آپاندیس چگونه عفونی میشود؟

به گزارش مجله خبری نگار/بهداشت نیوز، آپاندیس تیوبی است که در ناحیه راست بدن و نزدیک روده بزرگ قرار گرفته و عملکرد آن تا کنون ناشناخته است؛ اما تئوری‌هایی که در مورد آن وجود دارد حاکی از آن است که نقش ذخیره باکتری‌های مفید و به نوعی راه انداز سیستم گوارش بعد از بیماری‌هایی نظیر اسهال را دارد. به عبارتی دیگر نقش ایمنی در بدن را ایفا می‌کند. در این مطلب می‌خواهیم درباره علت و عواملی که باعث بروز آپاندیس می‌شوند صحبت کنیم.

آپاندیس چیست و چرا عفونی می‌شود

التهاب آپاندیس یک بیماری اورژانسی است که برای خارج کردن آن به عمل جراحی فوری نیاز است. در صورت عدم درمان، ممکن است آپاندیس ترکیده یا سوراخ شود و مواد عفونی به داخل حفره‌ی شکمی راه پیدا کند که در این صورت باعث پریتونیت یا همان التهاب شدید حفره‌ی شکمی (صفاق) می‌شود و در صورتی که با آنتی بیوتیک‌های قوی درمان نشود، می‌تواند کشنده باشد.

گاهی آبسه‌ی پر از چرک (عفونت‌های محصور در دیواره‌های خاموش در برابر سایر قسمت‌های بدن) خود را به شکل آپاندیس ملتهب نشان می‌دهد. بافت‌های اسکار آپاندیس (دایواره‌های خاموش)، از گسترش عفونت در سایر قسمت‌های شکم جلوگیری می‌کند.

آبسه‌های آپاندیس اضطرار کمتری نسبت به آپاندیس ملتهب دارد. اما متأسفانه تا جراحی انجام نگیرد، نمی‌توان این امر را تشخیص داد. به همین دلیل تمامی موارد آپاندیسیت، شرایط اورژانس تلقی شده و در همه‌ی موارد جراحی انجام می‌شود.

در ایالات متحده از هر ۱۵ نفر ۱ نفر دچار آپاندیسیت می‌شود. آپاندیسیت در افراد زیر ۲ سال نادر است و در سنین ۱۰ تا ۳۰ سالگی بسیار شایع‌تر است. گرچه این وضعیت، در هر سنی ممکن است رخ دهد.

چه عواملی باعث بروز آپاندیس می‌شود؟

علل آپاندیس همیشه مشخص نیست. گاهی اوقات آپاندیسیت می‌تواند در نتیجه یکی از علل زیر رخ دهد:

انسداد:

علل آپاندیسیت میتواند باقیمانده مواد غذایی یا یک قطعه مدفوع سخت (مدفوع سنگ مانند) باشد که می‌تواند سبب مسدود شدن دهانه مجرای آپاندیس شما شود.

عفونت:

همچنین علل آپاندیسیت ممکن است به دنبال عفونت مانند عفونت ویروسی دستگاه گوارش یا در نتیجه سایر انواع التهاب ایجاد شود.

در هر دو مورد، باکتری داخل آپاندیس به سرعت تکثیر شده، سبب التهاب، تورم و تجمع چرک در آپاندیس می‌شود. اگر این وضعیت به سرعت درمان نشود، آپاندیسیت ممکن است پاره شود.

علائم آپاندیس چیست؟

علائم کلاسیک آپاندیس شامل:

درد‌های مبهم در قسمت بالای ناف یا قسمت فوقانی شکم که این درد به سمت راست و پایین شکم تیر می‌کشد. معمولاً این اولین نشانه است.

از دست دادن اشتها

تهوع یا استفراغ که دقیقاً پس از درد شکم رخ می‌دهد.

