به‌جای ترساندن مردم از سیل، آب باران را مهار کنید!

به گزارش مجله خبری نگار، نادرقلی ابراهیمی نماینده اراک و خنداب در مجلس شورای اسلامی در گفت و گویی، با اشاره به مطرح‌شدن مباحثی درباره پدیده ال‌نینو و احتمال وقوع بارش‌های شدید و سیلاب در کشور، اظهار کرد: پدیده ال‌نینو موضوع جدیدی نیست و در سال‌های مختلف رخ داده است، اما شدت و ضعف آن در مناطق مختلف جهان متفاوت بوده است. با این حال، میزان احتمال تأثیرگذاری این پدیده بر شرایط اقلیمی ایران نیازمند بررسی دقیق است.

وی افزود: نباید صرفاً با مطرح‌کردن احتمال وقوع یک پدیده اقلیمی، موجب نگرانی مردم، کشاورزان و فعالان صنعتی شویم، بلکه باید با بررسی علمی شرایط و اتخاذ تدابیر پیشگیرانه، برای مدیریت مخاطرات احتمالی آماده باشیم.

عضو کمیسیون کشاورزی تأکید کرد: مهم‌ترین مسئله، حرکت از مدیریت بحران به سمت مدیریت ریسک است. مدیریت ریسک به این معناست که پیش از وقوع مخاطرات طبیعی، احتمال وقوع آنها را بررسی کنیم و با اجرای اقدامات لازم، از تبدیل مخاطره به بحران جلوگیری کنیم یا دست‌کم شدت و ابعاد خسارت‌ها را کاهش دهیم.

ابراهیمی ادامه داد: این اقدامات باید از فرهنگ‌سازی و آگاهی‌بخشی به مردم، کشاورزان، راهداران و سایر اقشار در معرض خطر آغاز شود و تا اجرای طرح‌های سخت‌افزاری و استفاده از روش‌های سازه‌ای و غیرسازه‌ای برای حفاظت از زیرساخت‌ها، امکانات و تأسیسات ادامه پیدا کند.

وی با اشاره به ظرفیت‌های فنی و مهندسی کشور برای مدیریت سیلاب‌ها گفت: به حمدالله در حوزه آبخیزداری و آبخوان‌داری ظرفیت‌های مناسبی داریم و می‌توانیم با اجرای طرح‌های جدید یا تکمیل طرح‌های نیمه‌تمام در مناطق مستعد سیل، روان‌آب‌ها را مدیریت کنیم و از بروز تخریب و خسارت جلوگیری کنیم. در حقیقت، می‌توانیم سیل را به‌جای نقمت و ایجاد مشکلات، به نعمت تبدیل کنیم.

عضو کمیسیون کشاورزی با تأکید بر ضرورت استفاده از ظرفیت مخازن سد‌ها افزود: کشور از ظرفیت قابل‌توجهی برای ذخیره‌سازی آب در مخازن سد‌ها برخوردار است و با مدیریت دریچه‌ها، کنترل ورودی و خروجی آب و استفاده بهینه از ظرفیت خالی مخازن، می‌توان بخشی از نزولات جوی را ذخیره و از شدت سیلاب‌های احتمالی کم کرد.

ابراهیمی خاطرنشان کرد: سازمان هواشناسی باید پهنه‌بندی مناطق مستعد وقوع سیلاب را در سطح کشور تهیه کند تا مناطق دارای اولویت از نظر خطر سیل مشخص شوند. بر اساس این پهنه‌بندی، باید اجرای طرح‌های آبخیزداری و آبخوان‌داری و همچنین مدیریت و ذخیره‌سازی سیلاب در سد‌ها در اولویت قرار گیرد.

وی با اشاره به نقش وزارت راه و شهرسازی و راهداری در کاهش خسارت‌های ناشی از سیلاب اظهار کرد: وضعیت پل‌ها، زیرگذر‌ها و مجاری عبور آب در مناطق پرخطر باید از هم‌اکنون بررسی شود. در صورت وجود گرفتگی یا کاهش ظرفیت عبور آب، لازم است اقدامات لازم برای بازگشایی و اصلاح این مسیر‌ها انجام شود تا هنگام بارندگی‌های شدید، از آب‌گرفتگی جاده‌ها و تخریب سازه‌های اطراف آنها جلوگیری شود.

عضو کمیسیون کشاورزی همچنین بر ضرورت مدیریت روان‌آب‌ها در مناطق شهری تأکید کرد و گفت: در صورت وقوع بارندگی‌های شدید، شهر‌ها نیز ممکن است با آب‌گرفتگی و سیلاب مواجه شوند و بخش‌های مختلف شهری تحت تأثیر قرار گیرند. ازاین‌رو، شهرداری‌ها، سازمان مدیریت بحران و سازمان هواشناسی باید هماهنگی لازم را داشته باشند و روش‌های مدیریت، کنترل و هدایت آب‌های سطحی را پیش از وقوع بارندگی مشخص کنند.

ابراهیمی با اشاره به ضرورت تعیین وظایف دستگاه‌های اجرایی در شرایط بحرانی افزود: بر اساس ظرفیت‌های پیش‌بینی‌شده در قانون بودجه سال ۱۴۰۵، دستگاه‌های مسئول باید هرچه سریع‌تر اقدامات مربوط به کاهش خطر و مدیریت مخاطرات را مشخص کنند و اطلاعات و نیاز‌های خود را مطابق ضوابط قانونی در سامانه‌های مربوط ثبت کنند. با این حال، برخی دستگاه‌ها هنوز این اقدامات را به‌طور کامل انجام نداده‌اند و لازم است این موضوع با جدیت بیشتری پیگیری شود.

وی تصریح کرد: در مواجهه با احتمال وقوع مخاطرات طبیعی، صرفاً هشدار دادن و نگران‌کردن مردم کافی نیست. باید برنامه اقدام مشخصی برای پیش، حین و پس از وقوع سیلاب تدوین شود و وظایف هر دستگاه اجرایی به‌روشنی تعیین شود.

عضو کمیسیون کشاورزی در پایان با تأکید بر ضرورت هماهنگی میان دستگاه‌های مسئول گفت: دستگاه‌های اجرایی با محوریت سازمان مدیریت بحران و مشارکت سازمان حفاظت محیط زیست، وزارت جهاد کشاورزی، وزارت راه و شهرسازی و سایر نهاد‌های مرتبط باید هرچه سریع‌تر برنامه‌های عملیاتی خود را مشخص کنند تا در صورت وقوع سیلاب، اقدامات پیشگیرانه و مدیریتی به‌موقع انجام شود و از واردآمدن خسارت به مردم، بخش کشاورزی، زیرساخت‌ها و تأسیسات کشور جلوگیری شود.