گنجینه‌های تاریخی گچساران در انتظار توجه و مرمت

به گزارش مجله خبری نگار،در جنوب غربی کهگیلویه و بویراحمد، شهرستان گچساران با پیشینه‌ای غنی از حضور اقوام، به‌عنوان یکی از کانون‌های مهم آثار تاریخی شناخته می‌شود و این شهرستان در مسیر قدیمی ارتباطی گچساران به بهبهان قرار دارد و به همین دلیل، آثار برجای‌مانده از دوره‌های مختلف در گوشه‌وکنار آن دیده می‌شود.

۲۵ اثر در مرز فرسایش

رییس اداره میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی گچساران گفت: اکنون ۲۵ اثر تاریخی ثبت‌شده در فهرست ملی در وضعیت آسیب‌پذیر قرار دارند و برای جلوگیری از تخریب آنها، مرمت فوری ضروری است و این آثار شامل کاروانسراها، قلعه‌ها، بنای‌های سنگی و پل‌های تاریخی است که برخی از آنها از مهم‌ترین نماد‌های هویتی منطقه محسوب می‌شوند.

صادق ماندنی‌زاده در گفت‌و‌گو با خبرنگاراعلام کرد: کاروانسرای خان‌عوض صفوی، قلعه آرو کهنه، کوشک گدنگون، گنبد لیشتر، گنبد باباکلان، پل خیری و محمدخان و قلعه شامبراکان از بنا‌های مهمی هستند که در سال‌های اخیر آسیب‌های قابل‌توجهی دیده‌اند.

کارشناسان هشدار می‌دهند که اگر این بنا‌ها به زودی تحت مرمت قرار نگیرند، بخشی از ارزش تاریخی خود را از دست می‌دهند.

تامین اعتبار مورد نیاز؛ دغدغه اصلی حفاظت

ماندنی‌زاده با اشاره به نیاز مالی برای مرمت این آثار می‌گوید: برای بازسازی و مرمت ۲۵ اثر در معرض خطر، بیش از ۲۰۰ میلیارد ریال اعتبار لازم است.

وی ادامه داد: نبود تخصیص به‌موقع اعتبار از مهم‌ترین چالش‌های اداره میراث فرهنگی در سال‌های اخیر بوده است.

گچساران، گنجینه‌ای با ۱۳۸ اثر ملی

ماندنی‌زاده تصریح کرد: در گچساران بیش از ۲۳۸ اثر تاریخی شناسایی شده که از این میان ۱۳۸ اثر در فهرست ملی به ثبت رسیده‌اند و این آثار بیشتر مربوط به دوره‌های اسلامی، صفوی و ساسانی هستند.

وی افزود: چهارطاقی خیرآباد، پل ساسانی خیرآباد، کوشک گدنگون، گنبد لیشتر و کاروانسرای خان‌عوض لیشتر از مهم‌ترین آثار ثبت‌شده این شهرستان به شمار می‌روند.

حفاظت از طریق تعیین حریم

یکی دیگر از اقدامات مهم میراث فرهنگی در سال‌های اخیر تعیین حریم بنا‌های تاریخی است که به گفته مسوولان، زمینه حفاظت اصولی‌تر را فراهم می‌کند.

رییس اداره میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی گچساران گفت: تاکنون ۵۵ اثر تاریخی در گچساران تعیین حریم شده‌اند، اقدامی که نقش مهمی در جلوگیری از ساخت‌وساز‌های غیرمجاز در اطراف آثار دارد.

میراثی که با مردم زنده می‌ماند

ماندنی‌زاده اظهار داشت: حفاظت از آثار تاریخی تنها با مشارکت مردم امکان‌پذیر است و نهادینه کردن فرهنگ حفاظت از میراث تاریخی در میان مردم، مهم‌ترین رویکرد ماست.

وی ادامه داد: این آثار بخشی از هویت و تاریخ مشترک ما هستند و نگهداری از آنها نیازمند همراهی عمومی است.

 گچساران با مجموعه‌های ارزشمندی همچون آثار تاریخی خیرآباد که یادگار ۳۵۰ سال شکوه و رونق اقتصادی در ایران باستان است همچنان می‌تواند یکی از قطب‌های گردشگری تاریخی جنوب کشور باشد، مشروط بر آنکه مرمت و حفاظت از بنا‌های ارزشمند آن در اولویت قرار گیرد.

شهرستان ۱۵۶ هزار نفری گچساران در جنوب غربی کهگیلویه‌وبویراحمد قرار دارد.