۲۸۲ شهر کشور در تنش تأمین آب شرب در تابستان / ۱۰۱ شهر با وضعیت قرمز

مدیرکل دفتر بحران و پدافند غیرعامل شرکت مهندسی آب و فاضلاب کشور از تنش آبی تابستانه در ۲۸۲ شهر کشور خبر داد و گفت: از این تعداد، ۱۰۱ شهر دارای وضعیت قرمز تأمین آب شرب هستند.

به گزارش مجله خبری نگار، فرهام کرکانی- مدیرکل دفتر بحران و پدافند غیرعامل شرکت مهندسی آب و فاضلاب کشور در جمع خبرنگاران اظهار کرد: تابستان امسال با توجه به کاهش بارش ها و گرمای شدید هوا، از مجموع ۱۳۴۶ شهر کشور، ۲۸۲ شهر دچار تنش آبی هستند. از این تعداد، ۱۲۶ شهر در وضعیت زرد، یعنی تا ۱۰ درصد کمبود آب، ۵۵ شهر در وضعیت نارنجی، یعنی تا ۲۰ درصد کمبود آب و ۱۰۱ شهر در وضعیت قرمز، یعنی بیش از ۲۰ درصد کمبود آب دارند.

وی با بیان اینکه وضعیت تأمین آب با توجه به منابع و مصارف در ۱۰۶۴ شهر کشور وضعیت نرمال دارد، گفت: در مجموع به طور متوسط ۱۵ درصد کمبود آب در تابستان نسبت به نیاز مصرف داریم که اگر مردم، ۱۵ درصد در مصرف خود صرفه جویی کنند، تابستان سخت امسال را بهتر سپری خواهیم کرد.

مدیرکل دفتر بحران و پدافند غیرعامل شرکت مهندسی آب و فاضلاب کشور همچنین در خصوص تعداد روستاهایی که به صورت سیار آبرسانی می شوند، گفت: در تابستان سال گذشته تعداد ۵۰۰۰ روستا با تانکر و به صورت سیار آبرسانی می شد که این تعداد در تابستان سال جاری به ۷۰۰۰ روستا خواهد رسید.

به گفته کرکانی با کمبود تعداد تانکرهای آبرسانی و فرسودگی بخشی از تانکرهای موجود مواجه ایم که در تلاش و پیگیری از مجلس شورای اسلامی برای تأمین ۱۰۰۰ تانکر جدید آبرسانی برای تابستان سال جاری هستیم.

همچنین محمدرضا کشفی - معاون راهبردی و نظارت بهره‌برداری شرکت آب و فاضلاب کشور در این نشست با بیان اینکه  در حوضه مرزی شرق مثل خراسان جنوبی و سیستان و بلوچستان ۸۰ درصد نسبت به بلندمدت کاهش بارندگی داشتیم، گفت: در حوضه فلات مرکزی که ۱۷ استان را شامل می‌شود ۵۰ درصد، در حوضه خلیج فارس ۴۱ درصد و در حوضه آبریز دریای خزر ۱۸ درصد کاهش بارندگی داشته‌ایم و به این ترتیب ورودی سدها نیز ۵۰ درصد کاهش یافته است، به طوری که سال گذشته ۸۰ درصد مخازن سدها پر بود اما امسال این رقم به ۵۵ درصد رسیده است ضمن اینکه فصل گرم و افزایش برداشت‌ها نیز هنوز شروع نشده است.

وی با بیان اینکه اوضاع آبی در کشور نامطلوب است، گفت: ۴۷۰ شهر به آبهای سطحی وابسته‌اند که تمامی آنها متاثر از کاهش بارندگی هستند. شهرهایی که از آبهای زیرزمینی و چاه‌ها تغذیه می‌شوند نیز دچار افت منابع شده و به لحاظ کیفی هم آلایندگی افزایش یافته است. تعدادی از چاه‌ها را به دلیل اینکه به لحاظ کیفی مشکل‌دار شده‌اند از مدار خارج کرده و یا خواهیم کرد.