تورم شکم

تب ۳۷.۲ تا ۳۸.۸ درجه سانتی گراد

ناتوانی در دفع گاز

علل، راه‌های درمان و تشخیص آپاندیس

تقریباً در نیمی از موارد آپاندیسیت علائم زیر بروز می‌کند:

درد مبهم یا شدید در همه‌ی قسمت‌های بالا و پایین شکم، پشت و مقعد

ادرار دردناک

استفراغی که قبل از درد شکم رخ دهد

گرفتگی شدید عضلات

یبوست یا اسهال به همراه گاز

اگر هر کدام از علائم ذکر شده را دارید، بلافاصله تحت مراقبت‌های پزشکی قرار گیرید. زیرا تشخیص و درمان به موقع این بیماری بسیار اهمیت دارد. هیچ چیزی نخورید، ننوشید و از هر گونه قرص ضد درد، آنتی اسید، مسهل و پد‌های گرم کننده دوری کنید، زیرا می‌تواند باعث پارگی آپاندیس ملتهب شود.

آپاندیسیت چگونه تشخیص داده می‌شود؟

تشخیص آپاندیسیت ممکن است گمراه کننده باشد. اغلب علائم این بیماری مبهم یا بسیار شبیه سایر بیماری‌ها می‌باشد. بیماری‌هایی مانند:مشکلات کیسه صفرا، عفونت مثانه یا مجاری ادراری، بیماری کرون، التهاب معده، عفونت روده‌ای و مشکلات تخمدان.

معمولاً آزمایشات زیر برای تشخیص آپاندیسیت استفاده می‌شود:

معاینه‌ی شکم برای تشخیص التهاب

آزمایش ادرار برای بررسی احتمال عفونت ادراری

معاینه‌ی مقعد

آزمایش خون برای پی بردن به مبارزه‌ی احتمالی بدن در برابر عفونت

سی تی اسکن یا سونوگرافی

آپاندیسیت چگونه درمان می‌شود؟

درمان استاندارد آپاندیسیت، آپاندوکتومی که همان جراحی به منظور برداشتن آپاندیس است. حتی اگر مشکوک به آپاندیسیت باشید، دکتر‌ها ترجیح می‌دهند برای رعایت ایمنی شما و جلوگیری از پارگی آپاندیس، عمل جراحی برداشتن آنرا انجام دهند. اگر آپاندیس به شکل آبسه بروز کرده، جراحی در دو مرحله انجام می‌شود، اول تخلیه‌ی چرک آبسه، سپس برداشتن آپاندیس.

آپاندوکتومی:باید انتظار چه چیز را داشته باشید؟

پیش از برداشتن آپاندیس، آنتی بیوتیک برای مبارزه با پریتونیت احتمالی تجویز می‌شود. معمولاً بیهوشی عمومی داده می‌شود و آپاندیس یا از طریق یک برش ۱۰.۱۶ cm و یا توسط لاپاروسکوپی برداشته خواهد شد.. اگر دچار پریتونیت شدید، شکم شما از چرک تخلیه شده سپس شستشو داده می‌شود.

۱۲ ساعت پس از جراحی شما از تخت بلند شده و قادر به حرکت خواهید بود. معمولاً ۲ تا ۳ هفته طول می‌کشد تا به فعالیت‌های عادی خود بازگردید. اگر جراحی توسط لاپاراسکوپ (مانند تلسکوپی نازک است برای مشاهده‌ی داخل شکم) انجام شود، برش کوچکتر و بهبودی سریع‌تر حاصل می‌شود.

پس از برداشتن آپاندیس در صورت بروز هر کدام از موارد زیر با دکتر خود تماس بگیرید:

استفراغ خارج از کنترل

افزایش درد شکم

سرگیجه و احساس ضعف

خون در استفراغ یا ادرار

افزایش درد و قرمزی در محل برش جراحی

تب

چرک کردن زخم

آیا آپاندیسیت قابل پیشگیری است؟

هیچ راهی برای جلوگیری از آپاندیسیت وجود ندارد، امّا به هر حال بروز آپاندیسیت در افرادی که غذا‌های دارای فیبر بالا، مانند سبزی و میوه، مصرف می‌کنند کمتر شایع است.

