معاون وزیر بهداشت: با ادامه افزایش پذیرش پزشکی، پزشکان بیکار می‌شوند

به گزارش مجله خبری نگار،نشست خبری دکتر طاهره چنگیز، معاون آموزشی وزارت بهداشت، در محل وزارت بهداشت برگزار شد.

خبرنگاری در ابتدای نشست سوالی مطرح کرد که آزمون دستیاری پزشکی برگزار شد و طی سال‌های اخیر، متأسفانه حواشی مختلفی پیرامون آن وجود داشته است؛ از بحث تقلب در سال‌های گذشته گرفته تا موضوع تاریخ آزمون و شکایت داوطلبان.

وی ادامه داد: امسال نیز در دوره پنجاه‌وسوم آزمون، موضوع حذف ۱۰ سؤال مطرح شد. ابتدا تعدادی از سؤالات دارای دو گزینه صحیح اعلام شد و در نهایت، ۱۰ سؤال به‌طور کامل حذف شد.

این خبرنگار با اشاره به پیام‌های مخاطبان رسانه‌ها درباره این موضوع، مطرح کرد: هرچند ممکن است گفته شود حذف ۱۰ سؤال می‌تواند بخشی از ناعدالتی را پوشش دهد، اما داوطلبی که در جلسه آزمون برای پاسخ‌گویی به یک سؤال زمان گذاشته، به جمع‌بندی نرسیده و زمان خود را از دست داده و سپس به سؤال بعدی رفته است، اگر این اتفاق ۱۰ بار تکرار شده باشد، قطعاً ممکن است با تبعات جبران‌ناپذیری روبه‌رو شود؛ آن هم در آزمونی با این میزان اهمیت و این سطح از رقابت.

وی ادامه داد: پرسش بسیاری از مخاطبان این است که با وجود هزینه‌های انجام‌شده و تجربه برگزاری ۵۳ دوره آزمون، چرا باید در نهایت در این دوره، به نقطه‌ای برسیم که ۱۰ سؤال از آزمون حذف شود؟

چنگیز در پاسخ به این پرسش گفت: از جنبه‌های مختلف می‌توان به این سؤال رویکرد داشت و پاسخ داد. من تلاش می‌کنم رویکردی فنی داشته باشم.

معاون آموزشی وزارت بهداشت تصریح کرد: در رویکرد فنی، تلاش شده است سؤالات آزمون دستیاری با استفاده از بانک سؤال و طی مراحل متعدد تهیه شود. گردآوری سؤالات از سوی کمیته‌های طراحی سؤال در سراسر کشور انجام می‌شود. دستیاران عزیز باید بدانند این‌گونه نیست که مثلاً ۱۰ نفر دور هم بنشینند و سؤال طراحی کنند.

وی ادامه داد: دست‌کم ۱۷ کمیته وجود دارد که هر کدام مربوط به یکی از بخش‌ها هستند و این کمیته‌ها، سؤالات پیشنهادی را از سراسر کشور جمع‌آوری می‌کنند. در مرحله بعد، دو یا سه گروه مستقل از این بانک سؤال، دفترچه‌های آزمون را تهیه می‌کنند؛ یعنی در نهایت، فکر می‌کنم سه دفترچه پیشنهادی داشتیم و سپس یک گروه کوچک‌تر، از میان این دفترچه‌ها، دفترچه نهایی را انتخاب کرد.

چنگیز درباره علت طراحی این سازوکار گفت: این اقدامات به دو دلیل انجام می‌شود؛ نخست اینکه سؤالات صرفاً بر مبنای نظر یک جمع بسیار کوچک تهیه نشود و دوم، تأمین امنیت آزمون است تا همواره «پلن B» یا برنامه جایگزین وجود داشته باشد.

وی افزود: مسئله این است که منابع آزمونی ما متعدد هستند و گاهی یک کمیته، سؤالی را بر اساس یک منبع طراحی می‌کند، در حالی که ممکن است پاسخ آن در منبع دیگری متفاوت باشد. عمده سؤالاتی که دارای دو پاسخ صحیح بودند، از این جنس بودند؛ به این معنا که با مراجعه به یک منبع، مثلاً گزینه «الف» صحیح به نظر می‌رسد، اما در منبع دیگر، گزینه «ب» درست است.

