ارتقا کیفیت عملکرد موتور و بهبود فرایند احتراق با سرویس تون آپ

به گزارش مجله خبری نگار،تون آپ در صنعت خودرو به مجموعه اقداماتی اطلاق می‌شود که برای ارتقا کیفیت عملکرد موتور و بهبود فرایند احتراق شکل می‌گیرد. موتور در کارکرد خودرو نقش چشمگیری ایفا می‌کند. اصلی‌ترین عامل تنظیم موتور احتراق کامل است. در سرویس‌های دوره‌ای تون آپ نوع عملکرد سنسور اکسیژن، سوخت رسانی، روغن کاری، خنک کننده و جرقه زنی مورد بررسی قرار می‌گیرد.

تون آپ چیست؟

تون آپ مشمول مجموعه اقداماتی است که در خصوص ارتقا کیفیت عملکرد موتور و بهبود فرایند احتراق شکل می‌گیرد. به طور کلی تون اپ یا تیون آپ حاکی از تنظیم موتور دارد. تنظیم موتور دربردارنده سرویس و تعمیراتی است که منجر به عملکرد بهتر موتور می‌گردد.
در فرایند احتراق سه عامل هوا، سوخت و جرقه دخیل هستند. اصلی‌ترین عامل تنظیم موتور، احتراق کامل می‌باشد که در عملکرد آن نقش چشمگیری دارد.

حرفه تون آپ دارای دو شاخه به نام‌های سیستم‌های انژکتوری و مکانیک موتور است.
خودرو‌های قدیمی به صورت کاربراتوری به تولید می‌رسیدند و سیستم جرقه اتومبیل در ان‌ها به صورت دلکوئیی بوده است؛ لذا ضرورت داشت تا در یک سرویس دوره‌ای به منظور بهبود عملکرد موتور در یک فاصله زمانی مشخص عمل تنظیم کاربراتور و دلکو انجام می‌شد.

سیستم سوخت رسانی و احتراق در خودرو‌های امروزی از کاربراتوری به انژکتوری مبدل شده است.
در حافظه ECU یک برنامه در خصوص کارکرد موتور مجهز به سیستم انژکتوری تعبیه شده است. علاوه بر این، از آنجایی که سیستم انژکتوری نوعی سیستم خود تنظیم است میزان نیاز به سرویس‌های دوره‌ای تون آپ روند کاهشی یافته است.

تنظیم میزان مصرف سوخت و زمان ارسال جرقه موتور در سیستم انژکتوری به وسیله برنامه ECU صورت می‌گیرد و تنظیم این عملکرد از دسترس تعمیرکار خارج است.
در سال‌های اخیر سرویس تون آپ به معنای اصلی کاربرد ندارد و به معنی یک چک آپ برای خودرو رواج پیدا کرده است.

سرویس‌های تون آپ

سرویس‌های دوره‌ای تون آپ با هدف افزایش عمر مفید و حفظ عملکرد موتور‌های انژکتوری تکمیل می‌شوند. مکانیک در طول سرویس تون آپ به منظور شناسایی سنسور‌های اکسیژن معیوب، سیستم سوخت، احتراق و خروج آلاینده‌ها از اتومبیل را تست می‌کند.
اصلی‌ترین عملکرد سرویس‌های دوره‌ای تون آپ به تعمیر، تنظیم و تیونینگ موتور اختصاص دارد. تیونینگ موتور دربردارنده تغییراتی است که در خصوص افزایش قدرت و توان موتور انجام می‌شود.

توصیه می‌شود تون آپ یا تنظیم عملکرد موتور پس از طی کردن یک مسافت معادل ۱۰۰۰۰ کیلومتر در بازه زمانی ۶ ماه صورت بگیرد.
ایمن‌ترین روش برای تشخیص میزان تنظیم بودن موتور خودرو، تست پنج گاز می‌باشد. تست پنج گاز، دستگاهی است که با آنالیز گاز‌های خروجی به بررسی عیب‌های خودرو می‌پردازد.

سرویس سیستم جرقه زنی

یکی از بخش‌های اصلی خودرو که در سرویس تون آپ مورد بررسی قرار می‌گیرد، سیستم جرقه زنی است. در سرویس سیستم جرقه زنی در راستای تعویض شمع و وایر شمع اقداماتی صورت می‌گیرد.
به طور معمول عملکرد مفید شمع پس از طی کردن حدود ۱۵۰ هزار کیلومتر دستخوش تغییر قرار می‌گیرد.

تست سنسور اکسیژن

یکی از بخش‌های حائز اهمیت در مکانیزم خودرو سنسور اکسیژن است. سنسور اکسیژن به بررسی گاز‌های خروجی از اگزوز می‌پردازد. خروج گاز بیشتر از حد مجاز و کمتر از مقادیر تعریف شده نشان از وجود اختلال در کارکرد موتور دارد.

سنسور اکسیژن در راستای شکل گیری احتراق به ECU فرمان افزایش و کاهش سوخت ورودی را صادر می‌کند. این سنسور میزان جرقه، سوخت و هوای مورد نیاز محفظه احتراق را با بررسی گاز‌های خروجی معین می‌کند.

