پشت موشکهایی که شلیک شدند چه گذشت؟ از پای قطعشده و دستهای سوخته تا وقتی جنگ حتی فرصت عاشقشدن را هم گرفت
به گزارش مجله خبری نگار/فرهیختگان-صادق امامی: «ما از هیچکس نمیترسیم... اگر هم بمیریم بچهها، با اقتدار و سربلندی خواهیم مرد.»؛ «ما بچهها، مرد میخوایم. ما تو صحنه موشک بچهها باید صحنه را برای دشمن گنگ، رعبآور و بیانتها کنیم بچهها»؛ «ما بچهها یا باید با کفن خونین بریم تو قبرها یا خلاصه ما رو بهزور بیرون کنن...»
نمیدانم این گفتههای سردار شهید حسن طهرانیمقدم برای چه سال و چه حالوهوایی است؛ اما «بچهها»ی حسن از هیچچیز نترسیدند؛ این را ۴۹۶۲ روز بعد از شهادت فرمانده، در ۲۳ خرداد ۱۴۰۴ نشان دادند؛ آنها همانطور که فرماندهشان میگفت ایستادند، عدهایشان مردانه جنگیدند و با تنهای مملو از دهها زخم، سند زنده افتخار هوافضا شدند و عدهای دیگر نیز با اقتدار و سربلندی شهید شدند.
آنچه در ادامه میآید، گزیده روایتی است از رشادتهای رزمندگان نیروی هوافضای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی. تقریباً عمده این روایتها متعلق به جنگ ۱۲ روزه است؛ اما چند روایت هم بهویژه دو روایت انتها مختص جنگ رمضان است. این روایتها به شکلی اتفاقی به دست «فرهیختگان» رسیده است؛ اماایکاش برای من و مایی که نتوانستیم جزء «بچهها»ی حسن طهرانی مقدم باشیم، این فرصت فراهم بود تا بتوانیم روایتهای بینظیر مجاهدتها و از خودگذشتگیهای این نیروی جان بر کف را برای تاریخ ثبت کنیم.
انجاموظیفه با پای قطع شده
از نیروهای تخصصی پای تجهیزات است. بلافاصله پس از حمله پهپاد اسرائیلی، برای دورشدن از محیط شروع به دویدن میکند. قدم اولش به دوم نرسیده که با صورت به زمین میخورد. سریع از زمین بلند میشود. دوباره زمین میخورد: «خدای من چه اتفاقی افتاده؟» به پاهایش نگاه میکند. باورش نمیشود. یک پایش از مچ قطع شده. هرطورشده، با همان پا، خودش را به تلفن میرساند. بهعنوان پیک، وضعیت را به دیگران اطلاع میدهد تا آمادگی لازم را داشته باشند.
صدای قلب فرزندمان
آخرین تماسی که با من گرفت بهش گفتم «مهدی یه سورپرایز برات دارم. دفعه بعدی که زنگ زدی بهت میگم.» مهدی خیلی به من اصرار کرد که همان موقع پشت تلفن بگویم که ماجرا چیه؟ ولی بهخاطر اینکه دوباره به من زنگ بزند، نگفتم. چند روز بعد هر چی با مهدی تماس میگرفتم، جواب نمیداد. به خصوص زمانی که متوجه شدم محل کارشان را زدند. کمی بعد تلفنم زنگ خورد. با خودم گفتم «حتماً مهدیه». یکی از همکارش بود. خبر شهادت مهدی را بهم داد. پیش خودم گفتم «ایکاش به مهدی گفته بودم سورپرایزم صدای قلب بچهمون بود.»
شهید برونسی اومد توی نظرم
اولین شب بعد از تهاجم رژیم، به آنها مأموریتی ابلاغ میشود تا تجهیزات را به مواضع مناسب پرتاب انتقال بدهند و آماده شلیک شوند. بهجز زمان لازم برای نقلوانتقال و ستونکشی، مدتی زمان نیاز است تا فرایند آمادهسازی و تستهای نهایی موشک برای شلیک انجام شود. بعضی لانچرها به دلایل فنی سریعتر به مرحله شلیک میرسند. لانچر کناری با فاصله حدود ۲۰۰ متری شلیک میکند: «پهپاد بالای سر که ما رو رصد میکرد، یه موشک به سکویی که من فرماندهاش بودم شلیک کرد. موشک دقیق به سکو خورد. تو تاریکی شب با نگرانی و باعجله نگاهی به سکو انداختم تا ببینم چقدر آسیبدیده. خوب که برانداز کردم دیدم سکو آسیبهایی دیده؛ اما هنوز میشد موشک رو شلیک کرد». به سجده میرود و متوسل میشود به امام حسین (ع): «یه لحظه شهید برونسی اومد توی نظرم. گفتم اگر تو شب عملیات، حضرت زهرا (س) اون طور به شهید برونسی نظر کرد به ما هم نظر میکنه.» شروع میکند به ادامه تست... دومین موشک هم به سکو میخورد: «انگار دنیا دور سرم میچرخید. با نگرانی بیشتری سرم رو بالا آوردم تا ببینم امکان شلیک موشک هست یا نه؟» باورنکردنی است. موشک سالم است... فقط لاستیکهای سکو آسیبدیده است. مراحل تست را به پیش میبرد: «با ذکر یازهرا (س) دکمه فایر رو زدم. وقتی موشک از روی لانچر بلند شد، تمام وجودم امید و اعتماد به خدا بود.»
کپسول آتشنشانی
موشک دقیقاً روی سکو فرود میآید... سکو آتش میگیرد. حسین را میبیند که برای خاموشکردن آتش، بالبال میزند. از طرفی هم صدایی به گوش میرسد: «نزدیک نشید... نزدیک نشید.» رو به حسین میکند و میگوید: «حسین نرو، احتمال انفجار کپسولهای سکو هست.» جواب میشنود: «به خدا دلم میسوزه. چشمم برنمیداره ببینم اینطوری سکو جلوی چشممون بسوزه.» شعلهها بیشتر میشوند. رضا صبر نمیکند. دل به دریا میزند. هم احتمال انفجار مخازن سکو وجود دارد و هم پهپادی بالای سرشان است که یکییکی بچهها را هدف میگیرد. رضا از کابینهای جلویی سکو که هنوز آتش نگرفتهاند، کپسول آتشنشانی را بیرون میآورد و به دل آتش میزند. با هر بار شنیدن صدای ترکیدن لولههای روغن، فقط کمی سرش را عقب میکشد و دوباره جلو میرود. دو کپسول پودری را کاملاً خالی میکند و تا آخرین لحظه برای خاموشکردن آتش سکو تلاش میکند.
اوس محمود
وسط معرکه بودیم. هر دو سکو هدف قرار گرفته بودند. پهپاد بالای سرمان میچرخید و هر چند دقیقه یک موشک بین بچهها شلیک میکرد. سکو هم داشت میسوخت. آتش به سمت کشنده سکو پیش میرفت. زیر لب شهادتین میگفتم. به بچهها گفته بودند: «کنار هم تجمع نکنید و اصلاً تکان نخورید تا پهپاد شما را هدف نگیرد.» اوس محمود تاب نیاورد. شروع کرد به دویدن. خودش را به سکو رساند. درحالیکه شعلههای آتش بالای سرش زبانه میکشید، اتصال سکو به کشنده را باز کرد و پرید پشت فرمان. استارت زد. حدود یک دقیقه داخل کشنده ماند و فقط گاز میداد تا باد کشنده پر شود. هر لحظه انتظار داشتیم موشکی به کشنده اصابت کند. بالاخره کشنده راه افتاد. اوس محمود با سرعت زیادی آن را از سکو جدا کرد و دور شد.
سیدحسین سرمه کشیدی؟
فرماندهی دستور داده بود یک تیم از بچههای پشتیبان سکوی سوخته را هرطوریشده، منتقل کنند به داخل پادگان. لاستیکهای سکو سوخته و خاکستر شده بود. آتشنشانی هم برای نجات کابینهای جلویی سکو، حسابی آبگرفته بود و رینگهای سوخته سکو هم حسابی در گل فرورفته بودند. بچههای تیم پشتیبانی چند تا رینگ و لاستیک تحویل مرتضی دادند و رفتند. حالا مرتضی مانده بود و چند رینگ و یک سکوی سوخته که در گل گیرکرده بود.
کار سید حسین دفتری بود. اصلاً قرار نبود از تونل بیاد بیرون. وضعیت مرتضی را که دید از حاجی اجازه گرفته بود و با مرتضی رفته بود برای کمک. زیر آفتاب داغ خردادماه توی اوج گرمای ظهر، چشمهای مرتضی سیاهی رفت و روی زمین افتاد. سید حسین، مرتضی را برد زیر سایه سکوی سوخته. موقع نماز ظهر وسط بیابان خشک، سید حسین شد امامجماعت. سید به مرتضی گفت: «تو بشین زیر سایه من کار میکنم.» با هر بدبختیای بود زیر سکو جک زد و رینگهای سوخته را باز کرد. آنقدر عرقهای صورتش را با دست پاککرده بود که سیاهی دوده تمامصورتش را سیاه کرده بود. دمدمهای غروب سکو از زمین کنده شد و یک کشنده سکو را راهی نقطهای امن کرد. سیدحسین صورتش را شست؛ ولی سیاهی دور چشمهایش پاک نشد. بچهها به شوخی میگفتند: «سیدحسین، سرمه کشیدی؟» چند ساعت بعد، سیدحسین شهید شد.
دهه هشتادیها
سکو آماده بیرونزدن از تونل بود. سید سجاد در گوشی به فرمانده لانچرها گفت: «پهپاد بالای سر مونه. هر کی دل نداره یا وابستگی به دنیا داره، نیاد. احتمال شهادت همهمون هست؛ ولی جنگه دیگه... نمیشه که نرفت.» چنددقیقهای بیشتر نگذشته بود که سروصدای سه تا جوان دهه هشتادی بلند شد. اول فکر کردیم که ترسیدن. اسماعیل پرسید: «بچهها چی شده؟» اولی گفت: «حاج اسماعیل! جون هر کی دوست داری بزار من تو این شلیک باشم.» دومی پرید وسط حرفش: «ما تقسیمبندی کردیم، دیروز نوبت تو بود، امروز نوبت منه نه تو».
پیشمرگ
روز اول جنگ بود که بعد از شلیک، بلافاصله لانچرها مورد اصابت قرار میگرفتند. محمود راننده پایه یک بسیار نترس و جسوری بود. نشست پشت فرمان کشنده و سکو را با خودش کشید و برد. پهپاد رژیم دنبالش کرد و یک موشک خورد روی سکو. موج انفجار به حدی بود که محمود را از ماشین بیرون انداخت. کمی که حالش جا آمد، دوباره نشست پشت فرمان. هر چه بهش گفتیم: «محمود بیا برو بیمارستان» گوش نداد. روز دوم نشست پشت یک ماشین پوششی فریب. قرار بود جلو حرکت کند که اگر پهپاد خواست سکوها را بزند، اول ماشین محمود بخورد و بقیه سکوها نجات پیدا کنند. این بار هم ماشین محمود خورد و موج گرفتش. بعد از انفجار محمود دوباره برگشت و روزهای بعد هم به همین نحو، با اینکه میدانست حتماً ماشینش را میزنند باز میافتاد جلو و میشد پیشمرگ بچهها. جنگ تمام شد و لی نه برای محمود. هر شب کلی دارو مصرف میکند تا بتواند درد باقیمانده از انفجارها را تحمل کند.