استانداردسازی کولرهای گازی و افزایش بهره‌وری کولرهای آبی در دستور کار است

معاون راهبردی و نظارت بهره‌برداری شرکت آب و فاضلاب کشور با بیان اینکه در حال حاضر ۱۶ میلیون کولر آبی در کشور در حال استفاده است و طبق اعلام وزارت صمت هر سال به طور متوسط ۵۰۰ هزار دستگاه جدید هم تولید می‌شود، گفت:  براساس مطالعات پایلوت که در استان یزد انجام شده، در شهر یزد ۲۶۰ هزار کولر آبی و در کل این استان ۴۰۰ هزار دستگاه در حال فعالیت است. هر کولر آبی در شهر یزد در سال ۴۰ متر مکعب مصرف آب دارد که با احتساب ۴۰۰ هزار دستگاه، ۱۶ میلیون متر مکعب یعنی ۱۵ درصد آب سالانه این استان به مصرف کولرهای آبی می‌رسد.

کشفی با بیان اینکه همزمانی گرما و کرونا چالش اصلی برای تامین آب مورد نیاز شرب است، تصریح کرد: در خصوص مصرف بهینه آب در کولرهای آبی و گازی نقشه راه مشخصی وجود ندارد اما استانداردسازی کولرهای گازی و افزایش بهره‌وری کولرهای آبی در دستور کار است.

تعریف ۲۴۳ پروژه برای عبور از تنش

وی با بیان اینکه پروژه‌های مربوط به عبور از تنش آبی از مهر ماه ۹۹ با پیش‌بینی سند پایداری و مدیریت تنش آبی انجام خواهد شد، گفت: این سند تنظیم و به استان‌ها ابلاغ شده و بر پایه آن ۲۴۳ پروژه در ۴۱۴ شهر تعریف و آغاز شده که البته باید تامین اعتبار صورت گیرد تا به موقع انجام شوند.

معاون راهبردی و نظارت بهره‌برداری شرکت آب و فاضلاب کشور درباره تنش آبی در تهران اظهار کرد: تهران هم با مشکل تامین آب مواجه است ولی جزو شهرهای تنش‌دار نیست. حتما در برخی مناطق شهر باید مدیریت فشار اعمال شود و مردم نیز مدیریت مصرف را مدنظر قرار دهند.

اوضاع آب‌شیرین‌کن‌ها چگونه است؟

کشفی درباره برداشت آب و شیرین کردن آب دریاها تصریح کرد: برای برداشت آب از خلیج فارس، عمان و خزر مطالعات زیادی انجام شده و در حوزه خلیج فارس، کار ساخت آب شیرین‌کن برای انتقال ۵۸۰ هزار متر مکعب در شبانه‌روز در حال انجام است و از اثرات تامین آب توسط آب شیرین‌کن‌ها این است که تعدادی از شهرها که در گذشته در لیست شهرهای دارای تنش بودند، امسال مشکلی ندارند چون به وسیله آب شیرین‌کن‌ها آب مورد نیاز تامین خواهد شد.

سخنگوی شرکت آبفای کشور ادامه داد: با توجه به هزینه و تعرفه شرب تامین آب توسط آب شیرین‌کن‌ها صنایع به این بخش ورود کرده‌اند و در خطوطی که اجرا می‌شود تخصیص آب نیز در نظر گرفته شده است. با توجه به موضوع گران بودن تامین آب شرب توسط آب شیرین‌کن‌ها که یک متر مکعب آن ۱۰ تا ۱۵ هزار تومان خواهد بود، احداث و انتقال آب از دریا توسط صنایع انجام خواهد شد. ۵۸۰ هزار متر مکعب تامین آب از آب شیرین‌کن‌ها در فاز بعدی به یک میلیون متر مکعب خواهد رسید.

کشفی درباره اجرای طرح آب امید و تاثیر آن بر کاهش مصرف اظهار کرد: این پروژه از ابتدای دی ماه سال گذشته آغاز شد و طی ۳ ماهه زمستان ۳ درصد کاهش مصرف را شاهد بودیم.

