ایران و ۲ تیم باتجربه دیگر جام جهانی در رویای نخستین صعود

به گزارش مجله خبری نگار/فرهیختگان: جام جهانی ۲۰۲۶ بدی‌های زیادی همچون قیمت بالای بلیت‌ها، دخالت‌های غیر حرفه‌ای و آزاردهنده ترامپ و دوستان، مشکلات پخش تلویزیونی، ساعت برگزاری بدموقع بازی‌ها و ناایمن بودن برخی شهر‌های میزبان دارد، اما در دوره پیش‌رو این تورنمنت تعداد تیم‌ها افزایش قابل توجهی داشته و شرایط شیرینی برای تیم‌های ملی درجه دوم و سوم جهان فراهم شده است تا کمی بیشتر در مسابقات بمانند و ماجراجویی زیادتری از خود نشان دهند.

در ۲۲ دوره گذشته جام جهانی و نسخه پیش رو، کشور‌های گوناگون با اهداف متفاوتی گام در مسابقات می‌گذراند. بی‌رحمی نیست اگر بگوییم برای برخی تیم‌های حاضر در این رویداد قهرمان نشدن شکستی بزرگ است و عده‌ای از تیم‌ها با حضور در جمع ۴ یا ۸ تیم نهایی سرمست می‌شوند و گروهی از حاضرین به‌دنبال یک نمایش آبرومند و ترک جام بعد از ۲۷۰ دقیقه اجرای شایسته و قابل احترام هستند. البته بدون شک هواداران کشور‌هایی که پس از ۳ بازی و در پایان مرحله گروهی از مسابقات حذف می‌شوند نهایتا تا چند دوره عملکرد ملی‌پوشان سرزمین‌شان را تاب می‌آورند و هر چقدر سطح فنی پایینی داشته باشد پس از سومین یا چهارمین حضورشان در جام جهانی هدف و توقع خود را عبور از مرحله گروهی و یک دور صعود می‌گذارند.

از میان کشور‌های درجه سوم حاضر در ادوار مختلف جام جهانی رویای صعود به دور حذفی برای برخی بسیار زود عملی شده بابت نمونه همین بیخ گوش سرزمین‌مان، عربستان در نخستین حضورش در بزرگترین آوردگاه فوتبالی جهان با غلبه بر مراکش و بلژیک و اندوخته ۶ امتیازی به دور یک هشتم نهایی مسابقات ۱۹۹۴ راه یافت تا نتایج تلخ در فرانسه و آلمان و تحقیر در سال ۲۰۰۲ کمتر کام هواداران سعودی‌ها را تلخ کند و وقتی در ۲۰۱۸ و ۲۰۲۲ چمدان‌شان را با ۳ امتیاز و حذف در دور گروهی بستند دل‌شان به گذشته و حکاکی زیبای تاریخ توسط نسل طلایی‌شان در خاک آمریکا خوش باشد. از سوی دیگر عده‌ای از راه یافتگان به جام جهانی با گذشت زمان و به مرور راه صعود از مرحله گروهی را آموختند برای مثال کره‌جنوبی در ششمین حضور و پنجمین صعود متوالی به جام جهانی گام مدنظرش یعنی راهیابی به دور حذفی را برداشت و به لطف امتیاز میزبانی و هواداران پرشورش بین ۱۶ تیم برگزیده جهان قرار گرفت و سپس با داوری‌ها بحث برانگیز و یکطرفه به سودش موفق شد عنوان چهارمی جام جهانی ۲۰۰۲ را به‌دست آورد. اما برخی تیم‌های نسبتا باتجربه جام جهانی که دستکم در ۵ دوره مسابقات حضور داشته‌اند در هیچکدام از ۲ قاعده اشاره شده نمی‌گنجند و همواره پایان‌شان اشک ناراحتی و حسرت در مرحله گروهی بوده و، چون در مسابقات پیش‌رو حضور دارند فرصت مناسبی برای شکستن طلسم‌شان فراهم شده و باید دید کدام از این ۳ کشور نمی‌توانند قدر آسان شدن عبور از مرحله گروهی را بدانند.