شما متخصصید، من بازنشسته
حاج مسعود راننده با سلیقه گریدر بود. ۴ سال پیش بازنشسته شده بود. توانایی کار با تمام تجهیزات مهندسی را داشت. شرکتهای راهسازی پیشنهادهای پولی خوبی داده بودند؛ ولی بیخیال سپاه نمیشد. میگفت «جوّ سپاه رو دوست دارم و نمیخوام از پادگان جدا بشم.» از روز اول جنگ داخل تونل بود و چندین نوبت که درب سازهها هدف قرار میگرفت، با لودر یا بیل بکهو شروع میکرد به آواربرداری. خیلی سریع و با سلیقه مسیرها را باز میکرد؛ جاده و موضع میزد و... پشت در سازه مشغول کار بود که پیام دادند پهپاد بالای سرتونه. بهش گفتم «حاج مسعود کار رو تعطیل کن. میگن سریع بیایید داخل.»
گفت «از من فاصله بگیرید و برید داخل. من میمونم راه رو باز کنم. باز گفتم: «پهپاد بیرونه... رحم نداره.» گفت «شماها نیروی تخصصی هستید و به درد سپاه میخورید. زودتر برید داخل. من دیگه بازنشستهام. این راه مسیر حرکت سکوی عملیات شماست. باید باز بشه.»
فرشته مرگ
در میانه جنگ، تصویری از شلیک موشک در آسمان ایران ثبت شد که بسیار دیدنی بود. برخی به واسطه تصویری که موشک حین حرکت به سمت سرزمینهای اشغالی در آسمان ایجاد کرده بود، نام آن موشک را «فرشته مرگ» گذاشتند. اما شلیک آن موشک در عصر یکی از روزهای جنگ ۱۲ روزه، حکایت جالبی دارد: «تست موشک سجیل به آخر رسید و با توکل و توسل دکمه باطری و فایرزده شد. هر چه ماندیم موتور روشن نشد! تقریباً از شلیک سجیل ناامید شده بودیم. روحالله گیر داد که «بزارید برم از داخل کابین سکو، شاسی فایر رو بزنم.» محسن اجازه نمیداد. هر چه روحالله التماس کرد، محسن قبول نمیکرد. خطر تا حدی بود که اگر در مسیر سنگر تا سکو، موتور موشک روشن میشد، روحالله به طور کامل میسوخت. رنگ یأس و ناامیدی و ناراحتی روی چهره همه نشسته بود. این فقط روحالله بود که شدید و با بغض التماس میکرد. محسن سختترین تصمیم را آنجا باید میگرفت. شلیک موشک به قیمت ازدستدادن یکی از بهترین نیروهایش؟ بالاخره با توسل به حضرت زهرا (س) اجازه داد و همه چیز را سپرد به صاحبالامر (عج). روحالله بهسرعت باد خودش را به کابین سکو رساند و از داخل درب کابین را بست. چند ثانیه بعد صدای غرش موشک سجیل فضا را در هم شکست. دم غروب بود و موقع اذان مغرب، مرحله جدایش موشک سجیل طرحی زیبا و آسمانی (شبیه فرشتهها) در آسمان ایران پدید آورد که دنیا را تکان داد. معجره یعنی همین. چند روز بعد دقیقاً همین اتفاق افتاد. این بار جواد بود که التماس کرد و اذن گرفت و از داخل کابین موشک سجیل را به سمت اراضی اشغالی شلیک کرد.»
شلیک با دست و بدن سوخته
۶ موشک توی میدان عمود بودند و ثانیهها بهسختی سپری میشد تا بچهها به لحظه شلیک برسند. نگاه برخی به آسمان بود و نگران اینکه پهپاد رژیم از راه برسد. نفراتی که کارشان تمام میشد با سرعت به تونل برمیگشتند تا اگر خدایناکرده اتفاقی افتاد، تعداد شهدا به حداقل برسد. صدای سوت پرواز پهپاد که شنیده شد، در کمتر از ۵ ثانیه یکی از موشکها که دقیقاً وسط میدان قرار داشت، مورد اصابت قرار گرفت و منهدم شد. قطعات گداخته و شعلهور سوخت جامد موشک به اطراف پخش شد و تقریباً به همه لانچرهای کناری رسید. پهپاد بالای سرمان بود و به همه میدان احاطه داشت. منتظر بودیم ببینیم موشک بعدیای که مورد اصابت قرار میگیرد، کدام است. پیش خودم میگفتم «الان بچهها همه فرار میکنن و تا جایی که ممکنه دور میشن.» هنوز یک دقیقه نگذشته بود که سید سجاد موشک خودش را شلیک کرد. این وسط موشک منهدم شده وحشی شد و شروع کرد به چرخیدن دور خودش و توی میدان چرخ میزد. موشک از جلوی یکی از فرمانده سکوها رد شد و دستها و شکمش را سوزاند. موشک بلند شد و به سمت بیابان رفت و یک کیلومتر آنطرفتر روی زمین افتاد. پهپاد همچنان بالای سرمان مانور میداد و منتظر زدن سکوی بعدی بود. سه سکوی باقیمانده با فاصله موشکهای خودشان را شلیک کردند. شلیک آخر را باید همان فرمانده سکویی انجام میداد که دستها و شکمش سوخته بود. با زحمت خودش را به سکو رساند و فایر را انجام داد.
اینها سلاح اسلامه
۴ موشک قدر شلیک کرده بودیم؛ آن هم در حداقل زمان ممکن. سکوها بهسرعت به سمت تونل در حرکت بودند. دشمن با کمک خیلی از کشورهای اروپایی، تسلط خاصی روی کنترل کشندهها داشت. یکی از کشندهها بین راه خاموش شد و وسط معرکه باقی ماند. پیک پیغام آورد که «پرنده پهپاد دشمن بعد از شلیک، هوشیار شده و خودش رو به میدان رسونده. الان بالای سر ماست. همه بیاین داخل تونل.» محمد با حسین و محسن سریع کشنده یکی از سکوها را بیرون کشیدند و با کشنده از تونل بیرون رفتند. با اینکه میدانستند هر لحظه امکان دارد پهپاد آنها را بزند، کشنده خاموش شده را بکسل کرده و از زیر سکو بیرون کشیدند. بعد سکو را با کشنده خودشان آوردند داخل تونل. کل زمانی که اینها از تونل بیرون زدند تا وقتی سکو را آوردند داخل تونل، ۱۶ دقیقه شد. خوشحال بودیم که بچهها سالم برگشتند. اما دوباره نگرانی شروع شد. محمد، محسن و حسین دوباره از تونل بیرون زدند. این بار رفتند و کشندهای که خاموش شده بود را آوردند داخل تونل. یکی از اینها میگفت «اینها سلاح و تجهیز اسلام و جمهوری اسلامیه. توی ادامه جنگ بهشون نیاز داریم.»
مقتل ۴ شهید
از تقریباً ۷ کیلومتر پایینتر صدای مهیب انفجار موشک روی سکو شنیده شد. زبانههای آتش به آسمان میرفت. یک لحظه احساس کردند در آن صحنه نیاز به آمبولانس و آتشنشانی هست. شهید مجتبی فرمانده گردان فنی بود و قرار نبود با تیم پرتاب همراهی کند. نشست پشت ماشین آتشنشانی و باعجله خودش را به معرکه رساند. سید جلویش را گرفت و اطمینان داد که هیچکسی داخل سکو نیست. مجتبی شروع کرد به دورکردن بچهها از معرکه. این بار خودش هدف شلیک پهپاد قرار گرفت. شهید محمدامین، نیروی حفاظت فیزیکی بود. نگاه کرد دید کنار ساختمان دژبانی یک آمبولانس پارک شده. پرید پشت فرمان و با سرعت به محل رسید. با پیکر نیمهجان مجتبی روبهرو شد. مجتبی را برداشت تا داخل آمبولانس بگذارد. محمدامین هم هدف پهپاد قرار گرفت. شهید سیدحسین و شهید محمد با دیدن این صحنه و صدای ناله مجتبی و محمدامین، داشتند آرام خودشان را به آنها نزدیک میکردند که پهپاد آنها را هم هدف گرفت. هر دو سرشان از تنشان جدا شد. ۴ شهید در یک نقطه. دو نفر با ذکر یا حسین (ع) شهید شدند و دو نفر هم مثل سیدالشهدا (ع).
غذای گرم
پهپاد لحظهای بیخیال پادگان نمیشد. هر ترددی را رصد و شلیک میکرد. عبدالله تازه از باغ رضوان آمده بود. پیکر بیجان پدرزن شهیدش داخل سردخانه بود؛ دست راستش هم شکسته و توی گچ بود. توی جاده هیچ پرندهای پر نمیزد. ترددها تقریباً صفر شده بود. یکدفعه وانت سفید عبدالله از دور توی جاده پیدا شد. با سرعت رسید و غذای گرم بچهها را رساند به تونل. تو طول جنگ ۱۲ روزه، حتی لحظهای که جنگندهها پادگان را شخم زده بودند، حتی یک ساعت بعد از تشییع پیکر پدرزن شهیدش، یک لحظه غذای گرم بچههای داخل تونل قطع نشد.
پهپاد بهسرعت ماشین نمیرسید
چند ساعت بود که پیکر دو تا از بچهها زیر آوار مانده بود. صدای زوزه پهپاد لعنتی قطع نمیشد. مرتضی با سید سجاد بین آوارها خیلی گشتند؛ اما خبری از بهادر و محمد نبود. از بیمارستان خبر آوردند که رضا هم همراه آنها بوده و محل دقیق پیکر شهدا را اعلام کرده. با روشنشدن هوا، حسین خودش نشست پشت بیل بکهو. دو سه نفری هم با فاصله از حسین پیاده راه افتادند. پهپاد رژیم گاهی پایین میگرفت و گاهی ارتفاع، انگار منتظر بود دور هم جمع شوند و با یک گلوله چند هدف را بزند. حسین با بیل بکهو پیکر شهدا را بیرون کشید. دو نفر سریع پیکرها را انداختند توی بیل جلوی بیل بکهو و متفرق شدند. قرار بود پیکر شهدا را نبرند توی سازه، چون برای روحیه بچهها خوب نبود. پیکرها را گذاشتند کنار جاده. ۵ دقیقه بعد یک پژو پارس نقرهای با سرعت رسید؛ دندهعقب گرفت و با کمک سید سجاد و علیاکبر پیکرها را گذاشتند صندوقعقب و ماشین راه افتاد. همانطور که جاده را به سمت شهر میرفت، پهپاد هم پشت سرش حرکت میکرد. آنقدر سرعت داشت که امکان نداشت پهپاد بتواند ماشین را در آن سرعت هدف بگیرد و بزند. هر لحظه میگفتیم الان شهدا میشن سه نفر.
داوطلب برای آوردن پیکر شهدا
چند تا از بچههای زنجان مهمان ما بودند. توی یکی از کارهای پرتاب که سکوی آنها در موضع بود، خبر دادند که پهپاد بالای سر بچههاست. با شلیک پهپاد، موشک منفجر شد. دو نفر از بچههای زنجان که هنوز بیرون و اطراف سکو بودند، نهتنها شهید شدند؛ بلکه زیر شعلهها به طور کامل سوخته بودند. رفقای زنجانی اصرار کردند برای بیرون رفتن از تونل و نجات همرزمانشان. ما اجازه ندادیم و حتی درگیر شدیم. بهسختی توانستیم آرامشان کنیم. پهپاد بالای سر منتظر بود نفرات جدید را پیدا کند و ما هم این را میدانستیم. توی یکی از پایگاهها، بعد از زدن سکو، یکییکی نفرات را میزد. برای آوردن بچهها داوطلب زیاد بود؛ ولی محمدحسین دل به خطر زد. با دوربین رفت بیرون تونل. بعد از چند دقیقه با چشمانی اشکبار آمد: «کمککردن دیگه فایدهای نداره.» محمدحسین قید خودش را زد و از کل محیط فیلم گرفت... از شهدا... از سوختن سکو و کشنده و ماشین تجهیزات.