معاون آموزشی وزارت بهداشت تأکید کرد: این اتفاق، با وجود همه کنترل‌ها رخ داد و از سه مرحله غربالگری طراحان عبور کرده بود. این مسئله‌ای است که جلوگیری کامل از آن، واقعاً بسیار دشوار است.

وی ادامه داد: اتفاقی که امسال رخ داد، با توجه به نمره منفی آزمون، اهمیت بیشتری پیدا کرد. اگر آزمون نمره منفی نداشت، در سؤالاتی که دو گزینه صحیح داشتند، هر داوطلبی که هر یک از آن دو گزینه را انتخاب کرده بود، نمره می‌گرفت؛ اما، چون آزمون نمره منفی دارد، افرادی که متوجه ایراد سؤال شده و احتمال داده بودند سؤال دوپاسخی است و از ترس نمره منفی به آن پاسخ نداده بودند، در عمل تنبیه می‌شدند.

چنگیز ادامه داد: به همین دلیل و با توجه به مشورت با صاحب‌نظران و منابع ارزشیابی، تصمیم درست این بود که، چون آزمون نمره منفی دارد، سؤالات دوگزینه‌ای نیز حذف شوند تا داوطلبانی که متوجه ایراد سؤال شده و به آن پاسخ نداده بودند، متضرر نشوند.

وی افزود: این افراد متوجه ایراد سؤال شده و پاسخ نداده بودند؛ از سوی دیگر، برای کسانی که پاسخ صحیح را نیز انتخاب کرده بودند، نمره منفی محاسبه نمی‌شود. تنها تفاوتی که امسال در مواجهه با سؤالات دوگزینه‌ای نسبت به سال‌های گذشته وجود داشت، همین موضوع بود که مبتنی بر منابع ارزشیابی اتخاذ شد.

معاون آموزشی وزارت بهداشت تصریح کرد: با وجود همه تلاش‌ها، همچنان درباره برخی سؤالات، تعدادی از داوطلبان اعتراض دارند و معتقدند این سؤالات دارای ایراد بوده‌اند.

وی گفت: لازم است عرض کنم که در بررسی اعتراض‌ها نیز امسال دو کمیته مستقل اقدام به بررسی کردند. ابتدا همه اعتراض‌ها بررسی شد و سپس اعتراض‌ها را به گروه دیگری دادیم تا آنها نیز بررسی کنند.

چنگیز ادامه داد: نتایج بررسی گروه اول و دوم نیز کاملاً یکسان نبود؛ به‌طوری که درباره یک یا دو سؤال، گروه اول اعلام کرده بود که باید حذف شوند، اما گروه دوم این نظر را رد کرد و اعلام کرد که این سؤالات ایرادی نداشته‌اند و باید باقی بمانند.

وی افزود: بخشی از این اعتراض‌ها ناشی از ماهیت آزمون‌های دستیاری است. اگر آزمون صرفاً در حد سؤالات مبتنی بر دانش و واقعیت‌های روشن، یا به‌اصطلاح سؤالات «بله یا خیر»، باشد، موضوع کاملاً شفاف‌تر است؛ اما اینها معمولاً در طبقه‌بندی آموزشی، سؤالات سطح پایین محسوب می‌شوند.

معاون آموزشی وزارت بهداشت بیان کرد: برخی سؤالات، ماهیت تحلیلی دارند و در سؤالات تحلیلی، بروز اختلاف‌نظر اجتناب‌ناپذیر است؛ به این معنا که ممکن است نظر یک کمیته با نظر کمیته دیگر تفاوت داشته باشد.

وی اضافه کرد: این اختلاف‌نظر در آزمون‌های شفاهی و آزمون‌های کیفی نیز وجود دارد؛ چنان‌که در آزمون‌های بورد سال گذشته هم وجود داشت. ممکن است نظر یک پنل خبرگان با پنل خبرگان دیگری متفاوت باشد.

چنگیز در پاسخ به پرسشی درباره اینکه آیا سؤالات مورد اختلاف همچنان قابل بررسی هستند یا خیر، گفت: خیر، دیگر بررسی نمی‌شوند. می‌گویم، چون این مسائل ممکن است محل اختلاف‌نظر باشند، این موضوع طبیعی است و در آزمون‌های ما و همه جای دنیا وجود دارد که ممکن است نظر یک گروه یا پنل خبرگان با پنل دیگری متفاوت باشد؛ در این مرحله، ما به نظر نهایی اکتفا می‌کنیم.