چه کسانی در معرض بیماری آپاندیس قرار می‌گیرند؟

هر شخصی ممکن است دچار این بیماری شود، اما طبق تحقیقات، بین افراد ۳۰-۱۰ سال بسیار رایج است. حدود ۷ درصد از مردم آمریکا تجربه این بیماری را در طول زندگی خود داشته‌اند. کودکان و افراد مسن بیشتر از دیگران در معرض آپاندیس هستند. تشخیص اولیه و درمان برای این افراد بسیار ضروری است به خصوص در جوامع آسیب پذیر.

آپاندیس چه مشکلاتی ایجاد می‌کند؟

تاخیر در درمان آپاندیس خطر ایجاد مشکلات را زیاد می‌کند. یکی از مشکلات بالقوه همان سوراخ شدگی است که منجر به انباشتگی چرک در اطراف آپاندیس یا پخش عفونت در اطراف شکم و لگن می‌شود. در نتیجه بعد از تشخیص آپاندیس سریعا جراحی باید انجام شود. تاخیر بین تشخیص و درمان بسیار حائز اهمیت است و خطر سوراخ شدگی را افزایش می‌دهد. برای مثال احتمال سوراخ شدگی ۳۶ ساعت بعد از علائم اولیه حدود ۱۵ درصد می‌باشد.

مشکلات دیگر آپاندیس چیست؟

بعضی مواقع تورم همراه با آپاندیس می‌باشد که درعملکرد عضله روده اخلال ایجاد کرده و مانع دفع مدفوع می‌شود. استفراغ و تورم شکم زمانی اتفاق می‌افتد که گاز و مایع در روده دچار انسداد می‌شوند. در این موارد پیوستگی تیوب شکمی (تیوبی که از بینی به مری و بعد به معده و روده‌ها متصل است) لازم است که تخلیه شود ولی از انجام آن امتناع می‌شود.

مراقبت‌های بعد از جراحی آپاندیس

استراحت کافی

پیاده روی روزانه

پرهیز از حمل و بلند کردن اشیاء سنگین به مدت ۲ هفته

پرهیز از فعالیت‌های پرتکابو مانند وزن برداری، ایروبیک

مراقبت‌های بعد از جراحی آپاندیسیت

علت، علائم و راه‌های درمان آپاندیس

آپاندیس، کیسه کوچکی است که تا کنون عملکرد آن شناخته نشده است. اما فرضیه‌هایی در مورد آن وجود دارد که نقش ذخیره باکتری‌های مفید و به نوعی راه انداز سیستم گوارش بعد از بیماری‌هایی نظیر اسهال را بر عهده دارد. آپاندیسیت در قسمت پایین و سمت راست شکم در کنار روده بزرگ قرار دارد.

بروز آپاندیسیت (التهاب آپاندیس) باعث ایجاد درد در اطراف ناف شده و پس از مدت کوتاهی به قسمت راست شکم گسترس پیدا خواهد کرد. هرچه التهاب شدید‌تر شود، درد آپاندیسیت شدید‌تر خواهد شد. اگرچه ممکن است آپاندیسیت در هر فردی و هر سنی بروز پیدا کند، اما با این حال این وضعیت بیشتر در افراد ۱۰ تا ۳۰ ساله ایجاد شده و درمان معمول آن، انجام عمل جراحی به منظور برداشتن آپاندیس است.