صعود از مرحله گروهی هدف جدی ۳ کشور

بدون شک مهم‌ترین ناکام تاریخ جام جهانی به جهت عدم صعود از مرحله گروهی جام جهانی اسکاتلند است. تیم محبوب ارتش تارتان در گروه C دور انتخابی جام جهانی قاره اروپا به خوبی موفق شد توانایی‌هایش را مقابل دانمارک، یونان و بلاروس به نمایش بگذارد و با کسب ۴ برد و ۱۳ امتیاز بالاتر از دانمارک قرار گرفت تا طلسم ۲۸ ساله راه نیافتن به بزرگترین آوردگاه فوتبالی جهان شکسته شود. شاگردان استیو کلارک در تورنمنت پیش‌رو با برزیل، مراکش و هائیتی همگروه هستند و گروه‌شان کمی دشوار به‌نظر می‌رسد، اما صعود به‌عنوان یکی از تیم‌های برتر سوم دور از دسترس نیست و اسکاتلندی‌ها می‌توانند به یک حسرت دیگر خود نیز پایان دهند. این کشور پیش از این در ۸ دوره جام جهانی توپ زده، ۴ برد، ۷ تساوی و ۱۲ شکست از خود بجا گذاشته، اما حتی یک بار نیز از مرحله گروهی صعود نکرده و حضور مهاجم‌های بزرگی مثل کنی داگلیش و دنیس لاو نیز در دهه هفتاد و هشتاد میلادی نیز باعث نشد آنها در سلسله صعود‌های پیاپی خود در مسابقات بدرخشند، شگفتی‌ساز جام باشند و جاه طلبی خود را به رخ دیگران بکشند.

دیگر تیم نسبتا باتجربه جام جهانی که در مقابل تعداد صعودهایش به دور حذفی عدد صفر دیده می‌شود نامی آشنا و دوست داشتنی است. ایران با عملکرد جذاب در دیدار‌های انتخابی منطقه آسیا قرار است از اواخر خرداد برای هفتمین بار رویاهایش را در بزرگترین ویترین فوتبالی جهان دنبال کند و این بار قرعه و فرمت مسابقات شرایط را برای کشورمان سهل‌تر کرده و تیم تحت هدایت امیر قلعه‌نویی می‌تواند جامه عمل به تلاش ناموفق شاگردان مهاجرانی، طالبی، برانکو و کی‌روش در ادوار گذشته بپوشاند. یوز‌ها در سال‌های ۲۰۱۸ و ۲۰۲۲ فاصله کمی تا صعود از دور گروهی داشتند و شاید این بار طلسم حذف شدن در مرحله گروهی برای کشوری که موفق به کسب ۳ برد و ۴ تساوی در جام جهانی شده و در نخستین دقایق حضورش در این تورنمنت، یوگسلاوی را تحت تاثیر کیفیتش قرار داده و آمریکا را مغلوب کرده، شکسته شود. البته نباید فراموش کرد که با افزایش تعداد تیم‌های حاضر در جام جهانی به ۴۸ تیم دیگر صعود از مرحله گروهی افتخار بزرگی برای حاضرین درجه ۲ و ۳ این مهمانی نیست، اما با اتفاقات اخیر و تعطیلی مسابقات لیگ برتر و سنگ اندازی‌های بی شمار میزبان که شاهدش بودیم و احتمالا در آینده خواهیم بود یک عملکرد جذاب و قابل احترام روبه‌روی نیوزیلند، بلژیک و مصر، دستکم یک پیروزی یا ۳، ۴ امتیاز و رساندن تعداد بازی‌هایمان در جام جهانی به چهارمین دیدار راضی‌کننده حدس زده می‌شود.

جام جهانی ۲۰۲۶ برای تونس نیز همچون کشورمان هفتمین حضورش در مهم‌ترین آوردگاه فوتبالی دنیا به حساب می‌آید و عقاب‌های کارتاژ دوست دارند بعد از یک عملکرد مقتدرانه در دور انتخابی قاره آفریقا و کسب ۲۸ امتیاز و از دست دادن تنها ۲ امتیاز با تکیه به توانایی‌هایشان مقابل سوئد، ژاپن و هلند به توفیقی برسند که پیش از این تجربه نکرده‌اند که البته کار فوق‌العاده دشوار و صعبی به‌نظر می‌رسد. اگرچه تونس در جام جهانی سابقه پیروزی در بازی تشریفاتی مقابل فرانسه در جام جهانی گذشته و به شماره انداختن نفس‌های انگلیسی‌ها در سال ۲۰۱۸ را دارد، اما احتمالا وقتی بخواهیم در سال‌های آینده ذره‌بین خود را برروی تیم‌های ناکام جام جهانی بگیریم باید دوباره عقاب‌های کارتاژ را بابت حضور پرشمار در جام جهانی و ناتوانی بابت صعود از مرحله گروهیش سرزنش و نکوهش کنیم.

از سوی دیگر ساحل‌عاج، مصر و آفریقای‌جنوبی در چهارمین حضورشان علاقه‌مند به چشیدن حضور در دور حذفی جام جهانی هستند و نیوزیلند و کانادا با سابقه ۳ دوره شرکت در این مسابقات همواره در مرحله گروهی حذف شده‌اند. نکته جالب در مورد این موضوع همگروهی ۳ تیم، ایران، مصر و نیوزیلند با یکدیگر است که پیش از این همواره در همان دیدار‌های ابتدایی رویاهایشان پایان یافته و شرایط به‌وجود آمده و تقابل‌شان با هم قطعا باعث می‌شود در سال ۲۰۲۶ حداقل یک نام از لیست تیم‌های ناموفق در راهیابی به مرحله حذفی کم شود.