در ادامه این نشست، خبرنگاری درباره افزایش ظرفیت پزشکی، پرسید.

چنگیز در پاسخ به این سؤال اظهار کرد: اگر منظور از ظرفیت، اعلام جای خالی برای پذیرش دستیار باشد، به نظر من نام آن «ظرفیت» نیست. ظرفیت یعنی واقعاً امکانات و شرایطی فراهم کنیم که آموزش تعداد بیشتری از افراد در آن محیط، به‌صورت طبیعی امکان‌پذیر باشد.

وی افزود: این نیز از مغالطه‌ها و غلط‌های مصطلح رایجی است که رخ داده است. ما این موضوع را در پزشکی نیز دیدیم که نام آن «افزایش ظرفیت» شد، اما در عمل ظرفیتی اضافه نشد و فقط تعداد بیشتری از افراد، با همان امکاناتی که از قبل وجود داشت، پذیرفته شدند.

معاون آموزشی وزارت بهداشت تأکید کرد: پیشنهاد من این است که به‌جای «افزایش ظرفیت»، از عبارت «افزایش پذیرش» استفاده کنیم؛ زیرا این دو، مقوله‌های جداگانه‌ای هستند.

وی ادامه داد: درباره افزایش ظرفیت، وزارت بهداشت نه فقط اکنون، بلکه از گذشته نیز اقداماتی انجام داده است.

چنگیز در ادامه درباره اقدامات وزارت بهداشت برای افزایش واقعی ظرفیت آموزش دستیاری گفت: به‌عنوان نمونه، خواهش می‌کنم روند ۲۰ سال گذشته را بررسی کنید و ببینید چه مراکز و دانشکده‌های جدیدی مجوز آموزش در رشته‌هایی مانند اورولوژی، جراحی مغز و اعصاب و ارتوپدی را دریافت کرده‌اند؛ رشته‌هایی که واقعاً به امکانات، شرایط، تجهیزات و اعضای هیئت علمی نیاز دارند.

وی افزود: اگر نمودار فراهم شدن تجهیزات و اعضای هیئت علمی در این رشته‌ها را ملاحظه کنید، مشخص می‌شود که رشد طبیعی وجود داشته است. من ادعا می‌کنم این رشد رخ داده، اما رشد طبیعی بوده است، نه رشد بادکنکی.

معاون آموزشی وزارت بهداشت تأکید کرد: رشد بادکنکی، رشد نیست؛ بلکه تورم است. افزایش پذیرش بدون آنکه به موازات آن امکانات مورد نیاز فراهم شود، به‌معنای افزایش تورمی است.

وی ادامه داد: بر اساس مصوبه مجلس، ما مکلف هستیم سالانه ۱۲ درصد به پذیرش دستیاری اضافه کنیم. سؤال این است که آیا واقعاً به موازات این ۱۲ درصد افزایش پذیرش، ظرفیت به معنای امکانات، شرایط و تجهیزات لازم برای آموزش این تعداد دستیار نیز فراهم می‌شود یا شده است؟ واقعاً باید آمار را بررسی کرد.

چنگیز در تشریح یکی از الزامات افزایش تربیت دستیار گفت: یکی از لوازم افزایش پذیرش و تربیت دستیار، برخورداری از تعداد کافی اعضای هیئت علمی است. اعضای هیئت علمی در این حوزه باید دست‌کم استادیار یا دانشیار باشند؛ یا استادیاری باشند که سابقه کافی دارد.

وی افزود: ما نمی‌توانیم برای پذیرش دستیار اورولوژی، صرفاً به یک استادیار پایه یک اکتفا کنیم؛ زیرا استادیاری که تا سال قبل خودش دستیار بوده، باید حداقل مقداری تجربه کسب کند.

معاون آموزشی وزارت بهداشت تصریح کرد: به عبارت دیگر، ما با استادیاران طرحی نمی‌توانیم بخش‌های آموزشی برای رشته‌هایی مانند اورولوژی، ارتوپدی، چشم و سایر رشته‌ها ایجاد کنیم. باید بررسی کنیم چه میزان امکان جذب و به‌کارگیری افرادی را داریم که دست‌کم چهار یا پنج سال سابقه استادیاری داشته باشند و بتوانیم آنها را حفظ کنیم تا با اتکا به آنها، دستیار تربیت کنیم.