علائم

علائم و نشانه‌های بروز آپاندیسیت در فرد ممکن است شامل موارد زیر باشد:

بروز درد ناگهانی در قسمت راست و پایین شکم

تغییر حالت سمت راست شکم

تشدید درد در هنگام سرفه و یا پیاده روی

از دست دادن اشتها

تب اندک که ممکن است رفته رفته شدید‌تر شود

یبوست یا اسهال

نفخ شکم

ادرار دردناک

استفراغی که قبل از درد شکم رخ دهد

گرفتگی شدید عضلات

ممکن است محل درد بسته به سن و وضعیت آپاندیس فرد، متفاوت باشد. در صورتی که این وضعیت در دوران بارداری بروز پیدا کند، درد در قسمت بالایی شکم ایجاد خواهد شد.

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کنید

در صورت مشاهده علائم ذکر شده در بالا سریعا به پزشک مراجعه کنید. درد شدید شکم نیز نیازمند انجام مراقبت‌های فوری پزشکی است. تشخیص و درمان به موقع آپاندیسیت اهمیت بسیاری دارد. از خوردن و آشامیدن دوری کنید و از مصرف هر گونه قرص ضد درد، آنتی اسید، مسهل و پد‌های گرم کننده بپرهیزید چرا که می‌تواند منجربه پارگی آپاندیس ملتهب گردد.

علل

عفونت

علت احتمالی بروز آپاندیسیت ایجاد انسداد ناشی از عفونت در لایه‌های بالای آپاندیس است. باکتری‌های موجود در آپاندیس در این وضعیت به سرعت رشد کرده و تکثیر می‎شوند و این امر باعث التهاب، تورم و چرکی شدن آپاندیس خواهد شد و نیازمند انجام درمان فوری می ‎باشد؛ در غیر اینصورت احتمال پارگی آپاندیس وجود خواهد داشت. همچنین علل آپاندیسیت ممکن است عفونت ویروسی دستگاه گوارش یا سایر انواع التهاب نیز باشد.

انسداد:

علل آپاندیسیت ممکن است باقیمانده مواد غذایی یا یک قطعه مدفوع سخت (مدفوع سنگ مانند) باشد که موجب مسدود شدن دهانه مجرای آپاندیس می‌شود.

عوارض

آپاندیسیت می‎ تواند عوارض جدی ایجاد کند، مانند:

پارگی آپاندیس:

پارگی آپاندیس باعث نفوذ عفونت در ناحیه شکم خواهد شد و این اتفاق تهدید کننده زندگی بیمار است. برای جلوگیری از بروز این اتفاق باید عمل جراحی به منظور برداشتن آپاندیس سریعا انجام شود.

آبسه:

در صورت ایجاد پارگی در آپاندیس جراح با قرار دادن لوله‌ای از طریق دیواره شکم، عفونت پخش شده را تخلیه خواهد کرد. لوله به مدت ۲ هفته در شکم باقی خواهد ماند و برای بیمار آنتی بیوتیک تجویز خواهد شد و سپس عمل جراحی انجام شده و آپاندیس سریعا برداشته خواهد شد.

تشخیص

برای تشخیص آپاندیسیت پزشک علائم و نشانه‌های بیماری را بررسی و شکم بیمار را معاینه خواهد کرد.

آزمایشات و روش‌های مورد استفاده برای تشخیص آپاندیسیت عبارتند از:

معاینه فیزیکی برای ارزیابی درد بیمار:

در این معاینات، پزشک فشار ملایمی بر روی ناحیه دردناک اعمال خواهد کرد و هنگامی که فشار اعمال شده به طور ناگهانی رها شود، درد آپاندیسیت اغلب بدتر خواهد شد و این امر نشان دهنده وجود التهاب در آپاندیس است. همچنین در این آزمایشات، ممکن است پزشک به دنبال وجود سفتی در عضلات شکمی باشد.

در برخی موارد پزشک با استفاده از دستکش و انگشت روغنی، ناحیه رکتوم تحتانی بیمار را معاینه خواهد کرد، زیرا در برخی زنان در سن باروری، مشکلات زنان و زایمان باعث ایجاد درد در این ناحیه خواهد شد.

آزمایش خون:

در این آزمایش تعداد گولبول‌های سفید خون بررسی خواهد شد و از این طریق عفونت موجود در بدن شناسایی می ‎شود.