یه موشک دیگه ببرید توی میدون
پیکر سوخته شهدا هنوز روی زمین بود. پهپاد بالای سرمان، پرسه میزد. گمان میکردیم که بچهها قدری عقب بکشند. از قرارگاه اعلام شد که «اگر میتونید یه موشک دیگه ببرید میدون». هنوز حرف از دهن فرمانده خارج نشده بود که ۷ نفر اولی که شنیده بودند، سوار سکو و ماشینهای اسکورت، از تونل زدند بیرون.
دوره برای جامانده
دو تا سکو مورد اصابت قرار گرفته بود و داشت میسوخت. سرشماری کردند، دیدیم حسین نیست. آخرین لحظه حسین داخل کابین هدایت، مشغول تست هدایتی موشک بود. کمی که سروصدای انفجارها کمتر شد، صدای ناله ضعیفی شنیده میشد. چند دقیقه قبل عارف و امیر رفته بودند تا موشک دوم را شلیک کنند. پهپاد سکوی آنها را زد. عارف بین شعلهها شهید شده بود و امیر شدیداً سوخته بود. با نزدیکشدن هر نفر به سکو، احتمال اینکه یک شهید به جمع شهدا اضافه شود، وجود داشت. از طرفی هم شعلهها به کابین هدایت سکو نزدیک میشد و احتمال شهادت حسین متصور بود. بحث بین بچهها بالا گرفت. نه بهخاطر اینکه کسی ترسیده باشد. بحث سر این بود که من باید برم برای کمک نه تو. میخواستند داوطلبانه بروند جلو و حسین را از کابین بیرون بیاورند. بالاخره یکی انتخاب شد و رفت و حسین را در فاصله نزدیکی از شعلهها روی زمین پیدا کرد و آورد.
شب عقد
امیرحسین ۲۳ خرداد قرار عقد گذاشته بود. ولی بعد از اعلام آمادهباش آمده بود محل کار. مرتضی میگفت «برو خونه و کارای عقدت رو انجام بده.»
قبول نمیکرد. ساعت ۶ عصر قرار عقد گذاشته بودند داخل محضر. بهزور و اجبار مرتضی، ساعت ۵ عصر رفت برای عقد. ساعت ۹ شب توی تونل، با لباس کامل نظامی مشغول کار بود.
امدادیها رو با اجبار میفرستیم خونه
برخی میگفتند که توی بیمارستان، پرستارها ترسیدهاند و شیفت نمیآیند. رفتم سراغ حمید تا مطمئن بشوم. خندید و گفت «همین که یه صدای انفجار از سمت پادگان میاد، پرستارها و دکترها میریزن توی بیمارستان. حتی پرسنل اداری شبکه بهداشت هم میان برای کمک. بچههای هلالاحمر هم اینقدر تجمع میکنن که اعتراض تیم اورژانس بلند میشه. گاهی اینقدر شلوغ میشه که صدای من در میاد. بعضیها رو بهاجبار میفرستم خونه.»
امنیت مردم از جان من مهمتره
مصطفی صباغی، مهندس یک شرکت خصوصی بود. تا ظهر سر کار بود و بعدازظهر میرفت کمک بچههای بسیج. شب هم با تیم پیشکسوتان سپاه میرفت گشت. توی شرکتشان مسئول امور حمایت از حقوق کارگران بود و جهادی یک سریکارها را دنبال میکرد. سه روز بود که درست نخوابیده بود. اطراف پادگان ماشین بچههای پدافند را زده بودند. به همراه ۵ نفر دیگر برای تأمین و امدادرسانی آمد؛ اما هدف پهپاد قرار گرفت و آسمانی شد. مادرش روایت کرده که «مصطفی همیشه میگفت امنیت مردم از جان من مهمتره.»
تالار پخت غذا
از روز اول جنگ شروع کرد به پخت غذا. تا خودمان را پیدا کنیم و جیرهها
را جابهجا کنیم و آشپزخانه راه بیندازیم، سه روز شد. مهدی مدیر تالار بود. تمام توان خودش و مجموعه تالار را گذاشته بود برای تأمین غذای رزمندهها. جیره این سه روز را برایش برده بودم. آخر کار گفت: «خودم میخوام یه وعده غذای صلواتی بدم.» ۵۰۰ پرس غذای صلواتی هم شد هدیه روز آخر تالار به رزمندهها.
کارگاهامدیاف
قبلاً از کارگاه صنایع چوب... برای پادگان خرید کرده بودیم. خیلی با مجموعه راه میآمد؛ هم به لحاظ قیمت و هم نسیه. روز سوم جنگ وقتی سید نصرت سفارش ساخت تابوت داد، کل کار کارگاه را تعطیل کرده بود. نیمساعته ۱۰ تا تابوت ساخت و تحویل داد. یک محیطی را راه انداخته بودیم و نیاز به میز و وسایل داشتیم. بهش زنگ زدم: «آقا محسن چند تا میز میخوام.» گفت: «همینالان بیا ببر.» وانت فرستادیم کارگاه چند تا میز و عسلی شیک و وکیوم بار وانت زد. بعد از جنگ رفتم برای تسویه. گفت: «اونها هدیه بود. یعنی از این جنگ چند تا میز به ما نمیرسه؟»
گلخانهدار
اولین دسته شهدا برای تشییع آماده میشدند. بچههای ناحیه باید میرفتند برای آمادهسازی تاجگل. از روستای اطراف نزدیک پادگان سپاه ناحیه، سراغ مسئول تشییع را گرفته بودند: «آقا اگر برای تشییع شهدا میخواهید، من گل رایگان میدم». تا یک هفته پس از تشییع آخرین شهید چند ده میلیون تومان گل بهصورت رایگان تحویل داده بود. هر کسی میرفت دم گلخانه و میگفت برای شهدا گل میخواهیم، بدون سؤالوجواب فقط دستهگل و تاجگل آماده میکرد.
گذشت از خانواده و حضور تا شهادت
پسر یکساله سید محسن ۸ تیرماه عمل داشت. شش ماه منتظر بودند تا نوبت عملش برسد. ولی وقتی جنگ شروع شد، علیرغم کمر دردی که خودش هم داشت بدون توجه به بیماری فرزندش و نوبت عمل به انجام مأموریت فکر میکرد. آخرسر هم شهید شد و نتوانست بچهاش را برای عمل همراهی کند. خبر شهادت محسن را دو روز قبل عمل یعنی ششم تیرماه به خانوادهاش دادند.
رفت آشپزخانه سیبزمینی پوست کند
وقتی یک تیم برای شلیک اعزام شد، رضا براتی خیلی ناراحت شد: «چرا تیم من رو نفرستادن؟ باید تیم من رو میفرستادید.» با تمام ناراحتیاش وقتی صبح، هوا روشن شد، تاب نیاورد و رفت آشپزخانه و شروع کرد سیبزمینی و پیاز پوست کندن. آشپزیاش خیلی خوب بود. میگفت: «بالاخره این بچهها باید یه چیزی بخورن. هر کدوم باید یه گوشه کار رو بگیریم.» آنجا یک حاجآقا شده بود مسئول آشپزخانه و دستتنها بود. بچهها رفتند کمکش؛ خیلی خوشحال شد. وقتی اعلام شد که رضا و تیمش باید بروند برای شلیک، اشک شوق در چشمانش جمع شد و از خوشحالی میخواست پرواز کند. آخرسر پرواز هم کرد و شهید شد.
شلیک با تلاش فراوان و توکل به خدا
تجهیزات تحویلی محمد مشکلات زیادی داشت. خرابی دیزلها و تزریقنشدن سوخت پرتاب. گاهی اوقات به گرههای کور میخورد؛ اما محمد و نفرات تیمش با توکل بر خدا و تلاش فراوان این گرهها را باز میکردند تا بتوانند یک موشک را به سمت سرزمین اشغالی شلیک کنند.
نوشتن شعار حماسی روی موشکها
زمانی که منطقه مورد اصابت و حمله قرار گرفت، تمامی ارتباطات این منطقه قطع شد. محیط پر بود از دود و غبار. بهطوریکه واقعاً نفسکشیدن بسیار سخت بود. بااینحال تیم فنی اعزامی به مدت ۳ شبانهروز در دود و غبار موشک آماده و مسلح میکردند و شعارهای حماسی روی سر جنگی موشکها مینوشتند.
کمک در نگهبانی
قبل از جنگ، از طبقه دوم ساختمان به پایین سقوط کرده و از ناحیه سینه دچار حادثه شده بود و در استعلاجی بود. همچنین فرزندان دوقلویش با مشکلات پزشکی به دنیا آمده بودند. فرماندهی گفته بود نیاز نیست فراخوانش کنید. اما روز دوم جنگ خودش را رسانده بود و میگفت «کار عملیاتی از من برنمیاد ولی کار ستادی که میتونم. نگهبانی که میتونم.»
لغو مرخصی سربازها توسط خانوادهها
خانواده بعضی سربازان تماس میگرفتند و میگفتند نیاز نیست فرزندشان مرخصی بیاید؛ آنجا واجبتر است. پدر یکی از سربازان در روزهای ابتدایی جنگ آمد در دژبانی گروه. از پسرش میخواست که بهخاطر مریضی قلبی مادرش به خانه برگردد؛ اما سرباز در برابر درخواست پدر مقاومت و با گریه پدر را مجاب کرد که من هم مثل همه سربازان دیگر اینجا میمانم.
جنگ تا آخرین لحظه
بامداد روز دوم جنگ بود. چهار تا شلیک انجام شده بود و دو تا از شلیکها هم مانده بود ساعت ۵ صبح. دلاور چند ساعتی میشد که خودش را از مشهد به محل انجام عملیات رسانده بود. شلیکهای مرتبط با گردانی که دلاور عضو آن بود، انجام شده بود و اعضای گردان در حال ترک موضع بودند. هر چقدر به دلاور اصرار کردیم که با ما به شهر برگردد، قبول نکرد و گفت: «باید تا پایان کار همه گردانها بمونم و به بچهها کمک کنم». ماند. بعد از شلیک اول درحالیکه به سمت سکوی دوم در حال حرکت بود تا در شلیک موشک کمکحال نفرات باشد، با اصابت مستقیم موشک پهپاد دشمن به شهادت رسید. به قول خودش، خونش با خون اربابش اباعبدالله (ع) عجین شد.
تعمیر تجهیزات در شرایط تهدید
بامداد روز بیست و چهارم بعد شلیک موفق چهار فروند موشک سجیل توسط گردانهای پرتاب، هنگام خروج از موضع، شیلنگ هوای یکی از کشندهها بر اثر حرارت ناشی از آتش خروجی نازل دچار سوختگی و مقر آن دچار آسیب شد. باتوجهبه اینکه بعد از شلیک موضع پرتاب بلافاصله شناسایی میشد و احتمال حضور پهپاد دشمن و زدن لانچر، بالا بود، باید سریعاً محل را ترک میکردیم؛ اما، چون ترمز محورهای سکو قفل کرده بود، کشنده توان کشیدن سکو را نداشت و باید شیلنگ هوا بهنحوی تعمیر و تعویض میشد. در آن شرایط ایستادن و کارکردن روی کشنده خیلی دلوجرئت میخواست و سرعت عمل بالا میطلبید. با شجاعت و تبحر راننده و کمک چند نفر از بچههای پرتاب که همراه سکو بودند، دراسرعوقت مشکل به وجود آمده مرتفع شد و سکو با سلامت از موضع خارج و به محل پراکندگی منتقل شد.