در ادامه، خبرنگاری با اشاره به ادعای برخی پژوهشگران حوزه افزایش ظرفیت، پرسید: گفته می‌شود وزارت بهداشت ظرفیت لازم را دارد، اما صندلی‌های دانشگاهی را به رشته‌هایی اختصاص می‌دهد که متقاضی کمتری دارند و برای رشته‌هایی که صندلی‌هایشان خالی است، ظرفیت ایجاد می‌کند؛ نه رشته‌هایی که با استقبال مواجه‌اند و به آنها نیاز وجود دارد. آیا این ادعا را رد می‌کنید یا می‌پذیرید؟

چنگیز در پاسخ به این پرسش اظهار کرد: من یک سؤال دارم؛ بر اساس سیاست‌های ابلاغی مقام معظم رهبری، تولیت خدمات سلامت با چه نهادی است و نیازسنجی بر عهده چه کسی است؟

وی ادامه داد: اگر وزارت بهداشت سطح‌بندی خدمات را انجام داده و نیازسنجی را اعلام کرده است، آیا این نیازسنجی باید مبنا باشد یا نیاز‌هایی که برخی افراد بر اساس مشاهدات شخصی خود مطرح می‌کنند؛ برای مثال، اینکه در یک شهرستان متخصص یک رشته وجود ندارد و فردی بر این اساس تعیین کند که به آن متخصص نیاز است؟

معاون آموزشی وزارت بهداشت افزود: نیازسنجی وزارت بهداشت بر اساس آمار انجام می‌شود؛ چرا که این وزارتخانه متولی ارائه خدمات سلامت است و بر اساس داده‌ها و وضعیت ارائه خدمات، نیاز‌ها را اعلام می‌کند.

وی با اشاره به رشته بیهوشی گفت: اگر رشته بیهوشی خالی می‌ماند، اما ما همچنان اعلام می‌کنیم که این رشته از نیاز‌های جدی کشور است و برای آن ظرفیت اعلام می‌کنیم، آیا این به‌معنای ارائه آدرس غلط است؟

چنگیز ادامه داد: اگر در یک شهرستان متخصص بیهوشی نداشته باشیم، متخصصان جراحی، چشم، ارتوپدی، زنان و سایر رشته‌ها عملاً باید فعالیت خود را متوقف کنند؛ زیرا بدون وجود متخصص بیهوشی، همه این متخصصان در عمل بیکار خواهند بود، چون فردی نیست که بیمار را بیهوش کند.

چنگیز در ادامه پاسخ خود درباره تخصیص ظرفیت به رشته‌های مختلف دستیاری اظهار کرد: آیا اختصاص ظرفیت به برخی رشته‌ها، به منزله فرار از مجموعه است؟ برای مثال، اگر ظرفیت را به رشته داخلی اختصاص می‌دهیم، به این دلیل است که می‌دانیم این رشته داوطلب ندارد یا به این دلیل که حضور متخصص داخلی در همه بیمارستان‌ها، حتی بیمارستان‌های ۳۲ تخت‌خوابی شهرستان‌ها، ضروری است؟

وی افزود: نمی‌توان بیمارستانی را تصور کرد که متخصص داخلی نداشته باشد، اما می‌توان بیمارستانی را تصور کرد که متخصص اورولوژی نداشته باشد.

معاون آموزشی وزارت بهداشت ادامه داد: اگر می‌گوییم باید ظرفیت طب اورژانس افزایش یابد، آیا صرفاً به این دلیل است که ظرفیت این رشته خالی می‌ماند و ما ۱۲ درصد ظرفیت مازاد یا حتی بیشتر را به آن اختصاص می‌دهیم؟ یا به این دلیل است که یک بیمارستان ۳۲ تخت‌خوابی را می‌توان با حضور یک متخصص طب اورژانس در هر سه شیفت و یک متخصص داخلی در هر سه شیفت پوشش داد؟

وی تصریح کرد: تمام امور اورژانسی و ضروری در چنین بیمارستانی را این دو گروه از متخصصان می‌توانند انجام دهند، اما آیا حضور متخصص ارتوپدی نیز در همه این بیمارستان‌ها الزامی است؟ خیر، الزام ندارد.

