به گزارش مجله خبری نگار،دکتر غلامرضا سیف متخصص رادیولوژی، سونوگرافی، سی تی اسکن نوشت: گاهاً این روند را اسکن کبد- طحال نیز مینامند؛ چرا که اغلب در حین اسکن، طحال بیمار نیز بررسی میشود و در نحوه عملکرد ارتباط بسیار نزدیکی به کبد دارد. اسکن کبد یک آزمایش در زمینه پزشکی هستهای به شمار میرود. این بدان معناست که مقدار بسیار کمی از مواد رادیواکتیو در آزمایش برای کمک به بررسی کبد استفاده میشود. ماده رادیواکتیو مورد استفاده را در اسطلاح رادیو دارو (radiopharmaceutical) مینامند که توسط ادغام یک اتم رادیواکتیو با یک مولکول که از سطح کبد بر داشته میشود انجام میگردد.
متخصص میتواند در بسیاری از موارد این اسکن را جایگزین بیوپسی کند. در انجام این تست CAP که یک فاکتور برای تشخیص میزان چربی سلولهای کبدی است اندازه گیری میشود. این تست میتواند به صورت دقیق و منحصر به فرد کبد را ارزیابی کند. اندازه CAP چیزی بین ۱۰۰ تا ۴۰۰ دسی بل در هر متر میباشد و از درجه یک تا سه گزارش میشود.
علت اسکن کبد
اسکن کبد میتواند به تشخیص موارد و بیماریهای زیر کمک کند
بررسی سرطان کبد، هپاتیت و سیروز کبدی
بررسی هرگونه تومور، آبسه و کیست در کبد و طحال
بررسی پیشرفت بیماری کبدی
بررسی چگونگی روند بهبود کبد
بررسی آسیبهای وارده بر کبد و طحال در اثر تصادفات و آسیب
اسکن برای بررسی هرگونه درد غیر طبیعی
مزایای اسکن کبد
معاینات پزشکی هستهای اطلاعات منحصر به فردی را شامل میشود که با استفاده از سایر روشهای تصویربرداری اغلب غیرقابل دستیابی است.
اسکنهای پزشکی هستهای مفیدترین اطلاعات تشخیصی یا درمانی را برای بسیاری از بیماریها ارائه میدهند.
پزشکی هستهای توانایی شناسایی بیماری را در اولین مرحله خود، اغلب قبل از بروز علائم یا تشخیص ناهنجاریها با سایر آزمایشهای تشخیصی، ارائه میدهد.
با تشخیص خوش خیم یا بدخیم بودن ضایعات، اسکن ممکن است نیاز به بیوپسی جراحی را از بین ببرد یا بهترین مکان بیوپسی را شناسایی کند.
اسکن ممکن است اطلاعات اضافی را فراهم کند که برای برنامه ریزی پرتودرمانی استفاده میشود.
اسکن کبد چگونه انجام میشود؟
از یک لوله باریک iv کمک گرفته میشود و رادیولوژیست مقدار کمی مواد رادیواکتیو را وارد جریان خون میکند. این ماده در کبد و طحال جمع آوری میگردد. دستگاه خاصی به نام دوربین گاما محل مواد رادیواکتیو را بررسی میکند. این وسیله به جمع آوری اطلاعاتی جزئی و تصاویر میپردازد و چگونگی کارکرد کبد و طحال را مشخص میکند. در مناطقی که مواد رادیواکتیو اجتماع کمی دارد به صورت مناطق تیره رنگ نشان داده میشود. مناطقی که مواد رادیواکتیو به اندازه کافی اجتماع یافته است به صورت مناطق روشن یا گرم شناسایی میشود. به این ترتیب میتوان هر گونه تومور، هماتوم، کیست و یا آبسهای را تشخیص داد. همچنین با کمک تصاویر به دست آمده میتوان اندازه و سایز کبد را بررسی کرد.
اقدامات قبل از اسکن کبد
مانند دیگر انواع اسکن که از ارگانهای بدن انجام میگیرد، اسکن کبد و طحال هم نیاز به آمادگیهای خاصی دارد. در زیر به برخی از این آمادگیها اشاره میکنیم:
در صورتی که به هرگونه داروی شیمیایی یا لاتس یا رنگ یا ید حساسیت دارید، پزشک را در جریان قرار دهید.
جواهرات خود را در بیاورید.
مراقبتهای بعد از اسکن کبد
معمولاً به شما توصیه میشود که مایعات بسیار مصرف کنید و طی ۲۴ ساعت پس از اسکن مثانه خود را مرتباً خالی نمایید، بدین جهت که مواد رادیواکتیو سریعتر از بدن شما خارج شوند.
محل لوله IV پس از خارج شدن از دست جهت وجود هر قرمزی یا تورم بررسی میشود. اگر پس از مراجعه به منزل در محل IV قرمزی و یا تورم مشاهده نمودید، با کلینیک تماس حاصل کنید؛ زیرا این موضوع میتواند در نتیجه عفونت یا دیگر حساسیتها به وجود آمده باشد.
پس از اسکن کبد میتوانید رژیم غذایی معمول خود و فعالیتهای روزانه را ادامه دهید، مگر آن که تجویز پزشک متفاوت باشد. احتمالاً پزشک شما پس از اسکن کبد نسبت به وضعیت بیماری برای شما دستور العملهای مشخصی تجویز کند.
موارد احتیاط اسکن کبد
در صورت وجود موارد زیر، قبل از انجام آزمایش به پزشک خود اطلاع دهید:
مشکلات زمینه ای، مانند دیابت
استفاده از ضربان ساز یا دستگاه دیگری در قفسه سینه
هرگونه حساسیت
بارداری قطعی یا احتمالی
شیردهی
هزینه اسکن کبد چرب
هزینه اسکن کبد بر طبق تعرفههای اعلامی وزارت بهداشت بدون در نظر گرفتن بیمه و به صورت آزاد محاسبه میشود.
عوارض اسکن کبد چرب
از آنجا که فقط دوز کمی رادیوتراکر استفاده میشود، امتحانات پزشکی هستهای در معرض تابش نسبتاً کمی قرار دارند. این برای آزمایشات تشخیصی قابل قبول است؛ بنابراین در مقایسه با مزایای بالقوه، خطر تابش بسیار کم است.
روشهای تشخیصی پزشکی هستهای برای بیش از پنج دهه مورد استفاده قرار گرفته است و هیچ عوارض جانبی طولانی مدت ناشی از قرار گرفتن در معرض دوز کم آن وجود ندارد.
واکنشهای آلرژیک به رادیوتراکرها بسیار نادر و معمولاً خفیف هستند. همیشه هرگونه حساسیتی که دارید و یا سایر مشکلات ممکن است در طی یک آزمایش قبلی پزشکی هستهای رخ داده باشد، به پرسنل پزشکی هستهای بگویید.
تزریق رادیوتور ممکن است باعث ایجاد درد و قرمزی جزئی شود. این باید به سرعت حل شود. خانمها در صورت احتمال بارداری یا شیردهی، باید همیشه به پزشک و تکنسین رادیولوژی خود اطلاع دهند.