دلیل لرزش فرمان خودرو چیست و چگونه از لرزش فرمان جلوگیری کنیم؟

دلایل لرزیدن فرمان خودرو در شرایط مختلف متفاوت است. اینکه چرا فرمان خودرو در حالت عادی، هنگام ترمز و در سرعت بالا می‌لرزد دلایل مختلفی دارد.

لرزش فرمان خودرو در شرایط گوناگون بیانگر چیست؟

لرزش فرمان خودرو در هنگام ترمزگیری

مکانیزم ترمز گیری خودرو به گونه‌ای تعبیه شده است که پس از فشردن پدال ترمز، لنت ترمز به سمت دیسک‌هایی با عنوان روتور ترمز هدایت می‌شود و سبب به وجود آمدن اصطکاک می‌شود. در طی این روند، انرژی جنبشی خودرو به گرما تبدیل می‌شود.
لازم به ذکر است که روتور‌ها در طی کارایی و ترمز گیری‌های متعدد، به موجب گرمای حاصله، نازک می‌شوند. بدین جهت در هنگام ترمز گیری، روتور به لرزش در می‌آید و این لرزش را نیز به فرمان منتقل می‌کند.
لنت ترمز به واسطه‌ی قطعه‌ای به نام کالیپر به روتور متصل می‌شود. در داخل کالیپر دو صفحه‌ی فلزی وجود دارد که نیروی لنت را به روتور منتقل می‌کند.
به عبارتی دیگر، کالیپر با انتقال نیرو به روتور زمینه شکل گیری اصطکاک میان لنت و روتور را به وجود می‌آورد؛ لذا در شرایطی که کالیپر معیوب باشد، تماس یکنواخت و مناسبی میان لنت و روتور شکل نمی‌گیرد و با تحمیل فشار، فرمان را به لغزش در می‌آورد.
علاوه بر روتور و کالیپر، دیسک ترمز نیز نقش مؤثری در لرزش فرمان در هنگام ترمز گیری دارد. در واقع، در صورتی که دیسک ترمز تاب داشته باشد، مانع برقراری ارتباط میان لنت و دیسک می‌گردد.

پلوس‌های خودرو و علت لرزش فرمان

نقش مهم پلوس، انتقال نیرو به چرخ‌ها و محور‌ها است. اگر پلوس خودرو دچار آسیب شود سبب لرزش فرمان خودرو می‌شود و لرزش آن در سرعت کم کاملا احساس می‌شود. اگر پلوس خودرو دچار آسیب شده باشد و به رانندگی ادامه دهید خودرو در جایی از حرکت می‌ایستد. وقتی پلوس خودرو آسب ببیند عوض کردن دنده و چرخیدن چرخ خودرو با مشکل مواجه می‌شود و ممکن است با چرخاندن فرمان، چرخی که پلوس آن آسیب دیده نچرخد.

از کجا بدانیم مشکل از پلوس است؟

اگر مشکل از پلوس باشد در حرکات اولیه خودرو سبب لرزش فرمان می‌شود. حالا هنگامی خودرو با پلوس آسیب دیده حرکت می‌کند سرپولس دور محور می‌چرخد و آسیب دیدگی خود را نشان می‌دهد. اگر سرعت خودرو بالا رود ممکن است صدای خرابی آن به گوش نرسد، اما مشکل همچنان وجود دارد و با پایین آمدن سرعت می‌توان صدای آن را مجددا شنید. در صورتی که مطمئن شدید پلوس خودرو آسیب دیده است باید به یک تعمیرکار مراجعه کنید و پلوس آسیب دیده را تعویض کنید، این آسیب یکی از آسیب‌هایی است که خودتان نمی‌توانید تعمیرکار خود باشید چراکه این مشکل تخصصی است و یک تعمیرکار حرفه‌ای می‌تواند به رفع آن بپردازد.

بررسی لرزش فرمان خودرو با چرخ‌های خودرو

به یاد داشته باشید که نتظیم چر‌خ‌ها از مواردی است که باید در سرویس‌های دوره به دوره و معاینه فنی به آن توجه کرد. وقتی چرخ‌های خودرو تنظیم نباشد می‌تواند سبب لرزش فرمان شود. اگر از رینگ‌های اسپرت برای خودرو خود استفاده می‌کنید که باید توجه کنید رینگ‌های متفرقه نیز می‌تواند یکی از دلایل لرزش فرمان باشد. همچنین اگر ضربه شدیدی به چرخ‌های خودرو وارد شود هم می‌تواند دلیلی بر لرزش فرمان خودرو باشد.

باد لاستیک‌ها را تنظیم کنید.