چنگیز با اشاره به نظام سطح‌بندی خدمات درمانی گفت: در حوزه درمان، به موضوعی با عنوان سطح‌بندی خدمات اعتقاد داریم. سطح‌بندی خدمات مشخص می‌کند چه خدماتی اورژانسی هستند و باید برای هر جمعیتی ارائه شوند و چه خدماتی اورژانسی نیستند و می‌توانند از طریق نظام ارجاع پوشش داده شوند.

وی افزود: بنابراین، خواهش می‌کنم عزیزانی که درباره این موضوع اظهارنظر می‌کنند، ابتدا اعلام کنند بر اساس کدام سطح‌بندی، این نیاز‌ها را احصا کرده‌اند و سپس نظرات خود را ارائه دهند. باید بر مبنای استنادات صحبت کنیم.

معاون آموزشی وزارت بهداشت ادامه داد: برای آموزش صحیح یک متخصص اورولوژی، ارتوپدی یا دیگر رشته‌ها، باید به تفاوت میان رشته‌های اصلی و رشته‌های تخصصی‌تر توجه شود. در پزشکی، رشته‌هایی داریم که به آنها رشته‌های «ماژور» یا اصلی گفته می‌شود.

وی افزود: این رشته‌ها شامل داخلی، جراحی، اطفال، زنان و بیهوشی هستند؛ یعنی چهار رشته اصلی که با اضافه شدن بیهوشی، به پنج رشته تبدیل می‌شوند. در مقابل، یک‌سری رشته‌ها، تخصصی‌تر و اختصاصی‌تر هستند که از این رشته‌های اصلی منشعب شده‌اند.

چنگیز تصریح کرد: درباره رشته‌هایی که از رشته‌های اصلی منشعب شده‌اند، با وجود برنامه سطح‌بندی خدمات، می‌توان بسیاری از خدمات را با همین رشته‌های اصلی پوشش داد.

وی ادامه داد: با وجود رشته طب اورژانس، حتی در بعضی بیمارستان‌ها ممکن است از حضور متخصص جراحی و زنان نیز بی‌نیاز باشیم و بخشی از خدمات اورژانسی توسط همین متخصصان ارائه شود.

معاون آموزشی وزارت بهداشت در جمع‌بندی سخنان خود گفت: مبنای ما برای تعیین نیاز، اصل سطح‌بندی خدمات و طرح سطح‌بندی است.

وی با اشاره به موضوع سالمندشدن جمعیت افزود: نکته دیگری که باید مطرح کنم، این است که بله، جمعیت کشور در حال سالمند شدن است؛ اما باید دید با سالمند شدن جمعیت، نیاز ما به خدمات پزشکی و تخصصی چه میزان افزایش می‌یابد و در مقابل، چه میزان به خدمات پرستاری، مراقبتی و توان‌بخشی نیاز پیدا می‌کنیم.

چنگیز اظهار کرد: متأسفانه عبارت «سالمند شدن جمعیت» نیز به دستاویزی برای مغالطه در اعلام نیاز به خدمات تخصصی و فوق‌تخصصی پزشکی تبدیل شده است. در حالی که در جوامع سالمندتر، هرچند به این خدمات نیز نیاز وجود دارد، اما نسبت نیاز به خدمات تخصصی و فوق‌تخصصی پزشکی، بسیار کمتر از نسبت نیاز به خدمات پرستاری، توان‌بخشی، مراقبت، خدمات رفاهی و تأمین اجتماعی است.

وی تأکید کرد: سالمندان ما شاید بسیار بیشتر از نیاز به فوق‌تخصص‌هایی مانند اورولوژی سالمندی، به مراقبت، توان‌بخشی، خدمات رفاه اجتماعی و تأمین اجتماعی نیاز داشته باشند.

معاون آموزشی وزارت بهداشت گفت: خواهش می‌کنم آدرس غلط ندهیم تا با این آدرس غلط، ارائه خدمات به سالمندان نیز گران‌تر نشود.

در ادامه نشست، خبرنگاری با اشاره به افزایش پذیرش دانشجو در رشته‌های پزشکی و دندانپزشکی که طی سال‌های اخیر اجرا شده است، پرسید: آیا اجرای این طرح به پایان رسیده است؟ در صورت پایان یافتن، چه تعداد دانشجو به پذیرش‌ها اضافه شده‌اند و برای این افزایش، چه برنامه‌ای دارید تا دانشجویان بتوانند خدمات خود را به‌نحو مطلوب ارائه کنند؟

وی در بخش دیگری از پرسش خود با اشاره به برگزاری چندساله جشنواره شهید مطهری گفت: طرح‌های خوبی در این جشنواره ارائه می‌شود؛ چه میزان از این طرح‌ها تاکنون کاربردی شده‌اند؟ اگر ممکن است، نمونه‌هایی از طرح‌های ارائه‌شده و کاربردی‌شده را نیز بیان کنید.

