چه عبادت‌ها و اعمالی در ماه ذی القعده توصیه می‌شود؟

به گزارش مجله خبری نگار،ماه «ذیقعده الحرام» از ماه‌هاى حرام است که حق تعالى در قرآن مجید ذکر فرموده و سید بن طاوس روایتى نقل کرده که «ذى القعده در وقت شدت و در سختی‌ها، محل اجابت دعا است». پیغمبر (ص) نیز در خصوص این ماه فرموده‌اند: هر کس در ماه حرام سه روز پنجشنبه و جمعه و شنبه را روزه بگیرد، خداوند برای او عبادت یک سال را بنویسد.

آداب و اعمال: 

فضیلت نماز روز یکشنبه این ماه: در روز یکشنبه این ماه نمازى با فضیلت بسیار از رسول خدا صلّى الله علیه و آله روایت شده که مجملش آن است که هر که آن را بجا آورد، توبه‏‌اش مقبول و گناهش آمرزیده شود و دشمنان او در روز قیامت از او راضى شوند و با ایمان بمیرد و دینش گرفته نشود و قبرش گشاده و نورانى شود و والدینش از او راضى و مغفرت شامل حال والدین او و ذریه او گردد و توسعه رزق پیدا کند و ملک الموت با او در وقت مردن مدارا کند و به آسانى جان او بیرون شود.

کیفیت نماز روز یک‌شنبه ماه ذی‌القعده به این شرح است: در روز یکشنبه غسل کند و وضو بگیرد و چهار رکعت نماز گزارد در هر رکعت حمد یک مرتبه و قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ سه مرتبه و معوذتین یک مرتبه، (پس از اتمام نماز) هفتاد مرتبه استغفار کند و پس از اتمام استغفار، بگوید‏ لَا حَوْلَ وَ لَا قُوَّهَ إِلَّا بِاللَّهِ الْعَلِی الْعَظِیمِ‏ سپس بگوید: یا عَزِیزُ یا غَفَّارُ اغْفِرْ لِی ذُنُوبِی وَ ذُنُوبَ جَمِیعِ الْمُؤْمِنِینَ وَ الْمُؤْمِنَاتِ فَإِنَّهُ لَا یغْفِرُ الذُّنُوبَ إِلَّا أَنْتَ‏. ظاهر آن است که این استغفار مذکور و دعاى بعد را بعد از نماز باید بجا آورد.

سه روز متوالی روزه‌داری: روایت شده که هر که در یکى از ماه هاى حرام سه روز متوالى که پنجشنبه و جمعه و شنبه باشد روزه بدارد، ثواب نهصد سال عبادت براى او نوشته شود (مفاتیح الجنان. فصل پنجم. در اعمال ماه ذی القعده)

بیان حقیقت استغفار: از امیرالمؤمنین علی (ع) روایت شده است که گوینده‌ای در محضر آن حضرت گفت: اَستَغفِرُ الله. حضرت به او فرمود: مادرت بر تو بگرید آیا می‌دانی استغفار چیست؟ استغفار درجه علّیین است و آن نامی است برای شش معنی، اول: پشیمانی از گذشته. دوم: عزم بر اینکه به آن گناه رجوع نکند و دیگر آن را انجام ندهد. سوم: اگر حقّی از مردم بر عهده اوست، ادا کند تا خدا را که ملاقات می‌کند پاک باشد و حقّی از دیگران بر او نمانده باشد. چهارم: هر واجبی که بر عهده اوست و آن را ضایع ساخته است، حق آن را ادا نماید. پنجم: بر خود حتم کند گوشتی که از گناه بر تن او روییده است، به وسیله حزن و اندوه، آب شود تا پوست به استخوان بچسبد و بین آن‌ها گوشت تازه بروید. ششم: به بدن خود اَلَم و سختی طاعت را بچشاند همان طوری که شیرینی گناه و معصیت را چشانیده بود. در این وقت بگوید: اَستَغفِرُ الله (المراقبات ص۳۶۹))

روز یازدهم ذی‌القعده: روز ولادت با سعادت و با برکت حضرت امام رضا (ع) است.

شب پانزدهم: شب مبارکى است خداوند بر بندگان مؤمن خود نظر رحمت مى‌‏فرماید و چنان که در روایت نبوى صلّى الله علیه و آله است: کسى که در این شب به طاعت حق تعالى مشغول باشد براى او اجر صد نفر سایح یعنى روزه‏دار ملازم مسجد که خدا را طرفه العینى معصیت نکرده باشد، خواهد بود. پس این شب را مغتنم شمار و مشغول کن خود را به طاعت و عبادت و نماز و طلب حاجات از خدا همانا روایت شده که: هر که سؤال کند در این شب حاجتى از خداوند تعالى به او عطا خواهدشد (مفاتیح الجنان. فصل پنجم. در اعمال ماه ذی القعده)

شب بیست و پنجم: شب دحوالأرض است. یعنى پهن شدن زمین از زیر خانه کعبه بر روى آب و از لیالى شریفه است که رحمت خدا در آن نازل مى‏شود و قیام به عبادت در آن اجر بسیار دارد.

