«کاپ» زیر سایه سنگین کرونا

سال هاست که در پایتخت سیستم مدیریت پسماند با نگاه به مقصد نهایی زباله ها بیش از هر چیز به شیوه های کاربردی در ‏زمینه پردازش و دفع پسماند متمرکز شده است و چند سالی است که مدیریت شهری بر اجرای طرح های نوین در مدیریت پسماند شهر تهران تاکید و تلاش می کند تولید پسماند را کاهش دهد.

به گزارش مجله خبری نگار،  تهرانی‌ها روزانه حدود ۹۰۰۰ تن زباله تولید می‌کنند که حدود ۴۰ درصدش را پسماندهای خشک تشکیل می‌دهند و کاهش تولید پسماند و مدیریت این طلای کثیف همواره یکی از دغدغه‌های مدیریت شهری بوده است.

یکی از راهکاری مدیریت شهری برای این مهم و هزینه های ناشی از آن طرح «کاپ» است که علاوه بر کاهش تولید پسماند تفکیک از مبدا را نیز محقق می کند.

در این راستا طرح کاپ (کاهش پسماند) به صورت آزمایشی و محدود در برخی ساختمان های اداری و شهرک های مسکونی چهار منطقه شهرداری یعنی مناطق ۶ ، ۲۱ ، ۴ و ۲۲ کلید خورد تا در قالب آن مخازن جداگانه ای در ساختمان ها برای زباله های تر و خشک تعبیه و شهروندان به صورت مجزا پسماندهای خود مانند شیشه، ظروف پت، پلاستیک و … را در مخازن قرار دهند تا در نهایت نیروهای پسماند علاوه بر جمع آوری زباله‌ها از درب منازل در هر شب، هفته ای یک یا دو بار نیز در ازای پرداخت هزینه، پسماندهای خشک را جمع آوری کنند.

با اجرای طرح کاپ به تدریج مخازن فعلی زباله حذف و مخازن سه گانه در بازه زمانی سه تا چهار ماه در اکثر ساختمان های تجاری، اداری و مسکونی جایگزین می‌شوند. در حقیقت طرح کاپ بخشی از طرح جامع پسماند است که در حال حاضر به صورت پایلوت در حال انجام است و در این راستا قبل از جایگذاری مخازن، درباره هر محله مطالعاتی انجام می‌شود و مخازن تفکیک نسبت به جمعیت پذیری خانوارها در محلات قرار داده می‌شوند.

این طرح باید علاوه بر کاهش تولید پسماند،  تفکیک را نیز به همراه داشته باشد لذا نیازمند اموزش و اطلاع رسانی دقیق در سطح محلات بود. خیلی زود علاوه بر سه منطقه ای که برای اجرای کاپ درنطر گرفته شده بود مناطق دیگری از تهران نیز به صورت داوطلبانه با همکاری شورایاری ها تصمیم به اجرای طرح در برخی خیابان های اصلی خود گرفتند که منطقه۱۱ جز این مناطق بود.

شهرداری منطقه ۱۱ در این راستا با نصب بنرهایی ،در نهایت مخازن زباله را از معابر خیابان ابوریحان جمع آوری کرد و جای آنها گل کاشته شد. هرچند این اقدام مانع از تجمیع و پخش شدن زباله‌ها بر روی زمین و اطراف محل قبلی مخازن نشده است، زباله‌هایی  که بخاط کرونا بخش عمده‌ای از آن عفونی و بهداشتی هستند، علاوه بر آنکه چهره و منظر شهر را نازیبا می‌کند، از منظر سلامتی نیز مخاطره آمیز است.

در همین راستا آرش حسینی میلانی، رئیس کمیته محیط زیست و خدمات شهری شورای شهر تهران، با تاکید بر لزوم اجرای طرح کاپ با روش و شیوه تعیین شده گفت: انچه که در منطقه ۱۱ و محدوده خیابان ابوریحان انجام شده اصولا طرح کاپ نیست و پروتکل های طرح کاپ رعایت نشده است.

وی تاکید کرد: قطعا شورای شهر تهران این موضوع را پیگیری خواهد کرد؛ بی تردید مناطق نمی توانند با چنین شیوه ای به طرح کاپ ورود پیدا کنند.

از سوی دیگر کوروش خرد، معاون خدمات شهری و محیط زیست منطقه ۱۱، در این باره گفت: طرح کاپ قرار است تا به صورت کلی در شهر تهران اجرا شود، اما چند منطقه برای پایلوت انتخاب شدند که منطقه ۱۱ شهرداری جزو مناطق پایلوت نبود ولی با توجه به اینکه ارتباط خوبی با نمایندگان مردم در شورایاری ها داریم و پایه و اساس اجرای طرح کاپ بر مشارکت مردم استوار است، این پتانسیل در محلات منطقه مشاهده شد که اجرای طرح را در منطقه ۱۱ آغاز کنیم.

وی افزود: بر همین اساس با مشورت سازمان مدیریت و پسماند شهرداری تهران ابتدا در سه محله از ۱۷ محله منطقه، کار را شروع کردیم و جلسات توجیهی برگزار و طی آن مشکلات پیشرو مورد بررسی قرار گرفت و موارد مختلفی برای حل مشکلات پیش بینی شد و همه این اقدامات با مشارکت و همراهی شهروندان، پیمانکاران حوزه پسماند تر و خشک منطقه، شورایاران، شهرداران نواحی، محیط زیست، مدیران محلات و... انجام شد.