چنگیز در پاسخ به بخش نخست این پرسش اظهار کرد: بر اساس مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی، افزایش سالانه ۲۰ درصدی پذیرش دانشجو در رشته‌های پزشکی و دندانپزشکی الزامی شده بود. اجرای این مصوبه تا سال ۱۴۰۴ ادامه داشت و اکنون مدت اجرای آن به پایان رسیده است.

وی افزود: وزارت بهداشت به تکلیف محول‌شده از سوی شورای عالی انقلاب فرهنگی عمل کرده است. افزایش سالانه ۲۰ درصدی پذیرش، در بسیاری از دانشگاه‌ها موجب شد ظرفیت پذیرش نسبت به سال مبنا دو برابر شود؛ یعنی ظرف چهار سال، تعداد دانشجویان پذیرفته‌شده از طریق کنکور به دو برابر رسید.

معاون آموزشی وزارت بهداشت ادامه داد: در نتیجه اجرای این تکلیف، اکنون حدود ۷۵ هزار دانشجوی پزشکی در حال تحصیل داریم.

وی با اشاره به شاخص پزشک به جمعیت گفت: شاخص دیگری که وجود دارد، شاخص پزشک به جمعیت بر اساس قانون برنامه هفتم پیشرفت است. اگر فقط دانشجویان پزشکی در حال تحصیل و پزشکان موجود در کشور را با یکدیگر جمع کنیم، این شاخص برای سال ۱۴۰۸ محقق شده است.

چنگیز تصریح کرد: یعنی اگر حتی دانشکده‌های پزشکی از امسال هیچ دانشجویی نپذیرند، با همین دانشجویان در حال تحصیل که فارغ‌التحصیل خواهند شد، نسبت پزشک به جمعیت مورد نظر برای سال ۱۴۰۸ محقق می‌شود؛ البته هیچ‌گاه قرار نیست ظرفیت پذیرش پزشکی را به صفر برسانیم.

وی افزود: بنابراین، بخش تکلیفی، هم تکلیف شورای عالی انقلاب فرهنگی و هم تکلیف برنامه هفتم پیشرفت، در واقع در همین مقطع انجام شده است.

معاون آموزشی وزارت بهداشت در ادامه اظهار کرد:، اما پرسش بعدی این است که آیا با این افزایش تعداد پذیرش دانشجو، می‌توانیم به تکلیف علمی، اخلاقی و شرعی خود در زمینه آموزش مطلوب دانشجویان پذیرفته‌شده نیز عمل کنیم یا خیر؟

وی گفت: از نظر کمی، به‌اصطلاح چوب‌خط ما پر است، اما از نظر کیفی نیز باید دید که آیا می‌توانیم به تکلیف خود عمل کنیم یا نه. وزارت بهداشت بار‌ها و در مکاتبات متعدد اعلام کرده است که با این میزان پذیرش، امکان عمل به تکلیف خود برای حفظ کیفیت آموزش فراهم نیست.

چنگیز افزود: فردی که کارنامه‌اش با عنوان فارغ‌التحصیل رشته پزشکی یا دندانپزشکی مهر می‌خورد، باید حداقل‌هایی را دیده و انجام داده باشد؛ چراکه بیش از دو سوم آموزش ما عملی است و صرفاً آموزش نظری نیست که فرد مطالبی را بخواند و در امتحان شرکت کند.

وی ادامه داد: دانشجو باید کار‌ها را دیده باشد، انجام داده باشد و تحت نظر آموزش ببیند تا بتوانیم اعلام کنیم که اکنون اجازه دارد به‌طور مستقل و به‌عنوان پزشک، این اقدامات را انجام دهد. در دندانپزشکی نیز شرایط به همین صورت است.

معاون آموزشی وزارت بهداشت تأکید کرد: افزایش دوبرابری پذیرش ظرف چهار سال، مستلزم تأمین دوبرابری امکانات، از جمله اعضای هیئت علمی، تخت بیمارستانی و عرصه‌های آموزشی مناسب است؛ در حالی که فراهم شدن این امکانات ظرف چهار سال میسر نبوده است.

