فقط ۱۰۰ کیلومتر ریل تا یک فرصت بزرگ؛ ایران چگونه به کریدور میانی وصل می‌شود؟

به گزارش مجله خبری نگار، مسیر زمینی اتصال چین به اروپا به‌ویژه در ابتکار کمربند و جاده چین (BRI)، شامل سه شاخه شمالی، میانی و جنوبی می‌شود. شاخه شمالی از چین آغاز و با عبور از روسیه به اروپا می‌رسد.

کریدور میانی، از مسیر آسیای مرکزی-دریای کاسپین- قفقاز جنوبی به اروپا منتهی می‌شود. کریدور جنوبی نیز از چین و آسیای مرکزی وارد ایران و سپس به اروپا می‌رسد.

در این میان از یک سو جنگ روسیه و اوکراین و تحریم‌های مرتبط با آن موجب کاهش جذابیت و افزایش ریسک استفاده از کریدور شمالی شده است و از سوی دیگر به‌دلیل بهره‌وری پایین راه‌آهن ایران، توجه‌ها به کریدور میانی افزایش یافته است.

درحال حاضر دو کریدور شمال-جنوب و شرق-غرب (مسیر جنوبی) از ایران عبور می‌کنند که به‌لحاظ ژئوپلتیکی ایران را در موقعیت ممتازی قرار می‌دهد. با این‌حال این امکان وجود دارد تا ایران به کریدور میانی نیز متصل شود تا اولا از مزایای آن بهره‌مند شود و ثانیا پیوند‌های منطقه‌ای را افزایش دهد.

درحال حاضر کریدور میانی پس از عبور از چین و قزاقستان از دریای کاسپین عبور می‌کند و از جمهوری آذربایجان به گرجستان می‌رسد. در گرجستان یک مسیر از دریای سیاه به اروپا می‌رسد و مسیر دیگر به‌طریق زمینی از ترکیه می‌گذرد.

اما این مختصات پس از جنگ دوم قره‌باغ (۲۰۲۰) و برقراری روابط بین ارمنستان و جمهوری آذربایجان درحال تغییر است؛ چراکه این دو کشور درصدد احیای مسیر‌های حمل‌ونقل بین خود هستند.

در این بین یکی از خواسته‌های جمهوری آذربایجان برقراری ارتباط با منطقه خودمختار نخجوان است که فرصت خوبی را در اختیار ایران قرار می‌دهد.

در این شرایط ایران می‌تواند با احداث راه‌آهن کلاله-جلفا ضمن اتصال جمهوری آذربایجان به منطقه خود مختار نخجوان به کریدور میانی نیز متصل شود. این راه‌آهن از روستای آق‌بند جمهوری آذربایجان در جنوب غربی این کشور وارد ایران می‌شود و پس از طی حدود ۱۰۰ کیلومتر به شهر جلفا می‌رسد و سپس وارد منطقه خودمختار نخجوان می‌شود.

با برقراری صلح میان ارمنستان و جمهوری آذربایجان و احیای راه‌آهن نخجوان به ارمنستان، راه‌آهن به ایروان و سپس به گرجستان و دریای سیاه منتهی می‌شود. به عبارت دیگر جمهوری آذربایجان از مسیر ایران به نخجوان و سپس ارمنستان متصل می‌شود.

بر این اساس، احداث راه‌آهن کلاله-جلفا ضمن تامین خواسته جمهوری آذربایجان مبنی بر اتصال به منطقه نخجوان و تحقق صلح با ایروان، ایران و ارمنستان را در مسیر کریدور میانی قرار می‌دهد. این موضوع ضمن ارتقای جایگاه ژئوپلتیک ایران، باعث ایجاد همکاری و افزایش پیوند‌های اقتصادی بین کشور‌های قفقاز جنوبی با محوریت ایران می‌شود؛ بنابراین لازم است جمهوری اسلامی ایران با احداث صرفا ۱۰۰ کیلومتر راه‌آهن، ایران را از مزایای کریدور میانی و همچنین دیگر آورده‌های سیاسی و اقتصادی آن بهره‌مند سازد.

به گزارش فارس؛ راه‌آهن جلفا در زمان جنگ تحمیلی ۸ ساله، یکی از مسیر‌های مهم ایران برای تبادلات کالا با اروپا و شوروی بود؛ به‌طوری‌که برخی فعالان ترانزیتی اظهار کرده‌اند که حدود ۴ میلیون تن سالانه از طریق این ریلی جابه‌جا می‌شده است.