حفظ امنیت واجبتر از حفظ قرآن
شهید مهدی شعبانی فردی بسیار متین و فروتن بود. بعد از حدود دو سه هفته که به ما معرفی شده بود به من گفتند که مهدی حافظ کل قرآن است. یکی از دوستان هم گفت که «مهدی از قاریان ممتاز و حافظ کل قرآن کریم است.» برایم سؤال بود که چرا حافظ کل قرآن کریم در جایی دیگری مانند دارالقرآن مشغول به کار نشده؟ یکبار پرسیدم «شما که حافظ کل قرآن هستی، چرا اینجا آمدی؟ میرفتی دارالقرآن و آموزش قرآن میدادی که ثواب بیشتری داشت.» جملهای به من گفت که درس زندگی برایم شد. گفت: «الان حفظ امنیت واجبتر از حفظ قرآن است». با اینکه بیست سال از من کوچکتر بود؛ ولی جملهای گفت که من خودم خجالت کشیدم از آنچه گفتم.
سپاه نیومدم که تو بستر بمیرم
شهید علیاصغر، بیماری دیابت شدیدی داشت. کمیسیون پزشکی رأی به بازنشستگیاش داده بود. دکتر اعلام کرده بود که زمان زیادی برای زندگی نداری. گفتم «علیاصغر بهتره بری و مابقی عمرت کنار خانواده باشی.» جواب داد: «نه! من سپاه نیومدم که اینطور برم و تو بستر بمیرم. من با نیت شهادت وارد سپاه شدم که انشاءالله روزی قسمت بشه». اصلاً فکر نمیکردم که مریضیاش را شکست دهد و به آرزوی شهادت برسد؛ و خداوند باد را برای شما فرستاد
مشغول آمادهسازی شدیم برای انجام مأموریت بعدی. باد شدیدی میوزید. سعید به من گفت «شاید تو این باد نتونیم مأموریت رو انجام بدیم.» گفتم: «استعلام بگیر که اگر گفتن انجام بشه، با توکل بر خدا انجام بدیم.» من با توسل به امیرالمؤمنین (ع) خواستم که این عملیات کنسل نشود. به قرآن رجوع کردم. آیه ۴۸ سوره فرقان آمد: «و او خدایی است که بادها را برای بشارت پیشاپیش باران رحمت خود فرستاد، و از آسمان آبی طاهر و مطهّر نازل کردیم.» خدا را شکر کردم. کار ادامه پیدا کرد و با موفقیت انجام شد. بعداً متوجه شدم که باد در آن روز مانع نزدیکشدن پهپادها به ما شده بود تا ما بدون مشکل کارمان را انجام بدهیم.
الهام به شهید
با شهید احمد میخواستیم خودروی آتشنشانی را برای کاری که بچهها در داخل سوله انجام میدادند، ببریم. در چندقدمی سوله، احمد به من گفت: «روحالله تو از خودرو پیاده شو من کار رو انجام میدم و برمیگردم.» گفتم: «نه! با هم میریم.» جدیتر شد: «نه! مگه چند فرمانده برای شلیک داریم؟ اینجا خطرناکه. نیازی به حضور شما نیست.» وقتی اصرار من را دید خودرو را خاموش کرد و گفت «تا از ماشین پیاده نشی حرکت نمیکنم». بالاخره من را پیاده کرد. به دوستانی که داخل سوله بودند اعلام کردم که در را باز کنید. چندقدمی از سوله دور نشده بودم که صدای انفجار شنیده شد. با موج انفجار چندمتری پرتاب شدم. شعلههای آتش را دیدم که زبانه میکشید. در ذهنم فقط کاری را مرور میکردم که احمد با من کرد.
فرمانده فداکار
کوادهای دشمن در بالای سرمان بود. کمی جلوتر از ما دوستان در حال آمادهسازی بودند که متوجه حضور کواد بالای سر آنها شدیم. کواد یک چیز را به پایین پرتاب کرد... سکو منفجر شد. کمی بعد بالای سر خودمان رسید. علیرضا به ما گفت: «سریع از سکو دور شید.» خودش کنار سکو دراز کشید. وقتی از دورشدن ما مطمئن شد، سریع پشت خودروی کشنده نشست تا آن را از مورد اصابت قرارگرفتن نجات دهد. علیرضا توانست سکو را از آن مهلکه نجات دهد. بعد هم سکو را به راننده سپرد.
ایران عزیزم در خطر است
شهید علیرضا با اینکه چند روز قبل زخمی شده بود و از جراحت رنج میبرد و از لحاظ قانونی میتوانست از استراحت پزشکی استفاده کند؛ اما مردانه و شجاعانه پای سکو حاضر شد. طوری که وقتی همکاران علیرضا را دیدند، با تعجب گفتند: «تو باید استراحت کنی اینجا چیکار میکنی؟!» علی با لبخند همیشگیاش گفت: «الان ایران عزیزم در خطر است.» بعد هم با وسواس و دقت فراوان مشغول آمادهسازی جهت انجام عملیات شد. در این حین مورد اصابت قرار گرفت و در اوج شجاعت و رشادت به شهادت رسید بهنحوی که تقریباً چیزی از جسمش باقی نماند. علیرضا تنها پسر پدر و مادرش بود.
جشن عقد و شهادت
برنامهریزی کرده بود در روز عید غدیر جشن عقد بگیرد؛ اما دشمن صهیونیستی به خاک ایران حمله کرد. باوجوداینکه گفته بودند «ما هستیم؛ تو برو مراسم ازدواجت رو انجام بده.»، اما نتوانست رفقا و همرزمانش را تنها بگذارد. مردانه و شجاعانه پایکار ماند و همان روز عید غدیر به شهادت رسید. حالا پیش از نام او مینویسند مدافع امنیت و اقتدار شهید امیرحسین.
سوخت موشک و عنایت حضرت زهرا (س)
کسانی که با سوخت موشک کار کردهاند میدانند که اگر قطرهای از سوخت روی زمین بریزد، میسوزاند و آسفالت را سوراخ میکند. توی یکی از شبها که داشتیم سوخت میزدیم به عللی نشتی پیش آمد. خطر بزرگی در کمین همه افرادی که دور و برم بودند وجود داشت. ذکر مبارک یا زهرا (س) را گفتم و با دست جلوی نشتی را گرفتم. متعجب و هیجانزده شده بودم. دستم نشتی را بند آورد و نمیسوخت...
بازگشت به هوافضا
ابراهیم به عللی از نیروی هوافضا خارج شده و با بازخریدیاش موافقت شده بود؛ اما دلش با سازمان بود. همکاران را که توی شهر میدید یا با دوستانی که تلفنی احوالپرسی میکرد، میگفت «اگر به من احتیاج شد، روی کمکم حساب کنید.» حتی از ابتدای جنگ به محل کار سر میزد تا اینکه دشمن محل کار را زد. سریع ماشینش را برداشت و به کمک بچهها رفت و ماشینهایی که توی تونل بودند را از مهلکه نجات داد و تا پایان درگیریها به همکارانش کمک کرد.
آفتاب دیگه اذیتت نکنه
برای شلیک رفته بودیم و داشتیم کارهای پایانی شلیک را انجام میدادیم. پهپاد سکوی پرتابمان را هدف گرفت. با چشم خودم دیدم ۴ تا از بچهها شهید شدند. موج انفجار ۲ بار ما را پرتاب کرد. من بهشدت آسیبدیده بودم و کمرم داشت میسوخت. محسن با کمک یکی دیگر از بچهها من را از سکو فاصله دادند و بردند جای امن. به خودم آمدم دیدم محسن خودش را برایم سایبان کرده. گفتم «محسن جان من خوبم، شما برو» گفت: «کمرت کاملاً سوخته. وایستادم تا آفتاب دیگه اذیتت نکنه.»
ماسک خودش رو بهم داد
وقتی پایگاه مورد اصابت جنگندههای دشمن قرار گفت، هوای داخل تونل آلوده شده بود. بعضی از بچهها توانستن در آن شرایط به هر زحمتی بود ماسک شیمیایی بزنند. نفسم به شماره افتاده بود و سرفه امانم را بریده بود. یکدفعه دیدم علیرضا که ۴-۳ سال هم بیشتر سابقه کار نداشت توی آن تاریکی آمد سمتم... ماسک خودش را به من داد و گفت: «آقا صادق من یک اپراتور سادهام، اما شما فرماندهی. شما ماسک بزن.» هرچی اصرار کردم که ماسک رو نگهدار، قبول نکرد.
نگهبانی
دشمن پادگان ما را در چندین نوبت مورد حمله قرار داده بود. شب اولی که خواستیم در جایی استراحت کنیم، باتوجهبه هشدارها و موقعیت خطرناک نگران نفوذ و خرابکاری بودیم. از یکی از همکاران پرسیدم که «چهکار کنیم؟ اینجا به نظرت امنه؟» گفت «انشاءالله که امنه؛ نگران نباشین به بسیجیها سپردیم که اینجا رو تحتنظر داشته باشن و مراقبت کنن.» واقعاً نه نفر و نه توان داشتیم که تأمین و پست در اطراف مستقر کنیم. من ته دلم گفتم «آخه این مردم چند روز میتونن و حوصله دارن که این کار رو برای ما انجام بدن؟!» نصف شب چند باری از خواب بلند شدم و رفتم ببینم که آیا کسی دوروبر ما هست؟ هر بار که میرفتم شرمنده و شرمندهتر میشدم وقتی میدیدم که مردم نه تکنفره، بلکه بهصورت گروهی و دستهای در اطراف محل تا صبح گشت میزدن و مراقب ساختمان و خودروهای ما بودند.
از بقالی پول دستی گرفتیم
ما یک رفیق داشمشتی به نام علی آقا داریم که تو یکی از مناطق محروم فروشگاه مواد غذایی دارد. در برنامههای مختلف برای پادگان بهصورت کلی و جزئی خریدهایی داشتیم. اول صبح ۲۳ خرداد از اولین نفراتی که با من تماس گرفت، همین علی آقا بود. باتوجهبه شرایط، قادر به پاسخگویی نبودم. چند بار تماس گرفت. با خودم گفتم این بابا ول کن نیست. مجبور شدم جواب تماس را دادم. بعد از احوالپرسی گفت «کشور در حال جنگه؛ پادگانها رو دارن بمباران میکنن، هرچی خوراکی لازم دارید بیایید ببرید.» تشکر و خداحافظی کردم. روز ۲۴ و ۲۵ خرداد پشت سر هم تماس گرفت: «آقا بیا خوراکی ببرید. معلوم نیست چه اتفاقی میافته. من از شما پولی نمیخوام. فقط در این راه میتونم دینم را ادا کنم.» غروب ۲۵ خرداد که هیچی نداشتیم و دوستان در به در برای خوراکی و سایر مایحتاج میگشتند رفتیم سراغ داش علی. خیلی تند جواب ما را داد: «آقا چرا دیر اومدی؟ من ۳ روزه منتظر شمام». با ماشین باری رفتیم و هرچه لازم داشتیم، برداشتیم و هر چه که نداشت به ما گفت تهیه میکنم.
روزی رسید که برای سوخت خودروهای سواری پول نداشتیم. تنها ذهن ما به ایشان معطوف بود. رفتم مغازه و طلب پول نقد کردم. رفت خانه و یک کیسه پول نقد آورد: «این را برای روزهای بحرانی و برای بچهها کنار گذاشته بودم. نمیدونم چقدره». داخل کیسه را نگاه کردیم. از ۱۰ هزار تومانی تا ۲۰۰ هزار تومانی بهصورت بههمریخته داخلش بود. پولها را بستهبندی و شمارش کردیم و به دوستان رساندیم. علی آقا میگفت: «کار شما از بچههای من واجبتره. هر چی لازم دارید به من زنگ بزنید تا تهیه کنم و شما معطل نشوید.»