وی گفت: این موضوعات پیش از این نیز مطرح شده و همچنان بر آن تأکید داریم. بحث دیگر، موضوع نیاز است؛ همان موضوعی که پرسیدید این دانشجویان قرار است در کجا مشغول به کار شوند.

چنگیز در ادامه پاسخ خود درباره آینده اشتغال دانشجویان پزشکی اظهار کرد: باید در نظر داشته باشیم که کشور در حال اجرای جدی طرح پزشکی خانواده است. دست‌کم درباره پزشکان، این حدود ۷۵ هزار دانشجوی پزشکی که طی چند سال آینده فارغ‌التحصیل می‌شوند، در نهایت یا باید از چرخه ارائه خدمت خارج شوند ــ که در این صورت، عملاً آموزش‌های انجام‌شده را دور ریخته‌ایم ــ یا به‌عنوان پزشک عمومی مشغول به کار شوند یا وارد دوره‌های تخصصی شوند.

وی افزود: پزشکان عمومی، قاعدتاً باید در قالب پزشک خانواده فعالیت کنند. در برنامه پزشکی خانواده که اکنون در مناطق شهری در حال اجراست، به ازای هر سه هزار نفر جمعیت، با یک پزشک قرارداد بسته می‌شود. در مناطق روستایی نیز به ازای هر چهار هزار نفر جمعیت، با یک پزشک خانواده قرارداد منعقد می‌کنیم.

معاون آموزشی وزارت بهداشت ادامه داد: اگر جمعیت کشور را ۹۰ میلیون نفر در نظر بگیریم و فرض کنیم همه پزشکان عمومی را با شاخص یک پزشک به ازای هر سه هزار نفر جمعیت در قالب برنامه پزشک خانواده به کار بگیریم، در مجموع ۳۰ هزار پزشک در برنامه پزشک خانواده جذب می‌شوند.

وی گفت: هم‌اکنون حدود ۱۲ هزار پزشک استخدامی در وزارت بهداشت داریم. حتی اگر فرض کنیم به ازای هر هزار نفر جمعیت، یک پزشک عمومی را با قرارداد به کار بگیریم، به ۹۰ هزار پزشک نیاز خواهیم داشت؛ در حالی که بودجه کشور، اقتضای جذب چنین تعدادی را ندارد و هزینه آن بسیار بالا خواهد بود.

چنگیز تصریح کرد: شاخص یک پزشک به ازای هر هزار نفر جمعیت، اساساً برای طرح پزشکی خانواده عددی غیرواقعی است. می‌خواهم عرض کنم که حتی اگر برنامه پزشکی خانواده، مقصد اشتغال پزشکان عمومی ما باشد، باز هم با مازاد پزشک مواجه خواهیم بود.

وی افزود: بنابراین، اگر بخواهیم روند افزایش پذیرش دانشجوی پزشکی را به همین شکل ادامه دهیم، در آینده نه‌چندان دور با معضل پزشکان بیکار مواجه خواهیم شد.

معاون آموزشی وزارت بهداشت ادامه داد: مسیر تأمین پزشک برای مناطق محروم نیز همین برنامه پزشک خانواده است و مدل دیگری برای تأمین پزشک عمومی در مناطق محروم نداریم. باید همین مدل را اصلاح کنیم و اگر این سازوکار به‌درستی اجرا شود، پزشک مورد نیاز را تأمین کرده‌ایم.

وی گفت: افزون بر این، در سال‌های اخیر ۳۰ درصد از پذیرش‌ها نیز مربوط به پزشکان متعهد خدمت در مناطق کمتر برخوردار، یا همان سهمیه عدالت آموزشی، بوده است. فکر می‌کنم تاکنون حدود پنج هزار پزشک عمومی از سهمیه مناطق محروم فارغ‌التحصیل شده‌اند که باید در مناطق محروم به کار گرفته شوند؛ یعنی در همان طرح پزشک خانواده فعالیت کنند.

چنگیز تأکید کرد: در واقع، ما با معضل کمبود پزشک عمومی مواجه نیستیم؛ مشکل، مدل به‌کارگیری پزشکان است که امیدواریم با اجرای طرح پزشکی خانواده اصلاح شود.