی اوقات چوب‌هایی را حمل می‌کنند و آنها را مانند نوزادان در آغوش می‌گیرند. در مورد دیگری، به نظر می‌رسید که یک شامپانزه اسیر، یک شیء "نامرئی" را روی زمین می‌کشد، دقیقاً مانند زمانی که با بلوک‌های چوبی بازی می‌کند.

مارتین سوربک، زیست‌شناس تکاملی دانشگاه هاروارد، معتقد است که این مطالعه جدید، فرضیات علمی دیرینه در مورد توانایی برخی از میمون‌ها در درک اشیاء خیالی را تأیید می‌کند. با این حال، او خاطرنشان می‌کند که هنوز مشخص نیست که چرا بونوبو‌ها به این توانایی نیاز دارند و در چه موقعیت‌هایی از آن استفاده می‌شود.

دانیل پووینلی، استاد زیست‌شناسی در دانشگاه لوئیزیانا در لافایت، تردید بیشتری دارد. او می‌گوید نمی‌توان با قطعیت گفت که کانزی اشیاء خیالی را «به معنای انسانی» درک می‌کرده است، نه اینکه صرفاً متوجه شده باشد که یک لیوان لمس نشده است. او معتقد است که این مطالعه صرفاً نشان می‌دهد که کانزی قادر به دنبال کردن «ساختار‌های تعاملی پیچیده تعریف‌شده توسط انسان» است، اما به سوال ماهیت مفاهیم اساسی پاسخ نمی‌دهد.

باستوس امیدوار است که این نتایج به درک بهتر این موضوع کمک کند که آیا برخی از حیوانات قادر به تمایز بین واقعیت فوری و مفاهیم انتزاعی‌تر - برای مثال، برنامه‌ریزی برای آینده یا تظاهر - هستند یا خیر. متأسفانه، تحقیقات بیشتر در مورد کانزی دیگر امکان‌پذیر نیست: او سال گذشته در سن ۴۴ سالگی درگذشت.

منبع: iz