دو برادر شهید
در یکی از روزهای جنگ ۴۰ روزه یکی از مواضع توسط پهپادام کیو ۹ مورد اصابت قرار گرفت. ۵ نفر از پاسداران زیر آوار ساختمان گرفتار شدند. باتوجهبه حضور دائم پهپاد بالای سر این منطقه امکان آواربرداری میسر نبود تا بعد از گذشت چند ساعت احمد مسگری به همراه برادر بسیجیاش رضا مسگری با جرثقیل برای نجات همکاران و آواربرداری به محل رسیدند و بلافاصله مشغول کار شدند.
بهمحض باز کردن جکها، جرثقیل مورد اصابت قرار گرفت و احمد مسگری مجروح شد. تو همین حین رضا برای نجات احمد به سمت جرثقیل حرکت کرد. برادرش را روی دوشش گذاشت تا از صحنه درگیری خارج شود؛ اما هنوز چندقدمی دور نشده بودند که پهپاد یک موشک به سمت آنها شلیک کرد. هر دو برادر آسمانی شدند.
ازخودگذشتگی نیروهای بسیج
تو جنگ رمضان بعد از موفقیت عملیاتهای پهپادی، دشمن خیلی روی رفتوآمدها و محلهای نگهداری و آمادهسازی پرندهها حساس شده بود. شبانهروز رصد میکرد و ما هم میدانستیم اگر جایی شناسایی شود، احتمال حمله به آن زیاد است. وقتی یکی از محلهای دپوی پرندههای انهدامی را زدند، نگرانیمان این بود که دوباره همانجا را بزنند؛ آن هم وقتی نیروها برای جمعکردن تجهیزات باقیمانده داخل سولهها هستند. باید هرچه باقیمانده بود را تخلیه میکردیم خصوصاً سرهای جنگی را. بچههای فنی و متخصص رفتند و تعدادی نیروهای مردمی هم همراهشان آمدند. چند نفرشان طلبه بودند و چند نفر هم بسیجی. شرایط واقعاً پراسترس بود. ازیکطرف احتمال حمله مجدد وجود داشت؛ دشمن دور و نزدیک را میزد و با هر صدای انفجار نگران میشدیم که این بار نوبت همینجاست. حواسمان هم به کاری بود که انجام میدادیم و هم به بچههایی که هنوز داخل سوله بودند. نمیشد کار را رها کرد؛ ولی هیچکس هم نمیدانست چقدر فرصت داریم. وسط همین تخلیه برادرهای طلبه و بسیجی آمدند و گفتند «شما دیگه ادامه ندید... از محل فاصله بگیرید.» اول فکر کردیم موضوعی پیشآمده؛ وقتی دلیلش را پرسیدیم، گفتند «اینجا خیلی خطرناکه... هر لحظه ممکنه دوباره اینجا رو بزنن. شما نیروهای فنی و متخصص هستید و باید سالم بمونید تا کار ادامه پیدا کنه. اگر برای شما اتفاقی بیفته کار مجموعه لنگ میمونه. این کار تخصص شما را نمیخواد، بسپارید به ما.» برای ما خیلی سخت بود قبول کنیم؛ چون آنها آمده بودند برای کمک به ما و میخواستند خودشان داخل خطر بمانند و ما بیرون برویم؟ ما هم نگران جان آنها بودیم؛ ولی اصرارشان جدی بود. میگفتند «شما کار خودتون رو دارید. اجازه بدید ما هم این کار رو انجام بدیم تا کار اسلام و دفاع متوقف نشه». بالاخره با همان اصرار ما را از محل دور کردند و خودشان ماندند. البته بیرون آمدن از سوله به این معنی نبود که خیالمان راحت شده باشد تا وقتی کار تمام نشده بود، نگران بچههای داخل بودیم. صدای اصابتها همچنان میآمد و میدانستیم اگر حملهای به همان محل بشود آنها وسط کار هستند. آنها هم از خطر بیخبر نبودند. همان صداهایی را میشنیدند که ما میشنیدیم و احتمال حمله مجدد را هم میدانستند. بااینحال، تا انتقال تمام تجهیزات باقیمانده کار را ادامه دادند. هیچکدام نگفتند حالا که بخش زیادی منتقل شده، بقیه را رها کنیم و برویم. تخلیه کامل شد. ازخودگذشتگی آن برادرها در نتیجه کار خیلی مؤثر بود. در آن وضعیت هر کسی حق داشت نگران جان خودش باشد؛ آنها هم حتماً نگران بودند؛ اما مسئولیتی را که پذیرفته بودند، نیمهکاره نگذاشتند.
شهید حبیب بهوندی
بچهها در یک نقطه دیگر مشغول عملیات بودند. محل اولیه ما مورد اصابت قرار گرفته بود. خیلی از تجهیزاتمان را ازدستداده بودیم. بچهها کار را از نقطه دوم ادامه میدادند؛ اما آنجا توی تجهیزات و سرجنگی کمبود داشتیم. همین کمبود داشت کار را سخت میکرد. نیرو پایکار بود؛ ولی باید وسایل موردنیازشان هم میرسید.
خلبان حبیب بهوندی راه افتاد سمت محل قبلی. رفت ببیند توی آن موقعیت، از تجهیزات چیزی سالم پیدا میشود یا نه؟ بیشتر از همه دنبال سرهای جنگی بود؛ میخواست اگر تعداد کمی سالم مانده با خودش بیاورد و به بچهها برساند. سختی ماجرا این بود که آنجا را یکبار زده بودند. حبیب داشت به محلی برمیگشت که بخش زیادی از وسایلمان در آن از بین رفته بود. معلوم نبود چقدر وسیله سالم باقیمانده باشد. ممکن بود برود و چیز زیادی پیدا نکند؛ اما احتمال پیداکردن چند قلم وسیله هم در آن شرایط برایمان مهم بود. ما وقتی این اتفاقها را تعریف میکنیم راحت میگوییم رفت محل قبلی که چند تا وسیله بیاورد؛ ولی آن موقع رفتن به آن محل با رفتن به یک انبار معمولی فرق داشت. حبیب رفته بود نقطهای که دشمن آن را زده بود و احتمال حمله دوباره وجود داشت. حبیب هم از این وضعیت خبر داشت. وقتی به نقطه رسید، محل دوباره مورد اصابت قرار گرفت. حبیب در همان حمله به شهادت رسید. حبیب برای جبران کمبود تجهیزات رفته بود؛ برای اینکه چیزی به دست نیروهایی برساند که مشغول کار بودند. به نظرم وقتی از شهادتش میگوییم باید این بخش ماجرا هم گفته شود؛ اینکه برای چه کاری رفت و در چه شرایطی رفت. حبیب بهوندی در جریان همین کمک رساندن به بچهها شهید شد.
- لطفا از نوشتن با حروف لاتین (فینگلیش) خودداری نمایید.
- از ارسال دیدگاه های نا مرتبط با متن خبر، تکرار نظر دیگران، توهین به سایر کاربران و ارسال متن های طولانی خودداری نمایید.
- لطفا نظرات بدون بی احترامی، افترا و توهین به مسئولان، اقلیت ها، قومیت ها و ... باشد و به طور کلی مغایرتی با اصول اخلاقی و قوانین کشور نداشته باشد.
- در غیر این صورت، «نگارمگ » مطلب مورد نظر را رد یا بنا به تشخیص خود با ممیزی منتشر خواهد کرد.
- آخرین اخبار
- محبوب
- برچسب های داغ
- فیلم| چند بلاگر پکیج فروش کاسب دین دستگیر شدند
- فیلم| ابراز علاقه عجیب کوسههای پلنگی؛ وقتی عشق با گاز گرفتن بالهها همراه میشود!
- فیلم| وقتی مار پیتون جای سرسره بازی را میگیرد؛ این دیگر چه نوع تفریحی است؟!
- فیلم| هلیکوپتر هم بین نمایشگاهیها آنلاک شده!
- فیلم| صحبتهای دختر عضو ارتش آمریکا که مورد سواستفاده جنسی قرار میگرفت
- فیلم| سلولدرمانی بدون سلول بنیادی ممکن است؟ نقش سلولهای بنیادی در درمان را بشناسید!
- فیلم| سلولدرمانی؛ امیدی تازه برای بیماران مبتلا به بیماریهای سخت
- فیلم| انقلابی در پزشکی نوین؛ سلولدرمانی و کاربردهای آن
- فیلم| راهنمای جامع درمان آکنه؛ از جوشهای زیرپوستی تا جوشهای التهابی
- فیلم| تجارت وحشیانه کودکان در کالیفرنیا؛ وقتی دختربچههای بومی با دلار خرید و فروش میشدند!
- فیلم| ایران برزیل را شکست داد، اما اسطورهاش را روی دست بلند کرد!
- فیلم| فشار خون؛ خطری خاموش که کنترل آن نباید به تعویق بیفتد
- فیلم| بمب اتم اسرائیل محرمانه است، اما برنامه هستهای ایران باید شفاف باشد؟!
- فیلم| پلهبرقی متروی رم از کنترل خارج شد؛ چندین مسافر مصدوم شدند
- پیام صریح عراقچی به ترامپ؛ یا پیشنهاد ایران را بپذیرید یا منتظر جهنم آتش باشید!
- ویدیوی جنجالی شهرکرد چه رازی داشت؟ پشت پرده ادعای آزمایش سوخت موشک!
- فیلم| روی دیگر پروتئین؛ وقتی زیادهروی به بدن آسیب میزند
- فیلم| شبادراری در بزرگسالی؛ مشکلی فراتر از دوران کودکی
- فیلم| بیمه بیکاری به چه افرادی تعلق میگیرد؟ جزئیات مهم قانون
- فیلم| مادران گیاهخوار در دوران بارداری با چه کمبودهایی روبهرو میشوند؟
- مغز شما فقط ۱۰ بیت در ثانیه پردازش میکند؛ راز خستگی ذهنی!
- آیا «خارجی» بودن مکمل یعنی بهتر بودن؟
- آرژانتین در جستوجوی جاسوسان نسل جدید
- چرا باران برای یکی آرامش است و برای دیگری غم؟
- آیا نور نمایشگرها به رشد مغز کودکان آسیب میزند؟
- H5N1 از پرندگان به گاوها و پستانداران دریایی رسید!
- چرا بانکها از سپردن پول به هوش مصنوعی میترسند؟
- آیا هوش مصنوعی امنیت سایبری را به خطر انداخته است؟
- آیا صدای رئیستان واقعی است؟ کلاهبرداری با AI!
- چین پیشتاز انرژی پاک جهان؛ دو سوم ظرفیت جدید تجدیدپذیر!
- هوش مصنوعی ویروسی برای مبارزه با باکتریها ساخت!
- عکس روز ناسا از گوی آتشین بر فراز ایتالیا
- روتر ۴ استارلینک؛ پوشش بیشتر، ظرفیت دو برابر!
- ۱۰ رژیم غذایی که پیری را کند میکنند!
- آیا هواوی میتواند بازار کامپیوترهای رومیزی را متحول کند؟
- سه هشدار اغراقآمیز درباره هوش مصنوعی!