جیره‌بندی نداریم

وی با بیان اینکه ما در سال جاری هیچ برنامه‌ای برای جیره‌بندی آب شهرها نداریم، گفت: در سال 1398 از سوی مقام معظم رهبری اجازه داده شد که ۵۰ میلیون دلار از صندوق توسعه ملی برداشت شود که اگر این بودجه را نداشتیم اکنون ۶۰۰ شهر دارای تنش آبی بودند.

معاون راهبردی و نظارت بهره‌برداری شرکت آب و فاضلاب کشور با بیان اینکه ۶.۵ میلیارد متر مکعب سالانه در شهرها آب مصرف می‌شود و ۵۰ درصد شهرها تحت پوشش شبکه فاضلاب هستند، گفت: حدود ۳ میلیارد متر مکعب ظرفیت تصفیه می‌توانیم داشته باشیم که البته همه این رقم نمی‌تواند در اختیار ذینفع بخش صنعت قرار گیرد، بخشی نیز باید به آبخوان‌ها تزریق شود تا محیط زیست نیز دچار آسیب نشود اما اگر پروژه فاضلاب تکمیل شود ۱.۲ میلیارد متر مکعب پساب قابل واگذاری به صنعت است.

خط قرمز ما کیفیت آب است

کشفی درباره افت کیفیت آب با توجه به موضوع کاهش سطح آبهای زیرزمینی گفت: خط قرمز ما کیفیت آب است یعنی ما به طور دقیق اندازه می‌گیریم که فلزات سنگین و کدورت آب به چه شکلی باشد؛ ممکن است در برخی مناطق شوری آب را شاهد باشیم اما به کیفیت آسیبی نخواهد رسید. برای ارتقای کیفیت، تعداد زیادی پروژه تعریف شده و بودجه لازم پیش‌بینی شده است. کیفیت آب به صورت روزانه رصد می‌شود و به محض اینکه در حاشیه ریسک قرار می‌گیرد ما مطلع خواهیم شد. در حال حاضر تعداد زیادی آزمایشگاه مرجع بین‌المللی داریم که کیفیت آب را رصد کرده و تاکنون مشکلی در این حوزه نداشته‌ایم.

وی درباره کاهش میزان مصرف و تاثیر آن در عبور از تنش آبی تابستان گفت: طبق آمار، تا پایان تابستان ۱۵ درصد مشکل تولید داریم که اگر صرفه‌جویی شود این مشکل را نخواهیم داشت البته در شهرها و مناطق مختلف این رقم متفاوت خواهد بود. بر پایه حدسیات ممکن است تا چند سال آینده خشکسالی ادامه داشته باشد بنابراین باید به فکر مخازن سدها در سال‌های آینده نیز باشیم.

میزان هدررفت آب چقدر است؟

معاون راهبردی و نظارت بهره‌برداری شرکت آب و فاضلاب کشور درباره هدررفت آب در کشور بیان کرد: متوسط هدررفت واقعی حدود ۱۲ درصد و هدررفت ظاهری نیز ۱۳ درصد است و به طور کلی ۲۵ درصد آب بدون درآمد داریم که نیمی از آن هدر می‌رود حتی در استان‌هایی مثل خوزستان و بوشهر آب بدون درآمد ۴۰ درصد است. ما بنا داریم که در مناطقی که آب گران وارد شبکه می‌شود، میزان هدررفت کاهش یابد. طی سال‌های گذشته دولت اعتبار خاصی برای کاهش هدررفت اختصاص نداده است. امسال ۵۰۰ میلیارد تومان برای کاهش هدررفت در نظر گرفته شده است.

کشفی درباره افزایش تعرفه آب نیز گفت: طی تابستان غیر از ۱۶ درصد افزایش که از اول خرداد ماه و بعد از مصوبه هیات وزیران اعمال خواهد شد هیچگونه افزایش قیمتی در نظر گرفته نشده است.

منبع: ایسنا