یک شیء کیهانی مرموز که میتواند امواج رادیویی و پرتو‌های ایکس منتشر کند!

به گزارش مجله خبری نگار/ایتنا،ستاره‌شناسان یک شیء کیهانی ناشناخته کشف کرده‌اند که به طور منظم و هر ۴۴ دقیقه، انفجار‌هایی از امواج رادیویی و پرتو‌های ایکس را ساطع می‌کند. این نخستین نمونه از یک «گذرای بلند‌دوره» است که پرتو ایکس گسیل می‌کند.

به نقل از SciTechDaily، پژوهشگران مرکز بین‌المللی پژوهش‌های اخترشناسی رادیویی با همکاری دانشمندان بین‌المللی، پدیده کیهانی شگفت‌انگیزی را کشف کرده‌اند.

یک شیء نجومی مرموز با نام ASKAP J۱۸۳۲-۰۹۱۱، جرقه‌هایی از امواج رادیویی و پرتو‌های ایکس تولید می‌کند که حدود دو دقیقه طول می‌کشد و هر ۴۴ دقیقه تکرار می‌شود.

بر اساس داده‌های منتشرشده، تیم پژوهشی برای تحلیل دقیق‌تر رفتار این شیء مرموز، «منحنی‌های نوری» کامل آن را که تغییرات روشنایی را بر حسب زمان نشان می‌دهند، به بخش‌های ۴۴ دقیقه‌ای تقسیم کردند.

این بخش‌ها سپس به صورت ریاضی بر روی یکدیگر قرار گرفته و با هم جمع شدند تا سیگنال‌های متوسط در پرتو‌های ایکس و امواج رادیویی در قسمت‌های مختلف این چرخه ۴۴ دقیقه‌ای به دست آید.

این روش دیدگاهی واضح از الگوی تناوبی متوسط نور این جرم کیهانی در اختیار ستاره‌شناسان قرار می‌دهد.

گفتنی است این الگوی منظم، آن را در دسته نادری از منابع به نام «گذرای‌های بلند‌دوره» قرار می‌دهد. آنچه این کشف را به‌ویژه قابل توجه می‌سازد، نخستین بار مشاهده گسیل پرتو ایکس از یک گذرای بلند‌دوره است.

ستاره‌شناسان باور دارند این شواهد جدید می‌تواند به توضیح منشأ دیگر سیگنال‌های مرموز رصدشده در آسمان کمک کند.

گروه پژوهشی فوق، این شیء را با استفاده از تلسکوپ رادیویی «آرایه کیلومتر مربعی استرالیا» شناسایی کردند و سپس آن پالس‌های رادیویی را با درخشش‌های پرتو ایکس ثبت‌شده توسط رصدخانه پرتو ایکس چاندرا هم‌خوانی دادند که خوش‌اقبالانه در همان زمان مشغول رصد همان بخش از آسمان بود.

دکتر زیتنگ (اندی) وانگ، نویسنده اصلی این مطالعه از دانشگاه کورتین گفت: «کشف این که ASKAP J۱۸۳۲-۰۹۱۱ پرتو ایکس گسیل می‌کرد، مانند پیدا کردن سوزن در انبار کاه بود. تلسکوپ رادیویی ASKAP میدان دید گسترده‌ای از آسمان شب دارد، در حالی که چاندرا تنها کسری از آن را رصد می‌کند. بنابراین، خوش‌شانسی بود که چاندرا در همان زمان همان ناحیه از آسمان شب را مشاهده می‌کرد».

گذرای‌های بلند‌دوره دسته نسبتاً جدیدی از منابع کیهانی هستند که با پالس‌های رادیویی تفکیک‌شده با فواصل دقیقه‌ای یا حتی ساعتی تعریف می‌شوند.

از زمان کشف اولیه این نوع شیء توسط پژوهشگران ICRAR در سال ۲۰۲۲، تاکنون ده نمونه در سراسر جهان یافت شده است. با وجود این کشفیات، دانشمندان هنوز نمی‌دانند چه چیزی این گذرا‌ها را تولید می‌کند یا چرا سیگنال‌های آنها در چنین بازه‌های زمانی طولانی، منظم و غیرمعمولی روشن و خاموش می‌شوند.

رصد پرتو‌های ایکس از این شیء اکنون سرنخ حیاتی جدیدی ارائه می‌دهد که ممکن است به محدود کردن فرآیند‌های فیزیکی پشت این سیگنال‌های مرموز کیهانی کمک کند.

دکتر وانگ در این رابطه تأکید کرد: «این شیء بر خلاف هر چیزی است که قبلاً دیده‌ایم. ASKAP J۱۸۳۲-۰۹۱۱ می‌تواند یک مگنتار (هسته یک ستاره مرده با میدان‌های مغناطیسی قدرتمند) باشد، یا می‌تواند یک جفت ستاره در یک سامانه دوتایی باشد که یکی از آنها یک کوتوله سفید به شدت مغناطیسی است.

با این حال، حتی آن نظریه‌ها نیز به طور کامل آنچه ما مشاهده می‌کنیم را توضیح نمی‌دهند. این کشف ممکن است نشان‌دهنده یک نوع جدید از فیزیک یا مدل‌های جدیدی از تکامل ستاره‌ای باشد.»

بر اساس گفته‌های پروفسور ناندا رئا، نویسنده دوم این مطالعه از مؤسسه علوم فضایی اسپانیا، «یافتن یک چنین شیئی، به وجود تعداد بیشتری از آنها اشاره دارد. کشف گسیل پرتو ایکس گذرای آن، بینش تازه‌ای درباره ماهیت مرموز آنها می‌گشاید».

این کشف همچنین به محدود کردن ماهیت احتمالی این اجرام کمک می‌کند. از آنجا که پرتو‌های ایکس انرژی بسیار بالاتری نسبت به امواج رادیویی دارند، هر نظریه‌ای باید هر دو نوع گسیل را توضیح دهد که این خود، با توجه به مرموز باقی‌ماندن ماهیت آنها، یک سرنخ ارزشمند است.

گفتنی است ASKAP J۱۸۳۲-۰۹۱۱ در کهکشان راه شیری و در فاصله حدود ۱۵،۰۰۰ سال نوری از زمین قرار دارد.