وزن خودرو روی لاستیک‌های خودرو است و تنظیم بودن آن بسیار مهم است. هنگام تعویض لاستیک به سایز و برند آن توجه کنید. متفاوت بودن کیفیت و اندازه لاستیک‌ها می‌تواند دلیلی بر لرزش فرمان باشد. لاستیک‌های خودرو باید در فصل‌های مختلف بررسی شودند چراکه گرما و سرما می‌تواند روی باد لاستیک‌ها تاثیرگذار باشد. در روز‌های گرم تابستان باید باد لاستیک‌ها را کمتر کنید چراکه گرما سبب تحریک هوای داخل لاستیک‌ها می‌شود باد آن را افزایش می‌دهد؛ بهتر است باد هر چهار چرخ خودرو را همزمان بررسی کنید تا از لرزش فرمان جلوگیری کنید.
لاستیک‌های خودرو پس از مدتی فرسوده می‌شوند و باید تعویض شوند. فرسودگی لاستیک‌ها نیز یکی از دلایلی است که سبب لرزش فرمان خودرو می‌شود و آن را متمایل به یک طرف می‌کند که در این صورت کنترل آن کار آسانی نیست و باید هرچه زودتر نسبت به تعویض لاستیک‌ها اقدام کرد. فرسودگی لاستیک‌ها به جلوبندی خودرو نیز آسیب می‌زند.
کلاچ در تعویض دنده و توقف خودرو کاربرد دارد تا موتور خودرو خاموش نشود. اگر صفحه کلاچ آسیب دیده باشد فرمان خودرو در حرکات اولیه شروع به لرزش می‌کند.

لرزش فرمان خودرو در سرعت بالا

اگر در سرعت بالا متوجه یک صدای غیر طبیعی و لرزش فرمان شدید باید به آسیب دیدن بلبرینگ‌ها شک کنید. سرعت بالای خودرو لرزش و صدای غیرطبیعی چرخ‌ها را سریعا نشان می‌دهد و بهتر است در این مورد سلامت بلبرینگ‌ها بررسی شود. همچنین اگر چرخ‌های خودرو بالانس نباشد در سرعت بالا فرمان و کابین خودرو شروع به لرزیدن می‌کند. خرابی میل تعادل که وظیفه ایجاد تعادل و تقسیم نیرو بین چرخ‌ها را به‌عهده دارد و تنظیم نبودن فرمان از دلایل دیگری هستند که می‌توانند سبب لرزش فرمان در سرعت بالا شوند. از دلایل دیگر لرزش فرمان خودرو می‌توان به خراب بودن میل فرمان، شل شدن پیچ چرخ‌ها و خرابی شاسی خودرو اشاره کرد.

فرمان پذیری خودرو به عملکرد قطعه‌ای به نام سیبک بستگی دارد. سیبک نوعی کره‌ی فلزی به همراه یک بازو است که دستور چرخش فرمان را به چرخ‌های اتومبیل منتقل می‌کند. در شرایطی که سیبک معیوب یا دارای لقی بیش از اندازه باشد، زمینه‌ی لرزش فرمان را به وجود می‌آورد.

در واقع، قطعات داخلی سیستم اتومبیل، به وسیله‌ی پیچ و مهره‌هایی به هم متصل می‌شوند. این پیچ و مهره ها، همانند قطعات دیگر، به مرور زمان دچار فرسایش می‌شوند؛ لذا در شرایطی که مهره‌های سیبک سیستم تعلیق به اصطلاح شل شوند، در هنگام حرکت خودرو در مسیر‌های مستقیم، فرمان خودرو شروع به لرزش می‌کند.
هر وسیله‌ی نقلیه‌ای دارای قسمت‌های چرخشی رفت و برگشت به عنوان اکسل است که به منظور کارایی مناسب ضرورت دارد تا در جای مناسب قرار بگیرد.
در شرایطی که اکسل یا محور چرخ خودرو خم شود، تکانه‌هایی را در خودرو به وجود می‌آورد که با افزایش سرعت، در داخل ادوات داخلی کابین اتومبیل نفوذ پیدا می‌کند. در واقع، محور چرخ، قسمتی از قدرت موتور خودرو را به چرخ‌ها منتقل می‌کند و در صورت بروز مشکل، موجب لرزش فرمان و بدنه‌ی اتومبیل می‌گردد.
یکی دیگر از عواملی که به طور مستقیم در فرمان پذیری اتومبیل نقش دارد، معیوب بودن میل تعادل است.
میل تعادل، موظف به تقسیم نیرو میان چرخ‌های اتومبیل است. در شرایطی که میل تعادل معیوب باشد، روند انتقال و تقسیم نیرو به درستی شکل نمی‌گیرد لذا علاوه بر فرسایش چرخ ها، لرزش فرمان را به دنبال دارد.

لرزش فرمان خودرو هنگام ترمز گیری

در برخی از موارد ممکن است که لرزش فرمان خودرو فقط هنگام ترمز گیری باشد. اگر فرمان خودرو شما هنگامی که ترمز می‌گیرید می‌لرزد، ممکن است دلیل آن خرابی روتور‌های ترمز باشد (هنگام ترمزگیری لنت ترمز به دیسک‌ها می‌چسبد و این دیسک‌ها روتور‌های ترمز اند). با هر ترمزی که گرفته می‌شود گرما در روتور‌ها تلف می‌شود و در طولانی مدت باعث از بین رفتن ضخامت آن می‌شود و این امر لرزش فرمان هنگام ترمزگیری را به دنبال دارد.
اگر دیسک ترمز تاب داشته باشد و ارتباط درستی بین لنت‌ها و دیسک برقرار نشود، لرزش فرمان به وجود می‌آید. خراب بودن کالیپر ترمز که متصل کننده لنت ترمز به روتور‌ها است، سفت شدن ترمز‌ها و مشکل در سیستم تعلیق از دلایلی است که در فرمان خودرو لرزش ایجاد می‌کند.
هنگامی که فرمان خودرو شما شروع به لرزیدن کرد باید بینید در چه شرایطی این اتفاق می‌افتد و پس از آن می‌توانید مشکل آن را حل کنید.