وی ادامه داد: طرح کاپ هدفگذاری دارد با اموزش شهروندان بتوانیم شعار قرار دادن زباله ها درب منازل در ساعت ۲۱ را که کم رنگ شده بود احیا کند. در خیابان ابوریحان منطقه ۱۱ پس از ابلاغ طرح کاپ در حوزه اموزش و اطلاع رسانی ورود پیدا کردیم و حدود ۲ ماه اموزش دادیم و در محور اصلی و کوچه های فرعی با نصب بنر اطلاع رسانی انجام دادیم البته در این راستا از شورایاری و مدیریت محله نیز یاری گرفتیم حتی برای اموزش ها به درب منازل مردم رفتیم و نهایتا در این خیابان بخشی از مخازن زباله جمع آوری شد.

وی تاکید کرد: در خیابان ابوریحان ۱۲ مخزن جمع اوری شد درحالی که هر مخزن زباله های ۹۰ تا ۱۰۰ خانوار در خود جا می دهد؛ در بازدیدی که از این محور داشتیم در کنار محل هایی که مخازن جمع اوری شده مجموعا به اندازه یک نصف مخزن زباله مشاهده می شود که دلیل بازخورد مناسب اطلاع رسانی خوب است و البته طبیعی است که از مجموع خانوارهای ساکن در این خیابان تعداد ۳۰ تا ۴۰ خانوار همراهی لازم را به هر دلیل نداشته باشند و یا مخالف اجرای طرح باشند و در برابر تغییر مقاومت نشان دهند که نیاز به گفتگو و اطلاع رسانی بیشتر است ولی از نظر ما اجرای طرح در این محدوده موفق بوده است.

معاون خدمات شهری و محیط زیست منطقه ۱۱ در بخش دیگری از صحبت های خود با تاکید بر اینکه مدت زیادی از جمع اوری مخازن زباله در این خیابان نمی گذرد افزود: در حال حاضر شهرداری ناحیه ماموریت دارد در جهت اگاه سازی خانوارهایی که رعایت نمی کنند اقدام کند. در گذشته دغدغه ما این بود که مخازن در سطح معبر واژگون می شود، زباله ها پخش می شود، مخزن الودگی ایجاد می کند، زباله گردها به سراغ مخازن می روند و رنگ امیزی و نگهداشت مخازن و امروز این دغدغه ها به این محدود شده که در محل قبلی مخازن تعدادی زباله گذاشته شده که شناسایی و اگاهی این خانوارها نیز کار سختی نیست.

وی افزود: از سوی دیگر برای شهروندان جای نگرانی وجود ندارد چرا که قرار نیست این طرح گسترده شود و به ناگهان تمامی مخازن محلات جمع اوری شوند تا زمانی که این طرح به طور کامل در خیابان ابوریحان اجرایی نشود و مزیت ها و معایب ان احصا نشود به سراغ خیابان و محدوده دیگری نخواهیم رفت که شهروندان نگران ایجاد بی نظمی باشند. قطعا با اجرای صحیح طرح شما در طول روز خیابان ابوریحان را تمیز مشاهده خواهید کرد و دیگر اثری از جانوران موذی و فعالیت زباله گردها مشاهده نخواهد شد.

وی تاکید کرد: قطعا در شرایطی که شهروندان در هر ساعتی از شبانه روز زباله های خود را در مخازن تخلیه می کردند و زباله گردها برای مواد بازیافتی مخازن زیر و رو می کردند احتمال انتقال بیماری و شیوع ویروس بیشتر بود اما در حال حاضر تعداد محدودی که زباله ها را خارج از ساعت ۹ شب در کنار محل قبلی مخازن قرار می دهند علاوه بر اینکه با تردید و ترس از نگاه سایر شهروندان این کار انجام می دهند احتمال انتشار الودگی کمتر از گذشته است و مداوم این زباله ها نیز توسط شهرداری جمع اوری می شود و این مشکل نیز با اطلاع رسانی بیشتر و بهتر قابل حل است.

وی ادامه داد: در برخی نقاط اجرای طرح ما مخازن به همراه زیر مخزنی و به طور کلی جمع اوری کردیم اما در خیابان ابوریحان زیر مخزنی ها تبدیل به گلدان شده است شاید همین موضوع باعث شده که برخی شهروندان هنوز تصور کنند زباله را می توانند در کنار این محل قرار دهند؛ در محل هایی که مخازن به طور کامل جمع اوری شده اند این مشکل کمتر است اما به هر روی مزیت های اجرای این طرح از معایب ان بیشتر است و در مقابل دو ماه اطلاع رسانی بازخورد خوبی داشته ایم.

به گزارش مجله خبری نگار، در روزگاری که کرونا روزهای سیاهی را برای کشور رقم زده است و مسئولان برای مقابله با این ویروس مرگبار روزانه محدودیت ها و برنامه‌های جدیدی را طرح و اجرا می‌کند، انتظار می‌رود در اجرای طرح‌های شهری از جمله طرح کاپ که مستقیم با زیست و زندگی شهروندان در ارتباط است، پروتکل‌های سخت‌گیرانه‌تر با زمانبندی دقیق‌تر پیش‌بینی و اجرا شود زیرا در غیر اینصورت می‌توانند برای سلامت شهروندان مخاطره آمیز باشد.

منبع: ایسنا