- آیا تأمین برق، چالش اصلی هوش مصنوعی میشود؟
- طراحی کاندیدای واکسن برای جلوگیری از عفونت ناشی از مواد غذایی
- آیا هوش مصنوعی میتواند رژیم غذایی مناسب شما را طراحی کند؟
- آیا مدارس میتوانند جستوجوی گوگل را بدون AI داشته باشند؟
- گلکسی S۲۷ اولترا و پرو با اسنپدراگون میآیند!
- سالمخواری؛ انتخابی ساده برای زندگی سالمتر
- آیا مکبوک پرو لمسی ارزش خرید دارد؟
- راز فروکش دیابت نوع ۲؛ کاهش وزن و ورزش!
- آیا میتوان محتوای واقعی را از مصنوعی تشخیص داد؟
- آیا میتوان با یک مولکول، جریان برق را ۱۰۰ برابر کرد؟
- آیا تنفس انسان عامل گرمایش جهانی است؟ پاسخ علمی!
- رکورد جدید سردترین اتمها در مدار زمین!
- آیا برنامههای گوشی شما را جاسوسی میکنند؟
- آیا خواب طبیعی همیشه حافظه را تقویت میکند؟
- آیا راز عمر طولانی «مناطق آبی» واقعیت دارد؟
- آیا پوست براق یعنی پوست سالم؟ اشتباه بزرگ!
- آیا میتوان با گرمایش جهانی مقابله کرد؟
- آیا بمباران اتمی سیارک، زمین را از فاجعه نجات میدهد؟
- درد شدید پهلو؛ شاید قولنج کلیوی باشد!
- از سردرد تا تشنج؛ علائم خطرناک افزایش دیاکسید کربن خون!
- آیا هوش مصنوعی جایگزین رادیولوژیست میشود؟ پاسخ قطعی!
- چه زمانی کف پای صاف کودک نیاز به درمان دارد؟
- آیا دانشگاهها میتوانند از خودکشی دانشجویان پیشگیری کنند؟
- نقش کلیدی کارشناسان پرتوشناسی در تشخیص بیماریها!
- چه زمانی صدای زانو را باید جدی گرفت؟
- سرطان سینه؛ از غربالگری تا حفظ باروری!
- آیا حیوانات خانگی برای روان کودکان مفیدند یا مضر؟
- ابداع آبنباتچوبی با طعم هلو برای معاینه کودکان!
- تالابهای ایران، کانون احتمالی سرریز ویروس به انسان!
- پاییز و خشکی پوست؛ راهکارهای طبیعی برای حفظ رطوبت!
- پیشبینی هوش مصنوعی از موثر بودن درمان افسردگی چالشی شد
- آیا فشار به استخوانها میتواند راز طول عمر باشد؟
- عفونتهای انگلی، عامل نادیدهگرفتهشده ناباروری!
- آیا میدانید پرفروشترین داروی ایران چیست؟
- بدهی مراکز دیالیز تسویه میشود؛ وعده بیمه سلامت!
- راههای درمان شپش سر؛ از پرمترین تا دایمتیکون!
- آیا خون بند ناف میتواند زندگیبخش باشد؟
- سرم معجزه نمیکند؛ برای سرماخوردگی لازم نیست!
- آیا سیتیاسکن سرطانزا است؟ پاسخ متخصص رادیولوژی!
- ۳.۵ سال کاهش سن زیستی با کربوهیدراتهای باکیفیت!
- آیا جین ایر فقط یک داستان عاشقانه است؟
- هشدار؛ نیمی از دیابتیها با عوارض پیشرفته تشخیص داده میشوند!
- آیا رباتها میتوانند سازههای فضایی بسازند؟
- رؤیاپردازی کلود؛ روشی برای پاکسازی حافظه!
- مالک بن زعر یوسف پیامبر بعد از سالها؛ چهره امروز جواد طاهری در ۵۳ سالگی!
- بهنوش طباطبایی در پشت صحنه سووشون؛ قابی متفاوت از روزهای حضور در این سریال!
- دلتنگی خواهرانه مامک جمشیدی پس از سفر پژمان به کانادا؛ استوری احساسی با یاد سفره خانوادگی!
- از «لاوی» در یوسف پیامبر تا مختارنامه؛ کارنامه هنری کوروش زارعی پس از درگذشتش دوباره مرور شد
- سن و سال حریف استایل پروین قائممقامی نشد؛ تیپ رنگارنگ مادر مهران مدیری خبرساز شد! + عکس
- وقتی هنر میناکاری به استایل میرسد؛ انتخاب متفاوت و چشمگیر سیما خضرآبادی!
- گوگوش با درخشش طلایی در کنار لئوناردو دیکاپریو؛ قاب متفاوت ستاره ایرانی در لاکما ۲۰۲۶!
- سیامک صفری کیست؟ بیوگرافی، زندگی خصوصی، ماجرای همسر و عکسهای دیدنی بازیگر!
- چهره متفاوت بازیگر آوای باران در یک مراسم؛ عکس تازه پس از مدتها
- کاظم بلوچی کیست؟ بیوگرافی، زندگی خصوصی، همسر و عکسهای دیدنی بازیگر پیشکسوت!
- الهام شعبانی کیست؟ بیوگرافی، زندگی خصوصی، ماجرای همسر و عکسهای دیدنی بازیگر!
- ترفند پلتفرمها برای خالی کردن جیب کاربران؛ اینترنت چطور گرانتر تمام میشود؟
- قاب صمیمی بهنوش طباطبایی و تینوش؛ تصویری خواهرانه از بازیگر محبوب!
- اتهام جنجالی علیه یک بازیگر زن؛ ماجرای پرونده تجاوز جنسی به یک مرد
- ۵ بار عقد به هم خورد تا الهام طهموری عروس شد؛ ماجرای ازدواج بازیگر وارش در سه روز!
- ایرج نوذری در شب عروسی؛ قاب نوستالژیک از روزهای جوانی بازیگر محبوب تلویزیون!
- بازگشت به خاطرات سال ۹۱؛ عکسهای دونفره ترانه علیدوستی و همسر سابقش در ویتنام
- مسعود کیمیایی برای بهرام بیضایی نوشت؛ دلنوشتهای از یک هنرمند برای هنرمند دیگر
- میترا رفیع در کنار مادرش در اکران «حاشیه»؛ قاب صمیمی مادر و دختری
- از مهاجرت به کانادا تا ازدواج با ستاره پسیانی؛ داستان زندگی پاشا رستمی
- بهنوش بختیاری قبل از شهرت چه شکلی بود؟ تصویری از سالهای جوانی بازیگر «بامداد خمار»
- الیزابت «پایتخت» در اکران «حاشیه» از عشق زندگیاش رونمایی کرد!
- سفر به گذشته با فیلمی قدیمی از لیلا فروهر و مجید فریدفر
- قابهای خاطرهانگیز از لحظات خلوت و هنری مریم معصومی
- تیپهای متفاوت هنرمندان در اکران فیلم «حاشیه»؛ پاییز به سبک ستارهها
- دورهمی سه چهره هنری؛ بیتا، الناز و مرجانه کنار هم دیده شدند
- دو هفته پرفشار برای نعیمه نظامدوست؛ سوگ سه عزیز در روزهای کوتاه
- از تئاتر تا تلویزیون؛ داستان زندگی هنری و خصوصی بهنام شرفی
- پشت چهره هنری محمد حاتمی چه میگذرد؟ بیوگرافی و عکسهای جذاب او
- واکنشهای پرحاشیه مامک جمشیدی به ترانه علیدوستی؛ سکوتی موقت در یک اختلاف خبرساز
- استایل شیک و اروپایی بهی جدیدی؛ تصویری تازه از بازیگر «مرد سههزار چهره»
- عکس متفاوت از دورهمی الهام حمیدی و مریم مومن؛ رفاقت در فضای لوکس رستوران
- عکس جدید نوید و فرشته در ژاپن؛ حضور دونفره در خیابانهای توکیو
- نگاهی به زندگی خصوصی مریم سرمدی؛ بازیگر سریال لیسانسهها
- چرا شهاب حسینی در مراسم پدر ترانه علیدوستی حضور نداشت؟
- واکنش احساسی رابعه اسکویی با دلنوشتهای برای ایرانیان
- مرجانه گلچین با موهای کوتاه جوگندمی و آرایش ملایم؛ پرترههایی متفاوت از بازیگر «شاهگوش»
- ناگفتههایی از زندگی فائزه علیآبادی؛ بازیگری که با نقش طوبی شناخته شد
- محمد ساربان کیست؟ از آغاز فعالیت هنری تا حضور در سریالهای مطرح
- قصه زندگی خسرو احمدی؛ بازیگری که با نقش دولنگ در خاطرهها ماندگار شد
- فریبا باقری؛ از گویندگی در رادیو جوان تا اجرای برنامههای تلویزیونی
- مراسم ختم پدر ترانه علیدوستی با حضور جمعی از بازیگران و هنرمندان
- چشمان درشت بهاره کیانافشار در عکس کودکیاش جلب توجه کرد
- ابهام درباره مادر ترانه علیدوستی برطرف شد؛ واقعیت چه بود؟
- المیرا شریفیمقدم در کنار برادرش؛ شباهت این دو توجهها را جلب کرد
- ایرج نوذری از آلبوم خاطراتش رونمایی کرد؛ تصاویر عروسی پس از سالها
- بازگشت به دهه ۵۰؛ تصویری جالب از لیلا فروهر و عارف
- عکس تاریخی از ملاقات دو چهره مشهور ایرانی در دهه ۶۰
- فریدون جیرانی؛ مردی که زندگیاش با سینما گره خورده است
- آیشواریا و همسرش در تصویری متفاوت؛ لحظهای از زندگی خانوادگی این زوج
- انتخاب رنگ متفاوت نفیسه روشن؛ این بار با پوششی تمام صورتی! +عکس
- سارا و نیکا باز هم متفاوت ظاهر شدند؛ این بار چه تغییری کردهاند؟
- ملیکا شریفینیا در دنیای هنر و زندگی شخصی؛ از ازدواج تا مسیر بازیگری
- از عاشقانههای بالیوودی تا زندگی خانوادگی؛ داستان ازدواج کاجول و آجای دوگن
- مونیکا بلوچی؛ از درخشش در سینمای جهان تا ازدواجهای پرحاشیه و زندگی عاشقانه
- تغییر چهره هومن برقنورد برای بازی در سریال حماسه زاگرس
- تصویری کمتر دیدهشده از فخری خوروش در آغاز دوران بازیگری
- رضا رویگری و همسرش؛ نگاهی به ازدواجها، خانواده و زندگی شخصی این بازیگر
- استراحت متفاوت یوسف تیموری در طبیعت؛ عکس تازه بازیگر طنز
- از شهرت در تلویزیون تا حواشی زندگی خانوادگی؛ اسماعیل محرابی را بیشتر بشناسید
- حمایت بانکها از بازار سرمایه از فردا اجرا میشود
- بورس سقوط کرده در دولت روحانی چگونه در دولت شهید رئیسی احیا شد؟
- درمان بورسی پزشکیان از زبان عبده
- جذب سرمایه ۷ همتی از بازار بورس دانشبنیانها
- وعده عناب بورسی واقعیتر شد
- چهارمین روز نزولی بازار در غیاب نیروهای صعودی
- انتخابات و دامنه نوسان مهمترین دلیل رکود فعلی بورس
- بورس با ۴ مصوبه دولت برای حمایت از بازار سهام سبزپوش میشود؟
- ۳ دلیل پایین بودن ارزش معاملات خرد در بورس
- معافیتهای مالیاتی بازار سرمایه باید استمرار پیدا کند
- بورس این روزها تحت تأثیر تداوم نرخ اخزای بالای ۳۵ درصد
- رشد شاخصهای بورس با کف سازی تکنیکال
- کاهش دامنه نوسان هم علاج بورس نزولی نبود
- سایه تامین مالی دولت بر سر بورس سنگینی میکند
- کاهش بی سابقه حجم معاملات سهام در بورسهای جهانی
- رشد شاخصهای بورس با کمک بانکیها و اعلام نرخ تسعیر ارز
- حمله به سفیر روسیه در لهستان
- معرفی سری گوشیهای Redmi K ۵۰ قبل از رونمایی رسمی
- غفوری: فکر کردن به قهرمانی از الان، سادهلوحانه است
- کاهش ۱۰ درصدی تولید هوندا در دو کارخانه
- سومین نشست دستمزد، باز هم بدون نتیجه
- لغو بلیت فروشی عمومی المپیک زمستانی چین
- گرامیداشت قربانیان هواپیمای اوکراینی در دانشگاه تورنتو
- ادامه چانهزنی چهارگانه در وین
- صرفهجویی ۱.۶ میلیارد دلاری کمیته برگزاری المپیک و پارالمپیک توکیو
- محبوبترین رشته المپیک توکیو مشخص شد
- اعلام هزینه میزبانی توکیو از المپیک و پارالمپیک ۲۰۲۰،
- آذرتاج: هیات اقتصادی جمهوری آذربایجان به ایران میرود
- بررسی عملکرد ایران در المپیک؛ جایگاه چهارمی در آسیا
- پایان وضعیت اضطراری در کشور میزبان المپیک ۲۰۲۰
- ۷ شریان تجاری در برابر «دروازه آهنین»؛ راههای نفس اقتصاد ایران کجاست؟
- معمای حقوق ۱۴۰۶؛ دولت با معیشت کارمندان چه میکند؟
- پشت موشکهایی که شلیک شدند چه گذشت؟ از پای قطعشده و دستهای سوخته تا وقتی جنگ حتی فرصت عاشقشدن را هم گرفت
- قیمت روغنموتور آزاد شد، دستمزدها همچنان دستوری ماند؛ تناقض تازه سیاست اقتصادی دولت
- اتوبوس زندانیان شیراز چرا زندانی شد؟ سرنوشت عجیب نخستین موزه سیار ایران!