از حسن بن على وشا روایت است که گفت: من کودک بودم که با پدرم در خدمت امام رضا علیه السّلام در شب بیست و پنجم ماه ذى القعده شام خوردیم. پس فرمود که امشب حضرت ابراهیم علیه السّلام و حضرت عیسى علیه السّلام متولّد شده‏اند و زمین از زیر کعبه پهن شده است پس هر که روزش را روزه بدارد چنان است که شصت ماه را روزه داشته باشد و به روایت دیگر است که فرمود: در این روز حضرت قائم علیه السّلام قیام خواهد کرد.

روز بیست و پنجم: روز دحوالأرض است و یکى از آن چهار روز است که در تمام سال به فضیلت روزه، ممتاز است. روزى است که رحمت خدا در آن منتشر شده و از براى عبادت و اجتماع به ذکر خدا در این روز اجر بسیارى است.

۱٫روزه: در روایتى روزه‏اش مثل روزه هفتاد سال است و در روایت دیگر کفاره هفتاد سال است و هر که این روز را روزه بدارد و شبش را به عبادت به سر آورد از براى او عبادت صد سال نوشته شود و از براى روزه‏دار این روز هر چه در میان آسمان و زمین است استغفار کند.

۲٫ غسل

۳٫ نماز: دو رکعت است در وقت ظهر در هر رکعت بعد از حمد، پنج مرتبه سوره والشّمس بخواند و بعد از سلام نماز بخواند: لَا حَوْلَ وَ لَا قُوَّهَ إِلَّا بِاللَّهِ الْعَلِی الْعَظِیمِ‏، پس دعا کند و بخواند: یا مُقِیلَ الْعَثَرَاتِ أَقِلْنِی عَثْرَتِی یا مُجِیبَ الدَّعَوَاتِ أَجِبْ دَعْوَتِی یا سَامِعَ الْأَصْوَاتِ اسْمَعْ صَوْتِی وَ ارْحَمْنِی وَ تَجَاوَزْ عَنْ سَیئَاتِی وَ مَا عِنْدِی یا ذَا الْجَلالِ وَ الْإِکْرامِ.

۴٫دعا: مستحب است خواندن این دعا: اللَّهُمَّ دَاحِی الْکَعْبَهِ ….

۵- زیارت: میر داماد رحمه الله در رساله اربعه ایام خود در بیان اعمال روز دحو الارض فرموده که زیارت حضرت امام رضا علیه السّلام در این روز افضل اعمال مستحبه و از آداب و سنت‌های مؤکد است وهمچنین زیارت آن حضرت در روز اول ماه رجب نیز در نهایت تأکید است.

در بین چله‌های مختلف، یک مورد خاص و مهم وجود دارد، به نام «چله کلیمیه» که از اولین روز ماه ذی القعده که امسال از سه شنبه سوم تیر ماه آغاز می‌شود.

حضرت آیت الله جوادی آملی درباره این اربعین می‌فرماید: «از اول ذی القعده تا دهم ذی حجّه که اربعین موسای کلیم است، این یک فصل مناسبی است؛ بهار این کار است. این اربعین گیری، این چله نشینی همین است! وجود مبارک موسای کلیم ۴۰ شبانه روز مهمان خدا بود. فرمود: و واعدنا موسی ثلاثین لیلهً فاتممنا‌ها بعشر فتمّ میقات ربّه اربعین لیله. به او وعده دیدار و ملاقات خصوصی دادیم؛ آمد به دیدار ما. اوّل ۳۰ شب بود؛ بعد ۱۰ شب اضافه کردیم، راهش باز بود؛ جمعاً شد۴۰ شب.»

باید توجه داشت که به قول فرمایش حضرت آیت الله جوادی آملی، انسان در طول سال هر زمانی که بخواهد می‌تواند چله بگیرد، اما بهار چله، این ۴۰ شب است، یعنی از اوّل ذی القعده تا دهم ذیحجّه.

انجام چله هم آداب خاصی دارد، لازم است انسان مراقبت‌هایی را داشته باشد، به طور مثال مواظب دهانش باشد که غذای بد وارد دهانش نشود، مواظب زبانش باشد که حرف بد نزند، مواظب گوشش باشد که حرف بد نشنود و مواظب چشمش باشد که نگاه بد نکند؛ آنوقت سایر کار‌ها خوب است.

برای انجام چله اذکار و سوره‌هایی پیشنهاد شده است مانند قرائت قرآن، خواندن زیارت جامعه کبیره، جامعه صغیره، ذکر لااله الاالله روزی۱۰۰۰ مرتبه، صلوات روزی ۳۵۰ مرتبه، ذکر یابصیر ۳۰۳ مرتبه و نیز ذکر استغفار در این ۴۰ روز هر روز ۷۰ مرتبه.

همچنین قرائت زیارت وارث و زیارت عاشورا و نیز حدیث کسا نیز در چله گرفتن توصیه شده است، اما لازم به ذکر است که در چله نیز نیت بسیار مهم است و هرچند که چله به هر نیتی که گرفته شود آثار معنوی خود را دارد، اما بهتر است که ثواب آن به نیت سلامتی و تعجیل در فرج آقا امام زمان (عج) باشد. 

منبع:اینفو