عدم بالانس چرخ‌های خودرو

یکی از مواردی که در دوره‌های معاینه‌ی فنی خودرو، همواره مورد توجه مکانیک‌ها قرار می‌گیرد، تنظیم چرخ‌ها یا به عبارتی بالانس کردن چرخ‌های خودرو است.
عواملی نظیر تنظیم نبودن چرخ اتومبیل، بهره گیری از رینگ اسپرت نامناسب و متفرقه و تداخل ضربه‌ی شدید به چرخ‌ها زمینه‌ی لرزش فرمان را فراهم می‌کنند.
بالانس نبودن چرخ در سرعت‌های بالای ۹۰ کیلومتر بر ساعت با لرزش و تکان‌های شدید ادوات اتومبیل همراه است. این امر به طور مستقیم در کارکرد لاستیک‌ها تداخل ایجاد می‌کند و به مرور زمان موجب فرسایش آن‌ها می‌گردد.

لاستیک فرسوده

در میان لاستیک‌های جلو و عقب خودرو، لاستیک‌های قسمت جلو اهمیت بسیار زیادی دارند. در واقع، نحوه‌ی قرار گیری، کیفیت و عاج لاستیک‌ها به طور مستقیم در کیفیت رانندگی مؤثر است.
لازم به ذکر است که بیشترین فرسودگی، در لاستیک چرخ‌های جلویی اتومبیل صورت می‌گیرد که به طور مستقیم در لرزش فرمان نقش دارد.
علاوه بر این، در دست انداز‌های جاده ای، شکل کروی لاستیک‌ها از بین می‌رود. به طور مثال احتمال دارد نخ موجود در لاستیک موج دار شود که لرزش خودرو در سرعت‌های بالا را در پی دارد.

اختلال در سیستم تعلیق

به طور کلی سیستم تعلیق شامل مجموعه‌ای از فنر، کمک فنر و مکانیزم‌هایی است که رابطی میان بدنه و شاسی خودرو محسوب می‌گردد.
سیستم تعلیق، تعادل و پایداری خودرو را در طول حرکت اتومبیل، متعادل می‌سازد و راحتی سرنشینان خودرو را تأمین می‌کند.
در شرایطی که سیستم تعلیق معیوب گردد، ارتعاشات بسیار زیادی در داخل بدنه‌ی خودرو منتقل می‌گردد. علاوه بر این، تماس کامل میان لاستیک و سطح جاده حفظ نمی‌شود و سیستم هدایت خودرو را مختل می‌سازد.
در طی این فرایند، با لرزش قطعات داخلی و بدنه‌ی کابین خودرو، فرمان نیز به لرزش در می‌آید.

معیوب بودن کمک فنر

سیستم تعلیق کمک فنر، از تحمیل ضربات دست انداز‌های جاده‌ای به خودرو جلوگیری می‌کند. در مواردی که این سیستم معیوب است، استحکام و کارایی خودرو از دست می‌رود. در نتیجه ارتعاشات به سیستم فرمان منتقل می‌شود و در غربیلک فرمان بروز پیدا می‌کند.
به عبارتی دیگر، میله‌های داخلی و خارجی سیستم فنر بندی چرخ‌های اتومبیل را در موقعیت‌های خاص نگه می‌دارند. این میله‌ها به مرور زمان اصطکاک می‌یابند و با ایجاد نابرابری در لاستیک، موجب لرزش فرمان خودرو می‌شوند.

معیوب بودن موتور

در مواردی به موجب شدت لرزش موتور خودرو، فرمان نیز به لغزش در می‌آید. مسلما در طی فرایند احتراق و به حرکت در آمدن قطعات داخلی خودرو، لرزش خفیف امری عادی است. اما لرزش‌های شدید بدنه و فرمان خودرو حاکی از عدم سوخت رسانی کافی به موتور خودرو، معیوب بودن شمع، انژکتور، سیم‌های اتصال، انسداد فیلتر سوخت رسانی و اکسیژن به موتور است.
در میان عوامل مختلفی که کارکرد موتور را مختل می‌سازند، انژکتور از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است.
انژکتور تلفیقی از سوخت و هوا را به داخل موتور انتقال می‌دهد. معیوب بودن این قطعه باعث می‌شود تا عمل احتراق موتور به صورت ناقص انجام شود. در این حالت، موتور اتومبیل شروع به لرزش می‌کند.
در اکثر موارد، مشکل مربوط به انژکتور با شست و شوی آن رفع می‌شود. اما در مشکلات حاد تر، تعویض کامل انژکتور ضرورت می‌یابد.