آزمایش ادرار:

انجام این آزمایش به پزشک اطمینان می ‎دهد که درد به وجود آمده در ناحیه شکمی، ناشی از وجود عفونت ادراری یا سنگ کلیه نبوده است.

آزمایشات تصویر برداری:

پزشک با انجام آزمایشات پرتو نگاری، سونوگرافی، اسکن توموگرافی یا سی تی اسکن و‌ام آر آی، از وجود عفونت آپاندیسیت، اطمینان حاصل خواهد کرد.

آپاندیسیت چه کسانی را تهدید می‌کند؟

همه انسان‌ها ممکن است به این بیماری مبتلا شوند. اما طبق تحقیقات، افراد ۳۰-۱۰ سال بیشتر در معرض این بیماری قرار دارند. تشخیص اولیه و درمان به موقع در کودکان و افراد بزرگسال در جوامع آسیب پذیر اهمیت بیشتری دارد. این بیماری در افرادی که رژیم غذایی مملو از سبزی و میوه‌های با فیبر بالا دارند کمتر رواج دارد.

درمان آپاندیسیت

پزشکان قبل از برداشتن آپاندیس مصرف آنتی بیوتیک برای مبارزه با پریتونیت احتمالی را تجویز می‌کنند.

در درمان آپاندیسیت، از روش آپاندوکتومی که همان جراحی است به منظور برداشتن آپاندیس استفاده می‌کنند. حتی در صورتی که پزشکان مشکوک به آپاندیسیت شوند برای رعایت ایمنی شما و جلوگیری از پارگی آپاندیس، عمل جراحی آپاندوکتومی را انجام خواهند داد. اگر آپاندیس به شکل آبسه باشد عمل جراحی در دو مرحله انجام می‌گردد؛ پس از بیهوشی ابتدا چرک و عفونت آبسه تخلیه می‌شود و سپس آپاندیس یا از طریق یک برش ۱۰.۱۶ cm و یا توسط لاپاروسکوپی برداشته خواهد شد. در روش لاپاراسکوپی، برش کوچکتر می‌باشد و در نتیجه بهبودی سریع‌تر حاصل می‌شود.

۱۲ ساعت پس از جراحی شما می‌توانید از تخت بلند شده و قادر به حرکت خواهید بود. معمولاً ۲ تا ۳ هفته طول می‌کشد تا به فعالیت‌های عادی خود بازگردید.

در صورت مشاهده علایم زیر با پزشک تماس بگیرید:

افزایش درد شکم

استفراغ خارج از کنترل

خون در استفراغ یا ادرار

سرگیجه و احساس ضعف

تب

افزایش درد و قرمزی در محل برش جراحی

چرک کردن زخم

بی توجهی به درمان آپاندیسیت

در صورت عدم درمان به موقع، به احتمال زیاد آپاندیس ترکیده یا سوراخ میشود، در این صورت مواد عفونی به داخل حفره‌ی شکمی راه پیدا می‌کنند و منجربه پریتونیت یا همان التهاب شدید حفره‌ی شکمی (صفاق) می‌گردد. اگر التهاب شکمی با آنتی بیوتیک‌های قوی درمان نشود، می‌تواند باعث فوت بیمار شود.

‌

می‌توان از آپاندیسیت پیشگیری کرد؟

برای جلوگیری از آپاندیسیت پیشگیری نمود، اما تا حدودی مصرف غذا‌های دارای فیبر بالا، مانند سبزی و میوه می‌تواند از بروز آپاندیسیت پیشگیری کند.

افرادی که در معرض بیماری آپاندیس قرار دارند:

همه افراد در هر سنی ممکن است به بیماری دچار شود، اما آپاندیسیت بین افراد ۳۰-۱۰ سال بسیار رایج است و کودکان و افراد مسن بیشتر از دیگران در معرض آپاندیس هستند.