- کریستوفر نولان با «ادیسه» چه کرد؟ حماسهای که حتی پایانش هم هیجانانگیز است!
- مجبور نیستید بعد از هر شکست قویتر شوید؛ گاهی فقط باید زخمهایتان را درمان کنید!
- تهران زیر باران ۱۰۰ میلیمتری؛ چرا هر بارندگی به پرونده سیاسی شهرداری تبدیل میشود؟
- از سقوط دولت بنگلادش تا اعتراضات اروپا؛ نسل زد چگونه سیاست جهان را به چالش کشید؟
- چرا بعضی سؤالها را بارها میپرسید و باز هم آرام نمیشوید؟ پای وسواس در میان است؟
- چرا جلوی آینه سخنران قابلی هستیم، اما در جمع حتی یک کلمه نمیتوانیم بگوییم؟
- چهار نوجوان در برابر دشمن آمریکایی؛ انیمیشنی که از دل خلیج فارس میآید!
- چای کیسهای بخوریم یا نه؟ متخصص تغذیه از خطرات احتمالی آن میگوید
- یک روانشناس توضیح داد که افراد مسن چگونه میتوانند با «ترس از زمین خوردن» کنار بیایند
- این اشتباه را نکنید؛ کمالگرایی شما ممکن است فرزندتان را بیمسئولیت کند!
- روزی یک بار مسواک زدن کافی نیست؛ باکتریها چقدر سریع در دهان تکثیر میشوند؟
- کودکتان را با گوشی آرام نکنید؛ بهای پنهان سرگرمیهای دیجیتال چیست؟
- ۴ مدل دسر شیک و مجلسی رو یاد بگیر
- به مردان علائم اولیه سرطان پروستات گفته شد
- فیلم| سادهترین روش تشخیص لپه زود پز از لپه دیر پز
- یک پزشک توضیح داد که چگونه میتوان دیابت را بدون آزمایش تشخیص داد
- راز یک آیه تکاندهنده در قرآن؛ چرا خداوند میفرماید «در قصاص زندگی است»؟
- یک متخصص تغذیه توضیح داد که آیا کینوا واقعاً سالمتر از گندم سیاه است یا خیر
- یک استایلیست توضیح میدهد که چه پارچهها و سبکهایی را برای کمد لباس پاییزی خود انتخاب کنید
- فواید غیرمنتظره پنیر برای خواب آشکار شده است
- یک دانشمند عادتهای کلیدی برای طول عمر فعال را شناسایی کرده است
- یک متخصص تغذیه اشتباه اصلی مردم هنگام تهیه سالاد خیار و گوجه فرنگی را شناسایی کرده است
- یک پزشک علائم آلرژی متقاطع را شناسایی کرده است
- یک پزشک توضیح داد که چگونه فشار خون بالا اندامها را از بین میبرد
- یک پزشک توضیح داد که چه زمانی گرفتگی عضلات شبانه ممکن است رخ دهد
- یک متخصص تغذیه پنج پیامد مضر مصرف فست فود را نام برده است
- یک پزشک از مردم خواست که همیشه ۱۲ ماده غذایی را در خانه داشته باشند
- یک متخصص پوست فاش کرد که آیا ضد تعریقها باعث سرطان میشوند یا خیر
- برخی از غذاهای سالم به عنوان مقصر نفخ شناخته شدهاند
- قوانینی برای جلوگیری از حملات قلبی با فشار خون بالا نامگذاری شده است
- عامل اصلی موثر بر طول عمر شناسایی شد
- یک پزشک نحوه صحیح استفاده از کرم ضد آفتاب را توضیح داد
- میزان مصرف روزانه تخم مرغ برای سلامت قلب مشخص شد
- کاکائو، بادام و لوبیا؛ سه منبع غذایی سرشار از فسفر که باید بشناسید
- یک متخصص تغذیه فواید دانه چیا را فاش کرد
- یک پزشک در مورد لزوم شستن موز قبل از خوردن صحبت کرد
- پزشک درباره خطرات پنهان جویدن آدامس هشدار میدهد
- ارز
- طلا
- بورس
- تورم
- اخبار داغ
- ورزشی
- پربیننده
- پربحث
- دانشمندان کشف کردهاند که چگونه مغز در طول خواب خود را "تمیز" میکند
- فیلم| آیا تغذیه نامناسب میتواند اضطراب و افسردگی را تشدید کند؟
- «کابوسی برای اروپا»: اتحادیه اروپا به دلیل کمک به اوکراین در آستانه فاجعه قرار دارد
- دانشمندان دریافتهاند که شروع یک حرفه به طور چشمگیری الگوهای خواب و فعالیت جوانان را تغییر میدهد
- فیلم| تنبلی چشم را جدی بگیرید؛ چه زمانی درمان نتیجه بهتری دارد؟
- فیلم| حزب جمهوریخواه آمریکا را بیشتر بشناسیم
- فیلم| ماجرای تهدید کروبی برای گرفتن عفو نماینده همدان روایتی از موسی قربانی، رئیس اسبق دادگستری کرمانشاه
- ذخایر گاز اروپا به پایینترین سطح تاریخی خود رسیدند
- پیشفروش GTA 6 رکورد زد؛ Take-Two منتظر طوفان ۳.۵ میلیارد دلاری است!
- دانشمندان ژنوم سه گونه عنکبوت غیرمعمول را رمزگشایی کردند
- جنسن هوانگ در محاصره بحران؛ از اتهام جاسوسی چین تا تهدید شکایت میلیاردی علیه انویدیا
- فیلم| هوای پاک و غروب زیبای امروز تهران
- فیلم| سن طلایی تشخیص تنبلی چشم؛ چرا نباید معاینه چشم کودکان را به تأخیر انداخت؟
- جفریز برای ترامپ خطونشان کشید؛ حتی یک سنت هم برای اخراج مهاجران نمیدهیم!
- نخستوزیر سابق اوکراین موانعی را برای مذاکرات صلح پیشبینی میکند
- فیلم| در این ویدیو تنها کوچه دو طبقه جهان رو میبینید!
- دانشمندان دریافتهاند که ادب و نزاکت یک فرد بر میزان شادی او تأثیر میگذارد
- سونامی تعدیل نیرو در Skydance؛ آینده بازیهای Marvel 1943 و لاکپشتهای نینجا در ابهام!
- انتخابات هم نتوانست اضطراب اسرائیلیها را پایان دهد؛ کابوس بلاتکلیفی ادامه دارد!
- حمایت از فلسطین مُد نیست؛ پیام صریح نویسنده ایرلندی به دولتهای غربی
- یک مرز باز میشود، یک مرز بسته؛ تغییرات جدید در گذرگاههای ایران و عراق
- فیلم| خوزستان؛ سرزمین هنرهای بومی و صنایعدستی چشمنواز
- شش ماه قبل از رسوایی انویدیا چه کسی زنگ خطر ارتباط جنسن هوانگ با چین را به صدا درآورده بود؟
- اطلاعنگاشت| چه چیزی داخل بدنت کمه؟
- فهرست آرزوهایتان طولانی است اما قدمی برنمیدارید؟ مشکل کجاست؟
- اروپا در مورد مشارکت خود در مذاکرات سه جانبه در ابوظبی تصمیم گرفته است
- فهرست آرزوهایتان طولانی است اما قدمی برنمیدارید؟ مشکل کجاست؟
- صلح در حرف، محاصره در عمل؛ پیامهای متناقض ترامپ و نخستوزیر قطر درباره ایران
- دانشمندان دریافتند که میمها نظریههای توطئه را گسترش میدهند
- فیلم| اعتراف جنجالی نماینده آمریکایی درباره مدرسه میناب؛ چرا ۳ بار بمباران شد؟
- فیلم| اگر زانوهات برات مهمن، این نکات رو جدی بگیر
- مگان مارکل پس از دستگیری پدرش از سخنرانی در پارلمان اروپا انصراف داد
- ترامپ هم از پایان جنگ میگوید، هم از ادامه محاصره دریایی ایران!
- فیلم| انتخاب ظروف مناسب؛ نکتهای مهم برای حفظ سلامت خانواده
- آیا هوش مصنوعی میتواند GTA 6 بسازد؟ پاسخ قاطع مدیرعامل Take-Two
- چرا فرزندمان با کوچکترین اتفاق منفجر میشود؟ راز آرامکردن کودکان را یاد بگیرید!
- هوش مصنوعی هم ناجی حسابداران است، هم تهدیدی برای اعتبار حرفه آنها!
- ناسا اعلام کرد که چه زمانی یک مریخنورد به ماه خواهد فرستاد
- هفت شرط ایران روی میز؛ پیام تازه محسن رضایی به کاخ سفید
- دانشمندان کشف کردهاند که چگونه جلبکهای کوچک بر تکامل نرمتنان غولپیکر تأثیر گذاشتهاند
- فیلم| چه زمانی درد مفاصل به جراحی تعویض مفصل میرسد؟
- «برای اولین بار در ۴۰-۵۰ سال»: مودی پیروزی بزرگی را برای هند اعلام کرد
- دانشمندان راهی برای افزایش تولید قارچ با استفاده از میکروبها پیدا کردهاند
- فیلم| حفظ شانس باروری با فریز تخمک؛ انتخابی برای برنامهریزی آینده
- آلمان پیشبینی میکند که زلنسکی در تبعید با آیندهای تاریک روبهرو خواهد شد
- دانشمندان دریافتهاند که مواد شیمیایی موجود در آب، خطر ابتلا به سرطان را به طرز چشمگیری افزایش میدهند
- فیلم| ناباروری پایان راه نیست؛ پیشرفتهای پزشکی چگونه امید فرزندآوری را زنده میکنند؟
- کمک به اوکراین، اتحادیه اروپا را به بدهی میکشاند
- دانشمندان کشف کردهاند که اسکیزوفرنی با نقص در درک تضاد مرتبط است
- فیلم| از حمایت خانواده تا جوانی جمعیت؛ وظایف ستاد ملی جمعیت چیست؟
- ۱۵ میلیارد دلار در راه اوکراین؟ نقشه دموکراتها برای افزایش فشار بر ترامپ!