بی شک ضعف عملکردی سنسور اکسیژن به صورت مستقیم در کارکرد مناسب موتور اختلال به وجود می‌آورد.
بهتر است بدانید در سرویس‌های دوره‌ای تون آپ، مشکلات مربوط به سنسور اکسیژن به وسیله تست پنج گاز معین می‌گردد.

سرویس سیستم سوخت رسانی

یکی از اقدامات تون آپ در سرویس‌های دوره ای، بررسی سیستم سوخت رسانی است. در سرویس سیستم سوخت رسانی در صورت نیاز فیلتر هوا تعویض می‌گردد.
بهتر است بدانید تعویض فیلتر هوا میزان شتاب خودرو را حدود ۶ الی ۱۱ درصد افزایش می‌دهد.
علاوه بر این، با تست عملکرد موتور خودرو در راستای تست و شست و شوی انژکتور، تعویض کنیستر و تعویض فیلتر بنزین اقداماتی صورت می‌گیرد.

معایب عدم تکمیل سرویس‌های دوره‌ای تون آپ

رسوب گذاری در محفظه احتراق

فرایند احتراق در موتور‌های درون سوز داخل یک محفظه تکمیل می‌شود. در این محفظه که با عنوان محفظه احتراق شناخته می‌شود در یک نسبت معین، سوخت و هوا با یکدیگر ترکیب می‌گردد.
تون آپ موظف است میزان نسبت سوخت به هوا را به وسیله دستگاه ECU تنظیم سازد. تنظیم نکردن موتور خودرو، زمینه را برای شکل گیری احتراق درون سیلندر ناقص مهیا می‌کند و سبب شکل گیری رسوب در دیواره‌های محفظه احتراق می‌گردد.

لرزش موتور خودرو

کاهش لرزش موتور، به عنوان یک مبحث آموزشی گسترده و حائز اهمیت در سرویس‌های تون آپ شناخته شده است.
لرزش موتور خودرو بیانگر وجود ضعف در داخل موتور است. عوامل مختلفی اعم از سرویس به موقع موتور و احتراق کامل در کاهش میزان لرزش آن دخیل هستند.
بی شک عدم مراجعه به سرویس‌های دوره‌ای با شکل گیری احتراق ناقص منجر به تحمیل لرزش در موتور می‌گردد.

عدم شکل گیری احتراق کامل

یکی از مشخصه‌های مهمی که یک تکنسین تون آپ در سرویس‌های دوره‌ای مورد بررسی قرار می‌دهد، تشخیص خام سوزی می‌باشد.
غرض اصلی تون آپ از تنظیم موتور، کاهش میزان خام سوزی است. در داخل موتور‌های احتراق درونی، به میزانی که احتراق کامل‌تر شکل بگیرد، شتاب اتومبیل افزایش پیدا می‌کند و میزان آلایندگی و مصرف سوخت کاهش پیدا می‌کند.

عدم مراجعه به سرویس‌های دوره‌ای تون آپ زمینه را برای خام سوزی و شکل گیری اختلال در احتراق فراهم می‌کند.

ضعف در عملکرد کاتالیست کاتالیزور

کاتالیزور در مکانیزم خودرو وظیفه جذب و تبدیل گاز‌های سمی به گاز‌های غیر سمی را بر عهده دارد. در بخش داخلی کاتالیزور شبکه‌هایی کوچک وجود دارند که با خروج دود خودرو سبب شکل گیری عمل کاتالیست می‌شوند.
عدم تکمیل سرویس‌های دوره‌ای تون آپ با خارج شدن دود بیش از حد مجاز منجر به تداخل آسیب به کاتالیزور می‌شود.

مناسب‌ترین اقدامات جایگزینی برای تون آپ خودرو

تعویض شمع‌ها در بازه زمانی مناسب

زمان مناسب تعویض شمع‌ها در دفترچه راهنمای خودرو قید شده است. به صورت میانگین ضرورت دارد در هر ۵۰ هزار کیلومتر برای تعویض شمع اقدام کنید.

تعویض فیلتر هوا

به موجب افزایش میزان آلایندگی در شهر‌های صنعتی مناسب‌ترین زمان برای تعویض فیلتر هوا ۵۰۰۰ کیلومتر می‌باشد.

تعویض فیلتر روغن

در دفترچه‌ی راهنما خودرو زمان مناسب برای تعویض فیلتر، به ازای هر دو مرتبه تعویض روغن قید شده است. با این وجود توصیه می‌شود به منظور جلوگیری از تداخل اسیب به موتور در هر مرتبه تعویض روغن در راستای تعویض فیلتر نیز اقدام نمایید.

تعویض روغن موتور

مدت زمان کارایی مفید روغن موتور تحت تأثیر نوع رانندگی مالک خودرو قرار دارد. با این وجود مناسب‌ترین زمان برای تعویض روغن موتور به منظور جلوگیری از نفوذ آلایندگی به داخل فیلتر، به صورت میانگین میان ۵۰۰۰ الی ۷۰۰۰ کیلومتر قرار دارد.