- درمانی برای اختلال اضطراب بدون عوارض جانبی پیدا شده است
- فیلم| آشنایی با مفهوم جمعیت و ویژگیهای اصلی آن
- کشورهای ناتو نتوانستهاند میلیاردها یورو برای کمک به اوکراین پیدا کنند
- دانشمندان ارتباط غیرمنتظرهای بین التهاب مغز و خستگی مزمن پیدا کردهاند
- فیلم| راز مراقبت از پوست درون بدن است؛ نقش مکملهای خوراکی را بشناسید
- ایتالیا توضیح داد که چگونه اوکراین، لایههای زیرین ارزشهای اروپایی را آشکار کرد
- مشخص شده است که کدام جنس هنگام فروپاشی یک رابطه بیشتر رنج میبرد
- فیلم| از تغذیه تا زیبایی؛ نقش رژیم غذایی در سلامت پوست
- جزئیات جدیدی از قربانیان زلزله ژاپن منتشر شد
- مشخص شده است که چگونه فضا و زمان در مغز با هم تعامل دارند
- اروپا دادههای مربوط به ذخایر گاز در تأسیسات ذخیرهسازی زیرزمینی را منتشر کرده است
- دانشمندان دریافتهاند که خشم به افراد کمک میکند تا مرتکب اعمال شرورانهی خلاقانهتری شوند
- تایوان دسته جدیدی از جنگندههای آمریکایی را دریافت کرد
- یک راز بالقوه خطرناک در مورد آتشفشانهای خاموش فاش شده است
- آلمان یک جدول زمانی احتمالی برای پایان کمکهای مالی اروپا به اوکراین تعیین کرده است
- دانشمندان با غلبه بر موانع ژنتیکی تولید مثل همجنس، موشی با دو پدر ایجاد کردهاند
- فیلم| چه زمانی درد را در خانه کنترل کنیم و چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم؟
- آمریکا به زلنسکی توصیههای فزایندهای میکند
- دانشمندان ارتباطی بین نوروپاتی و شیمی درمانی شناسایی کردهاند
- فیلم| هر دردی یک نشانه است؛ چگونه دردهای مختلف را تشخیص دهیم؟
- اروپا پایان سریع درگیری در اوکراین را پیشبینی میکند
- دانشمندان روسی عامل جدیدی را کشف کردهاند که بر نوع پیری تأثیر میگذارد
- فیلم| کدام دردهای ناگهانی زنگ خطر مشکلات جدی هستند؟
- بدهی خارجی اوکراین به ۲۱۲.۶ میلیارد دلار رسید
- ورزشهایی که باعث کاهش اشتها در مردان میشوند، نام برده شدهاند
- فیلم| با ورق طلا به ظروف ساده جلوهای لوکس و هنری ببخشید
- بیش از ۲۰ نفر در زلزله ژاپن زخمی شدند
- دانشمندان برای مبارزه مؤثر با سرطان، سلولهای ایمنی را از کربوهیدراتها محروم کردهاند
- فیلم| طرز تهیه چیزکیک یخچالی با بافتی لطیف و طعمی بینظیر
- رئال بتیس با رؤیای لیگ قهرمانان و قهرمانی لالیگا؛ فصل طلایی پلگرینی؟
- نقل و انتقالات بازیکنان تیم ملی اسپانیا
- دردسر تازه برای پاریسیها؛ مشتریان اروپایی به دنبال گوهر ۱۷ ساله لوئیس انریکه
- دو هدف منچستر یونایتد در ایتالیا
- ناپولی به مصاف آرژانتین میرود
- چلسی به دنبال مدافع چندپسته بارسلونا؛ کونده گزینه جدی آبیها برای زمستان
- رقابت شدید آرسنال برای جذب مهاجم
- سری آ | پیروزی آث میلان در ورزشگاه لوئیجی فراریس
- لیگ برتر | لیورپول به لطف مک آلیستر و ویرتز پیروز شد
- آلیسون بکر در مرکز توجه قرار دارد
- چهار باشگاه سرشناس در تعقیب مدافع آیندهدار لانس؛ مقصد بعدی گانیو کجاست؟
- پدرو پورو در مسیر جدایی از تاتنهام؛ مقصد بعدی او یکی از غولهای اسپانیاست؟
- تاریخ امضای قرارداد با جی جی گابریل مشخص شد
- اورتون بهسادگی مهاجم گلزنش را از دست نمیدهد؛ رقابت برای جذب تیرنو بری در ۲۰۲۷
- رقابت رئال مادرید برای جذب زایون سوزوکی
- درخواست مورینیو برای اندریک؛ آقای خاص میخواهد ستاره برزیلی بیشتر بازی کند
- هدف جدید دفاعی منچستر یونایتد
- الهلال به دنبال شکار مدافع ناراضی لیورپول؛ انتقال قرضی در زمستان؟
- باشگاه فوتبال بارسلونا در حال آمادهسازی برای یک حمله زمستانی برای جذب لوی کولویل است
- پیشنهاد ۷۲ میلیون یورویی برای نیکو پاز ارائه شد
- گزینه جدید لیگ برتر برای ویتور روکه
- باشگاه اتلتیک قرارداد بازیکن ستاره خود را تمدید کرد
- کابوس بارسلونا در لباس اتلتیکو؛ آلوارز با انگیزهای ویژه به میدان میرود
- قرارداد جدید با حقوق بیشتر؛ برنامه لاتزیو برای حفظ جنارو گتوزو
- تمدید قرارداد یا کوچ به آلمان؟ دو راهی بزرگ ریو نگوموها
- بایرن مونیخ علاقه خود را به جذب یک بازیکن جوان تایید کرد
- باشگاه بارسلونا به دنبال جذب یک استعداد جوان است
- لاتزیو به دنبال احیای ستاره رومانیایی؛ دنیس من گزینه زمستانی شد
- رئال مادرید فشار را بیشتر میکند
- رقابت برای تصاحب کرسی آرچی براون شدت گرفت
- توصیه جنجالی دیزربی به ستارههای جوان؛ گوشیها را کنار بگذارید و فوتبال بازی کنید!
- سه غول انگلیسی در تعقیب ستاره موناکو؛ نبرد لیورپول، چلسی و یونایتد برای شکار لامین کامارا!
- لاتزیو برای جذب یک بازیکن اقدام میکند
- سئوتا سرمربی خود را اخراج کرد
- رئال مادرید برای جذب بارت وربروخن رقیب دارد
- سه باشگاه انگلیسی در کمین ستاره تاتنهام؛ رقابت برای شکار کانر گالاگر داغ شد!
- منچستریونایتد به دنبال جانشینی برای دیوگو دالوت است
- نقشه سسک فابرگاس برای شکار ستاره اینتر؛ کومو به دنبال هاکان چالهاناوغلو!
- جانشین ۱۹ ساله فندایک در رادار لیورپول؛ غولهای اروپا برای شکار پدیده کروات رقابت میکنند!
- احتمال جدایی رایگان سانوسی از پورتو؛ فرصت طلایی برای مشتریان
- سه غول اروپا در تعقیب پدیده رن؛ رقابت برای شکار ماهامادو ناگیدا داغ شد!
- رقابت پنج غول اروپایی برای جذب لیساندرو مارتینز؛ بارسلونا رقیبان تازهای پیدا کرد!
- میکل آرتتا درباره بوکایو ساکا صحبت میکند
- یک جایگزین ۱۸ میلیون یورویی برای پروژه رئال مادرید
- زسکا با پیشنهاد ۱۵ میلیون یورویی به دنبال شکار ستاره مراکشی الاتحاد
- جنگ سهجانبه برای شکار کامارا؛ اینتر، چلسی و الهلال به صف شدند!
- ارزشگذاری الکسیس مک آلیستر فاش شد
- اونای امری خبر مهمی اعلام کرد
- مائورو ایکاردی مقصد خود را انتخاب کرد
- آرسنال و بایرن در تعقیب پدیده نروژی؛ نوسا شکار بزرگ تابستان میشود؟
- پیشنهادی برای جذب سانتیاگو بلتران از اتلتیکو مادرید در راه است
- پایان یک انتقال جنجالی؛ بارسلونا پرونده جذب جولیان آلوارز را بست!
- اینتر در کمین مدافع آمریکایی؛ کریس ریچاردز در آستانه خروج از پالاس؟
- لیگ برتر به کونی د وینتر چشم دوخته است
- بارسلونا بدون گزینه دفاعی باقی مانده است
- ریورپلاته در کمین ستاره والنسیا؛ جدایی زمستانی رودریگز کلید میخورد؟
- بایرن مقابل رئال؛ نبرد بر سر حفظ ستاره فرانسوی مونیخیها!
- تردیدها در منچستریونایتد رو به افزایش است
- شش مدافع میانی برای بارسلونا در نقل و انتقالات زمستانی
- والنسیا کارلوس اسپی را رد کرد
- «فندایک در آنفیلد میماند؟» درخواست ایرائولا برای تمدید قرارداد کاپیتان لیورپول!
- هشدار تند آموریم به ستارههای میلان؛ باختن باید برایتان پایان دنیا باشد!
- «بارسلونا یا رئال؟» پاسخ بدون مکث جیجی گابریل، مادریدیها را امیدوار کرد!
- گواردیول، انتخاب محبوب بارسلونا؛ تمدید با منچسترسیتی رؤیای آبیواناریها را بر باد داد!
- نیوکاسل و لیدز یونایتد یک هدف مشترک دارند
- قایدی دو پاس گل داد و ترکاند؛ طارمی مقابل صدرنشین ناکام ماند!
- رقابت برای باشگاه بارسلونا برای کاستلو لوکبا
- جنگ نقلوانتقالاتی لیورپول و چلسی؛ ایرائولا به دنبال شکار لوی کولویل!
- مارسکا دلیل سومین شکست متوالی سیتی را فاش کرد: «خیلی دردناک است»
- اولدترافورد در آستانه تغییر؛ منچستریونایتد جانشین موقت برای کریک نمیخواهد!
- چهار ستاره در فهرست خرید بایرن؛ جانشین لوئیس دیاز با هزینهای سنگین میآید!
- فوتبال برزیل متحمل خسارت سنگینی شد: بازیکن برجسته در تیراندازی در یک بار کشته شد
- پاداش درخشش در آنفیلد؛ لیورپول در آستانه تمدید قرارداد تری نیونی!
- VAR گل دقیقه آخری گلگهر را بلعید؛ ذوبآهن با یک امتیاز از سیرجان فرار کرد!
- کامبک طلایی مس کرمان با شهبا؛ اولین برد فصل در شب فرار از منطقه سقوط!
- اعتماد به نفس با امضای قرارداد با آنتونیو نوسا افزایش مییابد
- مهاجم جدید در رادار یوونتوس
- پورتو هم به صف مشتریان پیوست؛ انیس حاج موسی ستاره داغ بازار نقلوانتقالات اروپا!
- رقابت برای باشگاه بارسلونا برای کاستلو لوکبا
- منچستریونایتد رقیبی برای ایوان تونی پیدا کرد